Bank reinigen: stoffen, leren bank en urine

Alles begint bij het kleine label onder de zitting dat de meeste mensen nooit omdraaien.

Wat het label je vertelt

De fabrikant zet op het label of in de handleiding hoe je de bekleding mag reinigen. Soms staan er dezelfde symbolen op als bij kleding, soms een lettercode:

• W – reinig met water en een mild middel.
• S – alleen droog of met een oplosmiddel, water laat kringen achter.
• W/S – kan tegen water en oplosmiddel.
• X – alleen stofzuigen en borstelen, nat reinigen laat je aan een stomerij over.

Test elk middel eerst op een verborgen plek, bijvoorbeeld aan de achterkant of onder een zitkussen. Wacht tot de plek droog is en ga pas dan verder op het zichtbare deel. Afneembare hoezen was je volgens het label, meestal op 30 tot 40 °C, en trek je er weer omheen terwijl ze nog licht vochtig zijn. De stof spant dan beter en krimpt niet.

Je bank bijhouden

De goedkoopste schoonmaakbeurt is de beurt die je niet hoeft te doen. Ga één keer per week met de stofzuiger en het meubelmondstuk over de bank en vergeet de naden tussen de zittingen en de zijkanten niet. Stof in de stof werkt als schuurpapier en slijt de vezels in een paar jaar weg.

• Draai zit- en rugkussens regelmatig om, zodat ze gelijkmatig slijten en niet op één plek inzakken.
• Haren van huisdieren veeg je weg met een vochtige rubberen handschoen, dat gaat sneller dan met de stofzuiger.
• Let op de zon. Direct zonlicht laat bekleding en leer in één zomer verbleken. Een gordijn of een andere plek in de kamer helpt.

Ook met regelmatig onderhoud ontkom je niet aan een vlek, en dan is nat reinigen aan de beurt.

Stoffen bank schoonmaken zonder apparaat

Voor gewoon vuil heb je geen reinigingsapparaat nodig. Een emmer lauw water, afwasmiddel en twee lichte microvezeldoeken zijn genoeg. Deze werkwijze geldt voor bekleding die tegen water kan.

1. Zuig de hele bank

   Grof vuil zou in het vocht in de stof uitsmeren en een donkere vlek vormen.

2. Maak een sopje

   Doe een theelepel afwasmiddel in een halve liter lauw water en roer tot er schuim ontstaat.

3. Reinig met schuim, niet met water

   Neem vooral het schuim op de doek en werk met draaiende bewegingen van de rand van de vlek naar het midden. De bekleding mag niet doorweekt raken.

4. Dep met een droge doek

   Druk hem tegen de stof en trek zo het water en het opgeloste vuil eruit. Herhaal tot de doek schoon blijft.

5. Neem de resten van het middel weg

   Spoel de doek uit in schoon water en ga nog eens over de plek, anders hecht nieuw vuil zich aan de zeepresten.

6. Laat de bank drogen

   Zet een raam open of een ventilator aan en ga pas weer zitten als de bekleding droog is.

Pas op met heet water. Bloed, melk en ei zijn eiwitten en warmte bakt ze blijvend in de vezels. Chloor en schuurmiddelen horen helemaal niet op een bank, ze verbleken de stof en tasten de vezels aan. Wat verder werkt, zie je in het overzicht hieronder.

Waarmee reinig je een bank: tips van oma

De meeste middelen heb je al in huis. Oma's tips werken, alleen elk op een ander soort vuil:

Bij dure of kwetsbare stof, zoals velours of linnen, geldt altijd de regel van de verborgen plek. Heb je een bank van microvezel, dan komt er nog een stap bij.

Bank van microvezel of suedine schoonmaken

Microvezel en suedine zijn polyester met een dichte, korte pool, en fabrikanten geven ze vaak code S. Kijk daarom eerst op het label. Kan de stof tegen water, ga dan te werk zoals bij andere stof en werk vooral met schuim. Bij code S gebruik je pure alcohol in een plantenspuit: spuit het op de vlek, dep met een lichte spons en laat het verdampen. Alcohol droogt snel en laat geen kringen achter. Borstel de pool tot slot met een zachte borstel in de richting van de vezel, zodat hij niet plat blijft liggen.

Katoen en linnen nemen sneller water op dan synthetische stof en krijgen daardoor makkelijk kringen. Reinig daar kleinere stukken en droog ze meteen.

Kringen uit je bank halen

Een kring is de rand waar water met opgelost vuil is opgedroogd. Hij ontstaat als je alleen een kleine vlek nat maakt en het vocht naar de zijkanten uitloopt. Bij bekleding met code W of W/S kom je ervan af door het hele bekledingsdeel gelijkmatig vochtig te maken, van naad tot naad, bijvoorbeeld met een plantenspuit met gedemineraliseerd water. Dep het vocht daarna op met een zuigkrachtige doek en droog het deel met koude lucht van een föhn of ventilator. Gedemineraliseerd water laat geen kalkranden achter, die hard kraanwater wel maakt.

Leren bank schoonmaken

Leer vraagt een heel andere aanpak dan stof. Het verdraagt alleen een beetje water, en azijn, alcohol of baking soda drogen het uit zodat het barst.

1. Zuig het eerst met een zachte borstel, zodat stof het oppervlak niet krast.
2. Neem het af met een doek, uitgewrongen in lauw water met een druppel milde zeep.
3. Droog het meteen met een droge doek.
4. Breng twee tot vier keer per jaar lederbalsem aan, dat geeft het leer zijn soepelheid terug.

Onbehandeld aniline leer zuigt alles op, ook water. Reinig het daarom alleen met een droge doek en laat vlekken over aan een specialist. Kunstleer is juist makkelijk: water met zeep is genoeg en balsem heeft het niet nodig. Zet een bank van leer of kunstleer minstens een meter van de verwarming, want warmte droogt leer uit.

Urine uit de bank verwijderen

Bij urine telt snelheid. Dep een verse plas meteen met keukenpapier zolang er nog vocht in komt. Ga daarna zo te werk:

1. Neutraliseer de urine met azijn

   Meng azijn en water in gelijke delen en maak de plek ermee vochtig. Azijn neutraliseert de ammoniakgeur. Dep het na tien minuten grondig op.

2. Strooi baking soda

   Strooi een laag baking soda op de vochtige plek. Het trekt het laatste vocht en de geur uit de bank.

3. Zuig op als het droog is

   Laat de baking soda werken tot het helemaal droog is, gerust een nacht. Zuig het daarna grondig op.

Oude, opgedroogde urine breekt azijn niet af. Gebruik dan een enzymreiniger uit de dierenwinkel, waarvan de enzymen de urinezuurkristallen afbreken. Gebruik geen ammoniak, dat ruikt net als urine en een hond of kat komt dan graag terug naar dezelfde plek. Weet je niet waar het dier overal heeft geplast, schijn dan met een uv-zaklamp, opgedroogde urine licht eronder op. Is de urine diep in het schuim getrokken, dan is reinigen aan de oppervlakte niet genoeg. Giet de enzymreiniger dan direct in de vulling of schakel een bedrijf in.

Vlekken uit de bank halen: bloed, wijn en vet

Elke vlek vraagt een andere aanpak. Het belangrijkste is niet te wachten tot hij is opgedroogd:

• Bloed dep je met een doek in koud water, warm water zet het vast. Maak opgedroogd bloed vochtig met zout water, laat dat een halfuur inwerken en dep het dan weg.
• Rode wijn dep je op en bestrooi je met zout, dat de kleurstof eruit trekt. Wrijf het zout niet in, laat het alleen opzuigen en zuig het daarna op. Was de plek vervolgens met afwasmiddelschuim.
• Koffie en thee krijg je weg met lauw water, afwasmiddel en een scheutje azijn.
• Vet bestrooi je eerst met baking soda of maizena, die het vet opnemen, en na een uur zuig je het op.
• Balpen dep je voorzichtig met een watje met pure alcohol, als het label dat toelaat.

Oude vlekken uit een stoffen bank behandel je op dezelfde manier, alleen vaker achter elkaar. Wijkt de vlek ook na een tweede poging niet, dan is een apparaat aan de beurt.

Bank reinigen met een apparaat of laten reinigen

Een reinigingsapparaat spuit water met reinigingsmiddel in de stof en zuigt het meteen met het vuil weer op. Het reinigt de bekleding diep en frist de hele bank op. Zo'n apparaat kun je huren bij de bouwmarkt of een verhuurbedrijf, of lenen bij een vriend. Reken erop dat de bank na het reinigen tot de volgende dag droogt.

Een stoomreiniger komt alleen in aanmerking bij stof met code W of W/S en nooit bij bloed of andere eiwitvlekken, want de hitte zet ze vast. Op leer, velours en stof met code S of X gebruik je geen stoomreiniger en ook geen reinigingsapparaat. Bij een dure bank of een oude vlek loont een bedrijf dat de bank aan huis reinigt, met een professionele machine en middelen voor het specifieke materiaal. En is de bekleding al doorgesleten en zijn de zittingen ingezakt, dan redt niets hem meer. Dan is het tijd om naar een nieuwe bank te kijken.

Veelgestelde vragen

Veel plezier van je bank, en laat die nieuwe nog maar een paar jaar wachten!