In het kort
- Elke trede moet helemaal zichtbaar zijn, ook de rand. Dat lukt het best met licht laag van opzij of onder de neus van de trede.
- Je moet het licht zowel beneden als boven kunnen aanzetten: met een wisselschakelaar aan beide uiteinden of met een bewegingssensor.
- Kies op de trap warm wit (2.700 tot 3.000 K) en lampen die niet verblinden wie naar beneden loopt.
- Zonder breekwerk red je het met oplaadbare lampjes met sensor, waarvan je de houder alleen vastplakt of vastschroeft.
We beginnen met de vraag waarom één lamp aan het plafond op de trap niet genoeg is en waaraan je goede verlichting herkent.
In dit artikel lees je:
Wat goede trapverlichting doet
Op een trap heeft struikelen ergere gevolgen dan op een vlakke vloer, en het gebeurt het makkelijkst in het donker of met tegenlicht. Goede verlichting van de trap voldoet daarom aan drie voorwaarden:
- De randen van de treden zijn zichtbaar. Het licht valt zo op de trede dat je een duidelijke overgang ziet tussen trede en stootbord.
- Niets verblindt. Loop je naar beneden, dan kijk je schuin voor je. Een kale lamp of spot in je blikveld verblindt je een seconde lang.
- Er ontstaan geen diepe schaduwen. Sta je met je rug naar het licht, dan werpt je lichaam een schaduw precies op de trede waar je op stapt.
Eén plafondlamp boven de trap is alleen genoeg bij een korte, rechte trap. Bij een langere trap of een trap met een bocht combineer je algemeen licht met oriëntatielicht dat laag bij de treden schijnt.
Welke soorten traplampen kies je
Traplampen deel je in naar de plek van waaruit ze schijnen. Elk type heeft een eigen functie, en het beste resultaat haal je door er twee te combineren.
| Soort lamp | Wanneer het past | Waar je op let |
|---|---|---|
| Plafondlamp of hanglamp | algemeen licht, hoog trappenhuis | bereikbaarheid om de lichtbron te vervangen, verblinding als je omhoog kijkt |
| Wandlampen | rechte trappen en trappen met een bocht langs de muur | platte vorm die niet in de doorgang uitsteekt |
| Inbouwlampen in de muur | nieuwbouw of renovatie | de kabel moet al voor het stucwerk in de muur liggen |
| Ledstrip bij de treden | moderne trap met overstekende treden | aluminium profiel met diffuser, voeding met reserve |
| Lampjes op batterijen met sensor | huurwoning, snelle oplossing zonder elektricien | regelmatig opladen, zwakker licht |
Soorten traplampen en waarvoor je ze gebruikt.
In de volgende delen gaan we dieper op elk type in.
Wandlampen langs de trap
Een lamp aan de muur is de meest veelzijdige keuze, omdat je hem ook aansluit op een trap waar al elektra ligt. Verdeel de lampen gelijkmatig langs de trap; bij een korte trap volstaat er één boven en één beneden. Monteer ze boven hoofdhoogte, ongeveer 1,8 tot 2 m boven de trede, en houd die hoogte aan over de hele helling.
Kies platte armaturen met een opalen of matte kap, die het licht verspreiden en niet ver van de muur uitsteken. Een model dat tegelijk naar boven en naar beneden schijnt, verlicht zowel de treden als het plafond, waardoor de ruimte hoger lijkt. Inspiratie vind je bij wandlampen.
Wandlampen
Inbouwlampen boven de treden
Kleine lampen die vlak boven de trede in de muur zitten, zijn typische trapverlichting in nieuwbouw. Ze schijnen laag en opzij, tekenen de treden mooi af en verblinden niemand. Plaats ze ongeveer 20 tot 30 cm boven de trede, bij elke trede of om de trede.
Plan de installatie al tijdens de bouw of renovatie, want naar elke lamp moet een kabel in de muur lopen. De aansluiting op het 230V-net laat je over aan een elektricien.
Ledstrip op de trap
Een lichtlijn onder elke trede oogt licht en modern. Plak de strip in een aluminium profiel met een matte diffuser en bevestig dat onder de overstek van de trede of langs de trapboom. De diffuser laat de afzonderlijke leds opgaan in één doorlopende lijn en het profiel voert warmte af, zodat de strip langer meegaat.
Strips op 12 of 24 V hebben een voeding nodig, die je kiest met zo'n 20 % reserve boven het totale vermogen van alle strips. Hoe je een strip kiest op spanning, helderheid en beschermingsgraad, lees je in het artikel Ledstrip kiezen.
Trapverlichting met sensor
Lampen met een sensor gaan vanzelf aan zodra je in de buurt komt en na een tijdje weer uit. Op een trap heb je baat bij twee sensoren, beneden en boven, zodat het licht uit beide richtingen reageert. Een regelunit voor ledstrips kan de treden ook na elkaar laten oplichten, één voor één in je looprichting.
Stel de brandduur in op één tot twee minuten en de gevoeligheid voor duisternis zo dat de sensor overdag niet inschakelt. Handig is ook een nachtstand, waarbij het licht maar zwak brandt en je 's nachts niet wakker maakt. Hoe sensoren werken en hoe je ze instelt, vind je in het artikel Lamp met bewegingssensor.
