Phacelia

Phacelia tanacetifolia · Hydrophyllaceae

Ook bekend als: facelia, bijenvoer, bijenbrood, Bijenvriend

Phacelia (Phacelia tanacetifolia), ook facelia of bijenvoer genoemd, is een snelgroeiende eenjarige met lavendelblauwe bloemen die veel bijen en hommels trekken. Ze is makkelijk uit zaad te kweken en vraagt weinig van de grond. Hieronder lees je wanneer je zaait en waar de plant het best staat.

Licht: Volle zon
Water: Laag
Luchtvochtigheid: Laag
Temperatuur: 12–25 °C, min. -8 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 0,3–1,2 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienVermeerderenBloeiVorstbeschermingRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van phacelia

Phacelia is een kruidachtige eenjarige uit de familie Hydrophyllaceae. De plant wordt ongeveer 30 tot 120 cm hoog en groeit rechtop met weinig zijtakken. Ze groeit snel. Onder de grond vormt ze een penwortel met veel fijne vezelwortels.

De bladeren zijn behaard, varenachtig en diep ingesneden, tot 20 cm lang, met getande lobben. Daardoor ziet het blad er kantachtig uit. De bloemen zitten in dichte, eenzijdig opgerolde trossen, de zogeheten schorpioenstaarten. Het zijn klokvormige, lavendelblauwe tot violette bloemen met lange, borstelige meeldraden. De bloemen openen na elkaar, zodat de plant lang bloeit: van juni tot en met september. Daarna volgen kleine eivormige doosvruchtjes met twee bruine, gerimpelde zaadjes die op de grond vallen.

De plant komt van nature uit het zuidwesten van de Verenigde Staten en het noordwesten van Mexico, waar ze op droge, open grond met zand of steen groeit. Elders wordt ze veel als groenbemester en bijenplant geteeld.

Kweken en verzorging

Standplaats

Phacelia wil volle zon en verdraagt warmte goed. Kies een open, zonnige plek in de border, in de moestuin of op een braakliggend stuk grond.

Water geven

De plant heeft weinig water nodig. Geef alleen water bij langdurige droogte. Natte, verdichte grond verdraagt ze slecht, want daar gaan de planten rotten.

Grond

Elke schrale, goed doorlatende grond voldoet, ook zandgrond of steenachtige grond. Zware, voedselrijke grond is niet nodig. Zand, grind en leem zijn allemaal geschikt, zolang het water goed wegloopt.

Bemesten

Bemesten is niet nodig. Een arme grond past juist bij phacelia.

Snoeien en opruimen

Snoeien hoeft niet. Wil je dat de plant zich minder uitzaait, maai haar dan af of spit haar onder voordat ze zaad zet. Phacelia zaait zich gemakkelijk uit en kan op sommige plekken woekeren, maar ze is eenvoudig onder te spitten. Daarom wordt ze ook als groenbemester gebruikt.

Zaaien

Zaai phacelia van april tot en met augustus rechtstreeks in de grond, nadat de laatste vorst voorbij is. Druk het zaad aan of bedek het heel licht. Het zaad kiemt in het donker, dus zaai het niet op het oppervlak en ook niet te diep.

De zaadschil is hard. Het krassen of weken van het zaad helpt bij het kiemen. Wil je lang bloemen en bijen in je tuin hebben, zaai dan in meerdere rondes, bijvoorbeeld van april tot in de zomer.

Overwinteren

Phacelia is eenjarig en sterft in de winter af. De plant verdraagt ongeveer -8 °C, terwijl de laagste wintertemperatuur in Nederland meestal rond -12 °C ligt. Reken dus niet op overwintering. De rustperiode loopt van november tot en met maart. Jonge planten kunnen in april en mei nog last hebben van late vorst, dus houd het weer in de gaten. Omdat ze zich gemakkelijk uitzaait, komt ze op plekken waar je haar liet uitrijpen vaak vanzelf terug.

Vermeerderen

Phacelia vermeerder je alleen door zaad. De beste maanden zijn april, mei en juni. Zaad van je eigen planten kun je laten uitvallen of verzamelen voor het volgende seizoen.

Problemen

Slechte of geen kieming komt meestal doordat het zaad te oppervlakkig lag of te diep zat, of doordat de harde zaadschil niet is voorbehandeld. Bedek het zaad licht en week of kras het vooraf.

Rottende planten wijzen op natte grond. Kies een goed doorlatende plek.

Voor de tuin is het ook een voordeel dat zweefvliegen op de bloemen afkomen. Hun larven eten bladluizen.