Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Chiazaad

Salvia hispanica · Lamiaceae

Ook bekend als: chia

Chia (chiazaad, Salvia hispanica) is een eenjarig kruid uit Mexico en Guatemala dat je om de zaden kweekt. In Nederland groeit het buiten in de zomer, maar het overleeft geen vorst. Het vraagt dus om vroeg zaaien en een zonnige plek.

Licht
Volle zon
Water
Laag
Luchtvochtigheid
Laag
Temperatuur
18–30 °C, min. 0 °C
Moeilijkheid
Gemiddeld
Hoogte
1–1,8 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenVermeerderenMeer waterBloeiOogstVorstbeschermingRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Wat is chia?

Chia hoort bij de lipbloemenfamilie (Lamiaceae) en komt oorspronkelijk uit het midden en zuiden van Mexico en uit Guatemala. Het is een rechtopgroeiend eenjarig kruid met vierkante stengels, die eindigen in bloeiaren. De plant wordt meestal ongeveer 100 tot 175 cm hoog.

De bladeren staan tegenover elkaar, zijn groen en 4 tot 8 cm lang en 3 tot 5 cm breed. De kleine paarse en witte bloemen zitten in veel trosjes langs een eindstandige aar. Daarna volgen piepkleine ovale zaden van ongeveer 1 mm, gevlekt bruin, grijs, zwart en wit. Week je ze in vloeistof, dan vormen ze een gel.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Chia heeft volle zon nodig. Kies daarom de zonnigste, best doorlatende plek in de tuin.

De plant bloeit bij korte dagen. In een gematigd klimaat zoals het onze kan vorst daardoor het afrijpen van de zaden stoppen. Hoe vroeger je zaait, hoe groter de kans op rijpe zaden.

Water geven

Zaailingen hebben vocht nodig. Houd de grond in het begin dus licht vochtig.

Volwassen planten houden niet van natte grond en kunnen een matige droogte aan. Geef vooral in juli en augustus iets meer water, maar laat de grond tussendoor afdrogen. Te nat staan is de snelste weg naar rotte planten.

Grond

Chia groeit het best in lichte tot middelzware klei- of zandgrond die goed doorlatend en matig voedzaam is. Ook zure grond is geen probleem. Zware, natte grond is ongeschikt.

Voeding

Chia heeft weinig voeding nodig. Veel telers laten bemesting zelfs helemaal achterwege.

Snoeien

Snoeien is niet nodig.

Zaaien en uitplanten

Zaai binnen in april of buiten in mei, pas na de laatste vorst. Plant voorgezaaide planten in mei of juni uit. Bescherm jonge planten in april en mei tegen late nachtvorst.

Reken op 100 tot 180 dagen tot de oogst, afhankelijk van de locatie. Commerciële telers houden 70 tot 80 cm tussen de rijen aan.

Overwinteren

Chia wordt als eenjarige geteeld en overleeft geen vorst. De laagste temperatuur die de plant verdraagt is ongeveer 0 °C, terwijl een gewone winter bij ons tot rond -12 °C kan gaan. Bescherm de planten ook in oktober tegen vroege vorst, zodat de zaden nog kunnen afrijpen. In november tot en met maart ligt de teelt stil.

Vermeerderen

Chia vermeerder je met zaad, in april of mei.

Problemen

Zaden rijpen niet voor de vorst: dit komt doordat chia bij korte dagen bloeit. Kies vroegbloeiende rassen en zaai vroeg.

Planten rotten: de grond is te nat. Plant in goed doorlatende grond en geef niet te veel water.

Oogsten en gebruiken

De zaden oogst je in oktober. Je eet ze rauw, in puddingen en in dranken. In vloeistof zwellen ze op en vormen ze een gel. Ze zijn rijk aan omega-3-olie.

De bloemen in augustus en september trekken bijen en andere bestuivers aan.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Wanneer zaai je chia?Binnen in april of buiten in mei, nadat de laatste vorst voorbij is. Voorgezaaide planten kunnen in mei of juni naar buiten.
Kan chia in Nederland buiten groeien?Ja, in de zomer, maar de plant overleeft geen vorst. Vorst kan ook het afrijpen van de zaden stoppen, dus zaai vroeg en kies vroegbloeiende rassen.
Hoe lang duurt het tot je chiazaad kunt oogsten?Dat is 100 tot 180 dagen, afhankelijk van de locatie. Bij ons valt de oogst in oktober.
Hoeveel water heeft chia nodig?Zaailingen hebben vocht nodig, maar volwassen planten houden niet van natte grond en kunnen een matige droogte aan. Geef in juli en augustus iets meer water.
Heeft chia mest nodig?Nee, weinig. Veel telers geven helemaal geen mest.
Hoe eet je chiazaad?Je eet de zaden rauw, in puddingen en in dranken. In vloeistof zwellen ze op en vormen ze een gel.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina