Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Blauwe bes

Vaccinium corymbosum · Ericaceae

Ook bekend als: blauwe bessen, trosbosbes, bosbessenplant

De blauwe bes, ook trosbosbes of bosbessenplant genoemd, is een bladverliezende heester die zowel om zijn bessen als om zijn herfstkleur wordt geplant. Hij is volledig winterhard, maar stelt duidelijke eisen aan de grond: zuur, vochtig en rijk aan humus. Wie dat goed regelt, heeft een sterke struik die elke zomer vrucht draagt.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
10–25 °C, min. -36 °C
Moeilijkheid
Gemiddeld
Hoogte
1,8–3,7 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

UitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de blauwe bes

Vaccinium corymbosum hoort bij de heidefamilie (Ericaceae). Van nature komt de soort voor in het oosten van Noord-Amerika, van Ontario en Nova Scotia tot Florida en van Illinois en Missouri tot Texas. Hij groeit daar in veengebieden, moerassen, vochtige bossen en bergbossen op zure grond. In Europa, Japan en Nieuw-Zeeland is hij verwilderd.

De struik is opgaand, meerstammig en rond van vorm en vormt vaak dichte struwelen. Hij wordt ongeveer 1,8 tot 3,7 m hoog en even breed, en groeit matig snel. De glanzende, elliptische tot eironde bladeren worden tot 5 cm lang. Ze zijn in het voorjaar roodachtig groen, in de zomer blauwgroen en kleuren in de herfst rood, oranje, geel of paars.

In april en mei verschijnen trossen kleine, witte tot lichtroze, urn- of klokvormige bloemen van ongeveer 8 mm. Daarna volgen ronde, blauwzwarte bessen van 6 tot 13 mm doorsnee, die in de zomer rijpen via groen en roze. De bloemen trekken bestuivers aan. Je kunt de struik ook als haag gebruiken.

Kweken en verzorging

Standplaats

Zet de blauwe bes het liefst in volle zon: dat geeft de beste oogst en de mooiste herfstkleur. Halfschaduw verdraagt hij ook. Houd rekening met de uiteindelijke maat van de struik, want hij kan bijna 2 tot ruim 3 m breed worden.

Water geven

Houd de grond altijd gelijkmatig vochtig. De blauwe bes verdraagt droogte slecht, want zijn wortels zijn ondiep en fijn, zonder wortelharen. Een mulchlaag helpt het vocht vast te houden. Geef extra water van mei tot en met augustus, de periode van bloei, vruchtzetting en rijping. Gebruik geen kalkrijk water.

Grond en verpotten

De struik wil een zeer zure bodem met een pH van ongeveer 4,5 tot 5,5. De grond moet rijk zijn aan humus, vochtig en toch goed doorlatend; zandgrond met veel organisch materiaal past goed. In een pot gebruik je potgrond voor zuurminnende planten. Verpotten doe je in maart.

Bemesten

Geef in maart en april een zuurvormende meststof voor zuurminnende planten. Vermijd kalk en kalkhoudende producten, want die verhogen de pH van de grond.

Snoeien

Snoei in februari of maart, pas vanaf het derde jaar. Haal dood en zwak hout weg. Dun daarnaast oude stammen uit, zodat de struik wordt verjongd.

Planten

Plant in maart of april, of in oktober of november. Verwijder in het eerste jaar de bloemen, zodat de plant eerst wortels kan vormen. Zet voor een grotere oogst meerdere rassen bij elkaar die tegelijk bloeien.

Overwinteren

De blauwe bes is volledig winterhard en verdraagt volgens de gegevens temperaturen tot ongeveer -36 °C. Een gewone Nederlandse winter is dus geen probleem. De struik staat van november tot en met februari in rust.

Vermeerderen

Je kunt de blauwe bes vermeerderen met stekken of door de struik te delen. Daarvoor zijn januari, februari en juni de geschikte maanden.

Veelvoorkomende problemen

Gele bladeren met groene nerven wijzen op ijzertekort doordat de pH van de grond te hoog is. Maak de grond zuurder en gebruik potgrond voor zuurminnende planten.

Kleine, povere bessen komen vaak door slechte bestuiving als er maar één ras staat. Plant een tweede ras dat tegelijk bloeit.

Maden in de vruchten komen van de kersenazijnvlieg. Oogst op tijd en gebruik fijnmazig gaas. Vogels zijn ook dol op de bessen.

Oogst en gebruik

De bessen oogst je in juli en augustus. Met vroege, middenvroege en late rassen loopt de oogst van juni tot half september. De bessen eet je vers, diepgevroren, gebakken of verwerkt tot jam. Ze werden ook gebruikt in de keuken van de inheemse volken van Noord-Amerika.

In het wild eten ook vogels, beren en kleine zoogdieren van de bessen, terwijl herten en konijnen het blad kunnen afknabbelen.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Welke grond heeft een blauwe bes nodig?Een zeer zure, humusrijke grond met een pH van ongeveer 4,5 tot 5,5 die vochtig maar goed doorlatend is. In een pot gebruik je potgrond voor zuurminnende planten.
Waarom zijn de bladeren van mijn blauwe bes geel met groene nerven?Dat wijst meestal op ijzertekort doordat de pH van de grond te hoog is. Maak de grond zuurder en gebruik potgrond voor zuurminnende planten.
Heb ik twee blauwe bessen nodig voor vruchten?Met één ras blijven de bessen vaak klein en schraal door slechte bestuiving. Een tweede ras dat tegelijk bloeit geeft een grotere oogst.
Wanneer kan ik blauwe bessen oogsten?De hoofdoogst valt in juli en augustus. Met vroege, middenvroege en late rassen loopt de oogst van juni tot half september.
Wanneer snoei je een blauwe bes?In februari of maart, vanaf het derde jaar. Haal dood en zwak hout weg en dun oude stammen uit.
Is de blauwe bes winterhard?Ja, hij is volledig winterhard en verdraagt volgens de gegevens tot ongeveer -36 °C.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina