Brandnetel

Urtica dioica · Urticaceae

Ook bekend als: grote brandnetel

De brandnetel (Urtica dioica), ook wel grote brandnetel genoemd, is een winterharde vaste plant die in een vochtige, voedselrijke bodem vanzelf groeit. Hij wordt 90 tot 200 cm hoog, is makkelijk te telen en trekt vlinders aan. Let wel op de woekerende wortels en de prikkende haartjes.

Licht: Zon tot halfschaduw, Halfschaduw
Water: Gemiddeld
Luchtvochtigheid: Gemiddeld
Temperatuur: 10–25 °C, min. -30 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 0,9–2 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenMeer waterBloeiOogstRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de brandnetel

De brandnetel is een rechtopgaande, pollenvormende vaste plant met vierkante stengels. Hij groeit snel en wordt 90 tot 200 cm hoog. De bladeren staan tegenover elkaar. Ze zijn eirond, grof gezaagd, groen en 3 tot 20 cm lang, met een hartvormige voet, een spitse top en prikkende haren.

Van juni tot en met september bloeit de plant met kleine groenige of bruinachtige bloemen in hangende trossen. De bloemen worden door de wind bestoven en mannelijke en vrouwelijke bloemen zitten op aparte planten. Daarna volgen veel kleine, ovale vruchtjes.

In het wild groeit de brandnetel op vochtige, voedselrijke plekken langs beken, sloten, weilanden en bosranden, en op verstoorde grond. Hij komt oorspronkelijk voor in Europa, gematigd Azië en Noordwest-Afrika.

Kweken en verzorging

Standplaats

De brandnetel groeit van volle zon tot lichte schaduw en past zich dus makkelijk aan. Kies een plek die vochtig blijft, bijvoorbeeld langs een sloot, bij een vijver of in een wilde hoek van de tuin. Omdat de plant zich sterk uitbreidt, is een afgebakende plek verstandig.

Water geven

De plant houdt van diepe, vochtige grond en verdraagt weinig droogte. Houd de bodem gelijkmatig vochtig. Geef in juni, juli en augustus extra water, zeker als het lang droog is.

Grond

De brandnetel groeit in humusrijke grond, leem, klei en zand, als de bodem maar vocht vasthoudt. Hij doet het het best op stikstofrijke, vruchtbare grond.

Bemesten

Bemesten is niet nodig. Een groeiende brandnetel wijst juist vaak op voedselrijke grond.

Snoeien

Snoeien kan in maart en in juli. Wil je zelfzaaien en uitbreiding beperken, verwijder dan de bloemhoofden voordat de zaden rijpen.

Zaaien en planten

Zaai buiten in maart, april of september. Binnen voorzaaien kan in februari en maart. Planten kunnen in april, mei of september naar buiten.

De brandnetel woekert krachtig. Plant hem daarom in een afgebakend stuk of met een wortelscherm. Draag handschoenen bij het planten en verzorgen.

Overwinteren

De brandnetel is winterhard en sterft in de winter af tot op de wortelstokken. In het voorjaar loopt hij weer uit. Januari, februari, november en december zijn de rustmaanden en dan hoef je niets te doen.

Vermeerderen

Je vermeerdert de brandnetel door zaaien, delen, wortelstokken of stekken. Maart, april en september zijn de geschikte maanden. Wortelstokken zijn felgeel en kruipen onder de grond, dus een stuk wortelstok met een scheut groeit meestal makkelijk door.

Veelvoorkomend probleem: woekeren

Het grootste probleem is de ongecontroleerde uitbreiding via kruipende wortelstokken en zelfzaaien. Zo vormt de plant dichte kolonies. Teel de plant daarom binnen een barrière en haal de bloemhoofden weg voordat er zaad komt.

Oogsten en gebruik

Oogst de jonge bladeren en scheuten van maart tot en met juni. Als je ze kookt of laat trekken in thee of soep, verdwijnt de prikkende werking. Draag bij het plukken handschoenen.

De brandnetel wordt traditioneel gebruikt in de kruidengeneeskunde, als thee en als vezelplant.

Voor de natuur is hij waardevol: hij is waardplant voor de rups van onder andere de atalanta, de kleine vos en het pauwoog.