Plafondlamp en hanglamp
Voor een trap van één verdieping volstaat een opbouwplafondlamp met een opalen kap, die ook niet verblindt als je omhoog kijkt. In een hoog trappenhuis over twee verdiepingen komt een kroonluchter of een groep hanglampen aan lange snoeren goed tot zijn recht. Algemeen licht van boven maakt de ruimte tot één geheel en is tegelijk decoratie die je vanaf beide verdiepingen ziet.
Denk wel aan het onderhoud. Een lamp boven de trap vervang je alleen vanaf een ladder, en die staat op de treden niet stabiel. Kies daarom ledlampen met een lange levensduur en hang de armatuur zo dat je er vanaf de overloop bij kunt. Keuze genoeg bij hanglampen.
Voor een hoog trappenhuis
Verlichting zonder breekwerk
Woon je in een huurhuis, of wil je afgewerkte muren niet openhakken? Dan heb je drie mogelijkheden:
- Oplaadbare lampjes met sensor. De magnetische houder plak of schroef je boven de treden op de muur, het lampje klik je erop en opladen gaat via usb.
- Lampjes voor in het stopcontact. Zit er een stopcontact bij de trap, dan doet een oriëntatielampje met schemersensor dienst.
- Ledstrip op batterijen. Een kort stuk met eigen sensor verlicht een paar treden.
Zulke lampjes geven minder licht dan lampen op het stroomnet en moeten regelmatig aan de lader. Als oriëntatielicht voor de nacht zijn ze wel voldoende.
Zo verlicht je de trap stap voor stap
Bij een renovatie werk je in deze volgorde:
Meet de trap op
Tel de treden en meet de lengte van de trap en de hoogte van de ruimte; daarop baseer je het type en het aantal lampen.
Kies de bediening
Schakelaars boven en beneden, bewegingssensoren of allebei. De bediening bepaalt waar de kabels lopen.
Plan de lichtlagen
Vul algemeen licht van boven aan met oriëntatielicht bij de treden en bedien elke laag apart, met een eigen schakelaar of sensor.
Laat de leidingen voorbereiden
Kabels en inbouwdozen voor de inbouwlampen moet de elektricien plaatsen voor het stucwerk.
Kies de lampen
Let op de kleurtemperatuur, de beschermingsgraad en of ze dimbaar zijn, als je het licht wilt dimmen.
Welke lichtkleur en hoeveel licht
Op de trap hoort warm wit van ongeveer 2.700 tot 3.000 K. Neutraal wit van 4.000 K past eerder in een werkkamer. Koud licht boven 5.000 K oogt 's nachts fel en maakt inslapen moeilijker als je vanuit de slaapkamer komt. Geef alle lampen op de trap dezelfde kleurtemperatuur, zodat ze bij elkaar passen.
Oriëntatiepunten bij de treden hoeven niet sterk te zijn, want ze schijnen van dichtbij. Meer lumen hoort bij de plafondlamp, die je gebruikt bij het schoonmaken of als je meubels verhuist.
Hoe maak je de trap gezellig? Laat 's avonds alleen het indirecte licht bij de treden branden en dim de plafondlamp. Op de overloop past een wandlamp met een stoffen kap en in een hoge ruimte een kroonluchter die als decoratie werkt.
Veelgestelde vragen
Wat is de beste verlichting voor een trap?
Het veiligst is een lichtbron net boven de trede, ingebouwd in de muur of verstopt in een profiel onder de rand van de trede, samen met plafondverlichting. Een compromis zonder breekwerk zijn wandlampen, als daar al elektra naartoe loopt.
Hoe hoog plaats je lampen in de muur bij de trap?
Meestal 20 tot 30 cm boven de trede. Bij een korte trap geef je elke trede een lamp, bij een lange is om de trede genoeg. De lichtbundel valt zo over de hele trede en schijnt niet in je ogen.
Is trapverlichting met sensor de moeite waard?
Ja, vooral waar je 's nachts of met volle handen loopt. Plaats de sensoren bij de eerste en de laatste trede en laat het licht een of twee minuten branden. Een schemersensor zorgt dat het overdag niet onnodig aangaat.
Welke led-trapverlichting kies je?
Een strip in een aluminium profiel met een melkwitte afdekking, onder de overstekende trede, met een voeding die een vijfde sterker is dan het totale vermogen. Op een langere trap past een regelunit die de treden na elkaar laat oplichten.
Hoe verlicht je een trap zonder elektricien?
Gebruik lampjes op batterijen met bewegingssensor op een magnetische houder, of een oriëntatielampje voor in het stopcontact. Werk aan het 230V-net laat je altijd over aan een elektricien.
Wat heb je nodig voor een buitentrap?
Onder een afdak volstaat IP44, dat bestand is tegen spatwater. Voor een onoverdekte trap kies je IP65 en voor lampen die in de treden zelf zijn ingebouwd IP67, het liefst met bewegings- en schemersensor. Richt de lampen op de treden, niet in de ogen van wie eraan komt.
Wij wensen je een trap waarop je overdag en 's nachts veilig loopt!







































