Bosbessen
Vaccinium · Ericaceae
Ook bekend als: bosbes
Bosbessen (ook bosbes of Vaccinium genoemd) zijn winterharde struiken die in de Nederlandse tuin goed vruchten dragen, mits de grond zuur genoeg is. Ze groeien ook in een pot op balkon of terras. Hieronder staat wat ze nodig hebben, van planten tot oogsten.
- Licht
- Volle zon, Zon tot halfschaduw
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 10–25 °C, min. -25 °C
- Moeilijkheid
- Gemiddeld
- Hoogte
- 0,2–2 m
Soorten en rassen
Blauwe bes
Vaccinium corymbosum
- Volle zon
- Gemiddeld
Veenbes
Vaccinium macrocarpon
- Volle zon
- Hoog
Rode bosbes
Vaccinium vitis-idaea
- Halfschaduw
- Gemiddeld
Blauwe bosbes
Vaccinium myrtillus
- Halfschaduw
- Gemiddeld
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Wat zijn bosbessen?
Bosbessen vormen een geslacht in de heidefamilie (Ericaceae) met ongeveer 450 soorten. Ze komen vooral voor in koelere streken van het noordelijk halfrond, in heide, veen en zuur bos op zure grond. Sommige soorten groeien ook in tropische bergen.
Het zijn overblijvende struiken met houtige stengels, van kruipend of laag tot 1-2 m hoog. In totaal ligt de hoogte tussen ongeveer 15 cm en 2 m. Veel soorten breiden zich uit met wortelstokken. De bladeren zijn eenvoudig, elliptisch tot eirond, met een gladde rand, en vaak blauwgroen aan de bovenkant en lichter en berijpt aan de onderkant.
In april en mei verschijnen kleine, klok- of urnvormige bloemen in trossen, wit tot roze. Daarna volgt een ronde bes met een kroontje van 4-5 slippen. Die kleurt van groen via roze-rood naar blauw (of rood) met een waslaagje. In de herfst kleurt het blad rood, oranje, geel en brons.
Kweken en verzorging
Water geven
Bosbessen willen een vochtige, maar goed doorlatende grond. Geef extra water in juni, juli en augustus. De wortels zijn fijn en ondiep, dus een pot of border laat je in de zomer niet uitdrogen.
Grond en verpotten
De grond moet zuur zijn, met een pH van ongeveer 4 tot 5,5, en rijk aan humus. In potten werkt een mengsel van turfvrije rhododendron- of ericaceagrond met dennenschors.
Verpot in maart of april.
Bemesten
Bemest in april en mei, in het groeiseizoen.
Snoeien
Snoei in februari of maart.
Planten
Plant bosbessen in maart of april, of in oktober of november. Kies een plek met zure, humusrijke grond die vochtig blijft zonder dat het water blijft staan.
Overwinteren
Bosbessen zijn winterhard. Ze overleven temperaturen tot ongeveer -25 °C, terwijl een typisch winterminimum in Nederland rond -12 °C ligt. Ze hebben dus buiten geen bescherming nodig. De rustperiode loopt in januari en februari en in november en december.
Vermeerderen
Vermeerderen kan in juni, juli en november.
Problemen
Vogels eten vaak de bessen op. Dek de planten af met netten.
Gele bladeren betekenen meestal dat de grond niet zuur genoeg is. Verlaag de pH met zure potgrond (ericaceagrond) of zwavel.
Verder kunnen bladluizen en echte meeldauw voorkomen.
Oogsten en gebruik
De bessen oogst je in juli, augustus en september. Onder de bessen vallen de blauwe bosbes, cranberry, bosbes, rode bosbes en huckleberry. Je eet ze vers, gedroogd of gekookt, of verwerkt tot sap en jam.
De bloemen worden bestoven door bijen, en de bessen voeden vogels en zoogdieren.





















































































































