Komkommerkruid

Borago officinalis · Boraginaceae

Ook bekend als: bernagie, borage, borago, Bernagieolie

Komkommerkruid, ook bekend als bernagie, borage of borago, is een makkelijke eenjarige kruidenplant met blauwe sterbloemen en blaadjes die naar komkommer ruiken. Het groeit bijna overal, trekt bijen aan en zaait zich gemakkelijk uit.

Licht: Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water: Laag
Luchtvochtigheid: Laag
Temperatuur: 12–25 °C, min. -5 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 30–60 cm

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienSnoeienMeer waterBloeiOogstRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van komkommerkruid

Komkommerkruid (Borago officinalis) hoort bij de ruwbladigenfamilie (Boraginaceae). De plant komt oorspronkelijk uit het mediterrane gebied en is op veel andere plaatsen verwilderd. Het is een kruidachtige eenjarige die in de winter helemaal afsterft.

De plant wordt ongeveer 30 tot 60 cm hoog en heeft een vertakte, uitwaaierende groei met ruwe haartjes. De grijsgroene, gerimpelde bladeren zijn eirond, staan verspreid langs de stengel en worden tot 15 cm lang. Ze ruiken naar komkommer.

De hangende, stervormige bloemen met smalle, spitse kroonbladen zijn blauw, roze of wit. Ze staan in schorpioenvormige bloemtrossen en bloeien van juni tot en met september, vaak nog ver in de herfst. Daarna volgen kleine donkere nootjes. De zaden leveren een olie die rijk is aan GLA.

Kweken en verzorging

Standplaats

Komkommerkruid doet het het best in volle zon. Lichte schaduw verdraagt de plant ook. In de volle grond, in een pot of op een balkon groeit het prima. Op een te schaduwrijke plek wordt de plant ijl en bloeit ze minder.

Water geven

De waterbehoefte is laag. Geef water bij droogte, vooral in juli en augustus. Een goed aangeslagen plant kan tegen een periode van droogte, al is die tolerantie gemiddeld.

Grond

Bijna elke grond is geschikt: gewone tuingrond, zand, leem of klei, ook arme grond. Zorg wel voor goede drainage. De zuurgraad ligt bij voorkeur tussen pH 6,0 en 8,0.

Zaaien

Zaai komkommerkruid in april, mei of juni direct op de plek waar de planten moeten blijven staan. Jonge plantjes houden niet van verplanten, dus voorzaaien en later verspenen is minder verstandig.

Snoeien

Snoei de plant in juli ongeveer de helft terug. Zo ontstaat verse groei voor de herfst.

Overwinteren

Komkommerkruid is eenjarig. Vorst doodt de plant, en in een gewone winter vriest het tot ongeveer -12 °C, terwijl de plant zelf maar tot circa -5 °C overleeft. Dat is geen probleem: de plant komt vanzelf terug uit uitgevallen zaad. De rustperiode loopt van november tot en met februari.

Vermeerderen

Vermeerderen gaat via zaad. De plant zaait zich gemakkelijk uit en kan daardoor woekeren. Wil je dat niet, verwijder dan de uitgebloeide bloemen voordat ze zaad zetten.

Veelvoorkomende problemen

Echte meeldauw herken je aan een wit, poederachtig laagje op de bladeren. Zorg voor meer luchtcirculatie, geef water aan de voet van de plant en haal aangetaste bladeren weg.

Lange, slappe groei met weinig bloemen komt door te veel schaduw of te rijke grond. Geef de plant volle zon en bemest niet.

Oogsten en gebruiken

Je oogst bloemen, jonge blaadjes en zaden, vooral van juni tot en met augustus. De blaadjes smaken naar komkommer en de bloemen zijn zoet. Ze passen in salades en drankjes en als garnering. Gebruik ze met mate, want de plant bevat alkaloïden.

Traditioneel wordt komkommerkruid gebruikt bij spijsverterings-, luchtweg- en hart- en vaatklachten. De zaadolie wordt verkocht als GLA-supplement.

Voor bestuivers is het een rijke nectarplant, onder meer voor honingbijen. Herten laten de plant met rust.