Afrikaantjes

Tagetes · Asteraceae

Ook bekend als: afrikaantje

Afrikaantjes (Tagetes) zijn snelgroeiende zomerbloeiers die weinig eisen stellen. Ze bloeien van juni tot oktober, tot de eerste vorst. In Nederland zijn ze niet winterhard en worden ze meestal als eenjarige plant gekweekt.

Licht: Volle zon
Water: Gemiddeld
Luchtvochtigheid: Gemiddeld
Temperatuur: 18–28 °C, min. 2 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 0,1–2 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstVorstbeschermingRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van afrikaantjes

Afrikaantjes zijn kruidachtige, snelgroeiende planten met een rechtopstaande tot ronde, bossige groei en vertakte stengels. De hoogte loopt sterk uiteen: van ongeveer 10 cm tot wel 200 cm, afhankelijk van soort en cultivar. Het blad is groen, meestal geveerd ingesneden met getande randen en kleine oliekliertjes. Het blad ruikt aromatisch als je het tussen je vingers wrijft.

De madeliefachtige bloemhoofdjes zijn 1 tot 10 cm breed en staan alleen of in groepjes. Bij cultivars zijn ze vaak dubbel. De kleuren zijn geel, oranje, wit, bruin of meerkleurig. Na de bloei vormen zich smalle zwarte zaden met een kroontje van schubben en borstelharen. De wortels zijn vezelig.

Het oorspronkelijke verspreidingsgebied loopt van het zuidwesten van de Verenigde Staten en Mexico via Midden-Amerika tot Argentinië en Chili. Tagetes minuta geldt in sommige gebieden als invasieve soort, maar tuinafrikaantjes blijven zelden lang staan.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Zet afrikaantjes op een zonnige plek: daar bloeien ze het best. Een beetje lichte schaduw verdragen ze. Ze groeien goed in de border, maar ook in potten en bakken op het balkon.

Water geven

Geef jonge planten regelmatig water. Aangeslagen planten kunnen tegen een droge periode. In juni, juli en augustus hebben ze meer water nodig. Probeer het blad niet nat te maken en geef water bij de voet van de plant.

Grond

Afrikaantjes groeien in bijna elke grond, zolang die goed doorlatend is. Universele potgrond, leemgrond en zandgrond zijn allemaal geschikt. De grond mag vochtig zijn, maar het water moet goed kunnen wegtrekken.

Zaaien en uitplanten

Zaai binnen in maart en april, of direct buiten in mei. Zet de planten pas uit na de laatste nachtvorst, in mei of juni. Bescherm jonge planten in april en mei en weer in oktober tegen vorst.

Houd afrikaantjes uit de buurt van vlinderbloemigen zoals erwten en bonen: stoffen uit de wortels van de tagetes (thiofenen) remmen die planten in hun groei.

Bemesting

Bemesten kan in juni en juli, tijdens de groei en bloei.

Verwelkte bloemen verwijderen

Knip uitgebloeide bloemen regelmatig weg, vooral in juli en augustus. Dat verlengt de bloei.

Vermeerderen

Afrikaantjes vermeerder je met zaad of met stekken. Voor stekken en voorzaaien zijn maart en april de aangewezen maanden.

Overwinteren

Afrikaantjes zijn niet winterhard; ze verdragen temperaturen tot ongeveer 2 °C, terwijl een typische winter in Nederland kan dalen tot ongeveer -12 °C. Reken daarom op eenjarig gebruik en zaai of koop ze het volgend voorjaar opnieuw. In november tot en met februari rusten de planten.

Oogsten en gebruiken

Afrikaantjes zijn geschikt als snijbloem. Bloemen en bladeren zijn eetbaar: de bloemblaadjes worden gebruikt als kleurstof en in thee. Tagetes lucida kan dienen als vervanger van dragon, en Tagetes minuta (huacatay) wordt gebruikt in Andes-sauzen. De oogst loopt van juli tot september.

Tagetes lucida en Tagetes minuta worden in Latijns-Amerika traditioneel gebruikt als thee bij spijsverteringsklachten.

De bloemen zijn ook goed voor bestuivers: vlinders en hommels vinden er nectar, en sommige rupsen eten van de planten.