Zonnebloem

Helianthus annuus · Asteraceae

Ook bekend als: zonnebloemen, helianthus

De zonnebloem is een snelgroeiende eenjarige die in één seizoen uitgroeit van een zaadje tot een plant met grote bloemen. Hij is gemakkelijk te telen, mits hij veel zon krijgt. Hieronder lees je wanneer je zaait, hoe je water geeft en wat je met het zaad doet.

Licht: Volle zon
Water: Gemiddeld
Luchtvochtigheid: Laag
Temperatuur: 21–29 °C, min. 2 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 0,5–3 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenVermeerderenMeer waterBloeiOogstVorstbeschermingRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de zonnebloem

De zonnebloem (Helianthus annuus), ook wel helianthus genoemd, hoort bij de composieten (Asteraceae). De plant komt oorspronkelijk uit het westen van de Verenigde Staten en Mexico en wordt inmiddels bijna overal ter wereld geteeld. In het wild groeit hij langs bermen, hekken en velden en op open, zonnige plekken.

De hoogte loopt sterk uiteen: van ongeveer 45 cm tot 3 m, afhankelijk van het ras. De stevige, behaarde stengel is bij tuinvormen meestal onvertakt. De grote, ruwbehaarde bladeren zijn eirond tot hartvormig, met een gezaagde rand, en staan meestal verspreid langs de stengel.

De bloemhoofdjes meten 8 tot 15 cm. Bij de bekende vorm hebben ze gele tot oranje lintbloemen rond een bruinpaarse schijf. Er zijn ook rassen in rood, bruin, brons en wit. Na de bloei vormt de schijf de zaden: de bekende zonnebloempitten.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Geef de zonnebloem een plek in volle zon. Hij heeft minstens 6 uur directe zon per dag nodig. De ideale temperatuur ligt tussen 21 en 29 °C.

De plant is niet vorstbestendig. Dat is in ons milde, natte klimaat belangrijk voor het moment van uitplanten: bescherm jonge planten tegen vorst in april en mei. Hoge rassen zet je op een beschutte plek, uit de wind.

Water geven

Geef regelmatig water tot de plant is aangeslagen en tijdens de bloei. Geef vooral extra water in juni, juli en augustus. Een aangeslagen zonnebloem verdraagt droogte goed.

Grond

De zonnebloem groeit op leem, zand en klei en verdraagt arme, droge grond. Het best doet hij het in vochtige, goed doorlatende leemgrond met een zuurgraad (pH) tussen 6,0 en 8,0.

Zaaien en uitplanten

Zaai de zaden na de laatste vorst direct op de plek waar de planten moeten staan, ongeveer 2,5 cm diep en met 45 cm tussenruimte. Buiten zaai je in april en mei.

Wil je een voorsprong, zaai dan in maart en april binnen voor. Plant de jonge planten in mei en juni uit. Zorg dat ze niet door late vorst worden getroffen.

Snoeien en steunen

Snoeien is niet nodig. Hoge rassen bind je wel vast aan een stok.

Na het seizoen

De zonnebloem is eenjarig en niet vorstbestendig, dus de plant sterft aan het eind van het seizoen af. Wil je volgend jaar weer zonnebloemen, bewaar dan zaad. In de rustperiode (november tot en met februari) hoef je niets met de plant te doen.

Vermeerderen

De zonnebloem vermeerder je met zaad, in april en mei. Eigen zaad uit de bloemhoofden van dit jaar kun je gebruiken voor de volgende zaaiing.

Oogsten en gebruik

De zaden oogst je in september en oktober. Je eet ze als snack, verwerkt ze in gebak of perst er olie van. Ook de bloemblaadjes zijn eetbaar.

De zonnebloem bloeit van juli tot en met september en is geschikt als snijbloem. De bloemen trekken bijen en vlinders aan, en de zaadhoofden voeden vogels en eekhoorns.