Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Lavas

Levisticum officinale · Apiaceae

Ook bekend als: maggikruid, lubbestok, Maggiplant, Lavaselder

Giftig voor katten en honden · details ↓

Lavas (Levisticum officinale), ook bekend als maggikruid of lubbestok, is een hoge, winterharde kruidenplant met een sterke geur en smaak van selderij en peterselie. Hij komt elk voorjaar terug uit de wortelkroon en is makkelijk te houden. Geef hem wel ruim de plek.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
12–24 °C, min. -30 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
1,2–2,5 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van lavas

Lavas is een forse, rechtopgroeiende vaste plant die in een pol groeit, met een bladrozet onderaan en bladrijke stengels. Hij wordt ongeveer 120 tot 250 cm hoog en 60 tot 90 cm breed. De groei is gemiddeld snel.

De glanzende, diep ingesneden bladeren lijken op die van selderij of peterselie, met getande deelblaadjes. Als je ze fijnwrijft, ruik je selderij. In mei tot juli verschijnen kleine groengele bloempjes in ronde schermen van 10 tot 15 cm doorsnede. Daarna volgen in de herfst kleine zaden van 4 tot 7 mm. De plant heeft dikke, vlezige wortels met ondergrondse wortelstokken.

De plant komt oorspronkelijk uit Afghanistan en Iran. Hij wordt al lang in Europa geteeld en is op veel plaatsen verwilderd.

Kweken en verzorging

Standplaats

Lavas groeit goed in volle zon tot halfschaduw. Kies een plek waar een plant van 1,2 tot 2,5 m hoog niemand in de weg staat, bijvoorbeeld achter in de border of in een hoek van de moestuin. Houd ongeveer 90 cm afstand tot andere planten.

De bloeiende schermen trekken vlinders en andere insecten aan.

Water geven

Houd de grond gelijkmatig vochtig. In de zomer mag lavas niet uitdrogen. Geef vooral in juni, juli en augustus extra water, zeker bij droog weer.

Grond

Lavas houdt van diepe, voedselrijke, vochtige maar goed doorlatende grond. Leem, klei, zand en humusrijke grond zijn allemaal geschikt, zolang het water niet blijft staan. Door zijn dikke wortels staat hij het best diep in de volle grond.

Bemesten

Bemest in april en mei, wanneer de plant weer uitloopt. Een voedselrijke grond is voor lavas belangrijker dan veel extra voeding.

Zaaien en planten

Zaai binnen in februari en maart, of buiten in maart, april en augustus. Plant jonge planten in april of mei uit op een voedselrijke plek. Houd ongeveer 90 cm tussen de planten, want lavas wordt groot.

Snoeien en oogsten voor vers blad

Knip tijdens het groeiseizoen regelmatig, dan blijft er vers blad komen. In mei en juni is dat het meest zinvol. Verwijder oude bladeren in oktober en november. Knip de uitgebloeide schermen weg, zodat de plant zich niet uitzaait. Zaadvorming kan lavas ook ongewenst laten verwilderen, dus oogst of verwijder de zaden op tijd.

Overwinteren

Lavas is winterhard en kan in principe vorst tot ongeveer -30 °C aan. Dat is ruim voldoende voor een gewone Nederlandse winter met lage temperaturen rond -12 °C. De bovengrondse delen sterven in de winter af. In het voorjaar loopt de plant opnieuw uit vanuit de kroon. Tussen november en februari is hij in rust.

Vermeerderen

Je kunt lavas vermeerderen door zaaien of door delen. Delen doe je in maart, april of september. Zaaien kan in dezelfde periode als hierboven beschreven.

Problemen

Gele, doorgeknaagde bladeren met gangetjes wijzen op bladmineerders. Verwijder de aangetaste bladeren.

Als de plant bloemstengels maakt en het blad bitter wordt, schiet hij door. Knip de bloemstengels weg en oogst regelmatig.

Bruine vlekken op het blad komen door een schimmel. Zorg voor voldoende luchtstroom en verwijder aangetast blad.

Oogsten en gebruiken

Je kunt lavas van april tot en met september oogsten. De smaak is sterk, een mix van selderij en peterselie. Gebruik de bladeren in soep, stoofgerechten, salades en thee. De wortel kun je als groente eten en de zaden gebruik je als specerij, vergelijkbaar met venkelzaad. Ook de stengels en bloemen zijn eetbaar.

Traditioneel wordt de wortel gebruikt als mild vochtafdrijvend middel. Gebruik hem niet in medicinale hoeveelheden als je last hebt van lichtgevoeligheid van de huid.

Veiligheid

Giftig voor katten en honden
Katten
Giftig
Honden
Giftig
Paarden
Giftig

De hele plant is giftig voor katten, honden en paarden, en licht giftig voor mensen. De giftige stoffen zijn vluchtige oliën, ftalidelactonen en furanocoumarinen. Mogelijke verschijnselen zijn een vochtafdrijvend effect met vaker plassen. Contact van het sap met de huid kan lichtgevoeligheid veroorzaken. Dit is alleen informatie, geen medisch of diergeneeskundig advies. Raadpleeg bij twijfel een dierenarts of huisarts.

Bron: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Is lavas winterhard?Ja, lavas is winterhard. De plant sterft in de winter af en loopt in het voorjaar weer uit vanuit de kroon.
Hoe groot wordt lavas?Lavas wordt ongeveer 120 tot 250 cm hoog en 60 tot 90 cm breed. Houd daarom ongeveer 90 cm afstand tot andere planten.
Wanneer kan ik lavas zaaien?Binnen zaai je in februari en maart, buiten in maart, april en augustus. Uitplanten kan in april en mei.
Waarom smaakt mijn lavas bitter?Bittere bladeren en bloemstengels betekenen dat de plant doorschiet. Knip de bloemstengels weg en oogst regelmatig.
Is lavas giftig voor honden en katten?Ja, de hele plant is giftig voor katten, honden en paarden. Dit is alleen informatie, geen diergeneeskundig advies. Raadpleeg bij twijfel een dierenarts.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina