Valeriaan
Valeriana officinalis · Caprifoliaceae
Ook bekend als: echte valeriaan
Valeriaan (Valeriana officinalis) is een stevige vaste plant met sierlijke, sterk geurende bloemschermen in roze en wit. Ze is makkelijk te houden, volledig winterhard en trekt bijen, vlinders en zweefvliegen aan. Houd er wel rekening mee dat ze zich gemakkelijk uitbreidt.
- Licht
- Volle zon, Zon tot halfschaduw
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 10–24 °C, min. -30 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 0,6–1,5 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Wat is valeriaan?
Valeriaan, ook wel echte valeriaan of Valeriana officinalis genoemd, is een bossige, rechtopgaande vaste plant die uitloopt vanuit een bladrozet. De holle, slanke stengels worden ongeveer 60 tot 150 cm hoog, de plant wordt 30 tot 90 cm breed. De groei is snel.
De veerdelige bladeren zijn tot 20 cm lang en bestaan uit 4 tot 9 paar smalle blaadjes. Ze ruiken aromatisch als je ze kneust. Van juni tot augustus verschijnen de zoet geurende, kleine bloemetjes in samengestelde schermen, lichtroze of wit. Daarna volgen kleine gevleugelde zaadjes die met de wind worden verspreid.
In het wild groeit valeriaan in vochtige en droge graslanden, natte bossen, moerassen en op kalkgrasland, van IJsland en Portugal tot Scandinavië en Europees Rusland, en zuidoostelijk tot Iran. Het is een gemakkelijke plant.
Kweken en verzorging
Standplaats en licht
Valeriaan staat het liefst in volle zon, maar verdraagt ook wat halfschaduw. In meer schaduw gaan de stengels slap hangen. Door de hoogte hoort ze achter in de border, bij een vijverrand of in een wilde, natuurlijke tuin.
Water geven
Houd de grond steeds vochtig. Geef vooral in juni, juli en augustus extra water, in de bloeitijd en in warme perioden.
Grond
Een vruchtbare leemgrond is ideaal, maar valeriaan past zich aan veel bodems aan: leem, klei, zand en humusrijke grond. De zuurgraad mag ongeveer tussen pH 5,5 en 8 liggen. De grond moet vochtig blijven en toch goed water doorlaten.
Bemesten
Bemest de plant in april, bij de start van het groeiseizoen. In vruchtbare grond is dat meestal voldoende.
Planten en zaaien
In gewone tuingrond is valeriaan eenvoudig te planten. Plant uit in april, mei of september. Zaaien kan buiten in maart, april en september, of binnen in februari en maart.
Kies de plek bewust: de plant kan woekeren, dus plant haar waar uitbreiding geen bezwaar is.
Snoeien
Snoei in september en oktober, wanneer de plant afsterft. Verwijder verwelkte bloemen op tijd als je uitzaaiing wilt beperken.
Overwinteren
Valeriaan is volledig winterhard en verdraagt temperaturen ruim onder de typische Nederlandse wintervorst. Bovengronds sterft ze af en in het voorjaar loopt ze weer uit vanuit de wortelstok. Je hoeft dus niets te beschermen. De rustperiode loopt grofweg van november tot en met februari.
Vermeerderen
Valeriaan vermeerder je door zaaien, delen of via de wortelstok. Delen en wortelstokken verplanten kan in maart, april, september en oktober.
Veelvoorkomende problemen
Slappe stengels komen door te veel schaduw. Zet de plant in volle zon of geef de stengels steun.
De plant verspreidt zich flink via wortelstokken en zaad. Verwijder verwelkte bloemen en deel de pol regelmatig om dit te beperken.
Oogsten en gebruik
De oogst valt in september en oktober. De wortels worden vooral voor thee gebruikt; olie uit wortel en blad dient als smaakstof in gebak, ijs en parfum. Wortelextract wordt traditioneel gebruikt bij milde nervositeit en slaapproblemen, al is het bewijs wisselend.
De bloemen zijn ook geschikt als snijbloem. Voor bijen, vlinders en zweefvliegen is de plant waardevol; herten laten haar meestal staan.































































































