Lavas
Levisticum officinale · Apiaceae
Ook bekend als: maggikruid, lubbestok, Maggiplant, Lavaselder
Lavas (Levisticum officinale), ook bekend als maggikruid of lubbestok, is een hoge, winterharde kruidenplant met een sterke geur en smaak van selderij en peterselie. Hij komt elk voorjaar terug uit de wortelkroon en is makkelijk te houden. Geef hem wel ruim de plek.
- Licht
- Volle zon, Zon tot halfschaduw
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 12–24 °C, min. -30 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 1,2–2,5 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van lavas
Lavas is een forse, rechtopgroeiende vaste plant die in een pol groeit, met een bladrozet onderaan en bladrijke stengels. Hij wordt ongeveer 120 tot 250 cm hoog en 60 tot 90 cm breed. De groei is gemiddeld snel.
De glanzende, diep ingesneden bladeren lijken op die van selderij of peterselie, met getande deelblaadjes. Als je ze fijnwrijft, ruik je selderij. In mei tot juli verschijnen kleine groengele bloempjes in ronde schermen van 10 tot 15 cm doorsnede. Daarna volgen in de herfst kleine zaden van 4 tot 7 mm. De plant heeft dikke, vlezige wortels met ondergrondse wortelstokken.
De plant komt oorspronkelijk uit Afghanistan en Iran. Hij wordt al lang in Europa geteeld en is op veel plaatsen verwilderd.
Kweken en verzorging
Standplaats
Lavas groeit goed in volle zon tot halfschaduw. Kies een plek waar een plant van 1,2 tot 2,5 m hoog niemand in de weg staat, bijvoorbeeld achter in de border of in een hoek van de moestuin. Houd ongeveer 90 cm afstand tot andere planten.
De bloeiende schermen trekken vlinders en andere insecten aan.
Water geven
Houd de grond gelijkmatig vochtig. In de zomer mag lavas niet uitdrogen. Geef vooral in juni, juli en augustus extra water, zeker bij droog weer.
Grond
Lavas houdt van diepe, voedselrijke, vochtige maar goed doorlatende grond. Leem, klei, zand en humusrijke grond zijn allemaal geschikt, zolang het water niet blijft staan. Door zijn dikke wortels staat hij het best diep in de volle grond.
Bemesten
Bemest in april en mei, wanneer de plant weer uitloopt. Een voedselrijke grond is voor lavas belangrijker dan veel extra voeding.
Zaaien en planten
Zaai binnen in februari en maart, of buiten in maart, april en augustus. Plant jonge planten in april of mei uit op een voedselrijke plek. Houd ongeveer 90 cm tussen de planten, want lavas wordt groot.
Snoeien en oogsten voor vers blad
Knip tijdens het groeiseizoen regelmatig, dan blijft er vers blad komen. In mei en juni is dat het meest zinvol. Verwijder oude bladeren in oktober en november. Knip de uitgebloeide schermen weg, zodat de plant zich niet uitzaait. Zaadvorming kan lavas ook ongewenst laten verwilderen, dus oogst of verwijder de zaden op tijd.
Overwinteren
Lavas is winterhard en kan in principe vorst tot ongeveer -30 °C aan. Dat is ruim voldoende voor een gewone Nederlandse winter met lage temperaturen rond -12 °C. De bovengrondse delen sterven in de winter af. In het voorjaar loopt de plant opnieuw uit vanuit de kroon. Tussen november en februari is hij in rust.
Vermeerderen
Je kunt lavas vermeerderen door zaaien of door delen. Delen doe je in maart, april of september. Zaaien kan in dezelfde periode als hierboven beschreven.
Problemen
Gele, doorgeknaagde bladeren met gangetjes wijzen op bladmineerders. Verwijder de aangetaste bladeren.
Als de plant bloemstengels maakt en het blad bitter wordt, schiet hij door. Knip de bloemstengels weg en oogst regelmatig.
Bruine vlekken op het blad komen door een schimmel. Zorg voor voldoende luchtstroom en verwijder aangetast blad.
Oogsten en gebruiken
Je kunt lavas van april tot en met september oogsten. De smaak is sterk, een mix van selderij en peterselie. Gebruik de bladeren in soep, stoofgerechten, salades en thee. De wortel kun je als groente eten en de zaden gebruik je als specerij, vergelijkbaar met venkelzaad. Ook de stengels en bloemen zijn eetbaar.
Traditioneel wordt de wortel gebruikt als mild vochtafdrijvend middel. Gebruik hem niet in medicinale hoeveelheden als je last hebt van lichtgevoeligheid van de huid.
Veiligheid
Giftig voor katten en honden- Katten
- Giftig
- Honden
- Giftig
- Paarden
- Giftig
De hele plant is giftig voor katten, honden en paarden, en licht giftig voor mensen. De giftige stoffen zijn vluchtige oliën, ftalidelactonen en furanocoumarinen. Mogelijke verschijnselen zijn een vochtafdrijvend effect met vaker plassen. Contact van het sap met de huid kan lichtgevoeligheid veroorzaken. Dit is alleen informatie, geen medisch of diergeneeskundig advies. Raadpleeg bij twijfel een dierenarts of huisarts.
Bron: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox









































































































