Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Eikenboom

Quercus · Fagaceae

Ook bekend als: eik

De eikenboom (eik, Quercus) is een langzaam groeiende, winterharde loofboom die in een tuin vooral een brede kroon geeft. Het geslacht telt zo'n 450 tot 500 soorten, waarvan er in Nederland meerdere te koop zijn. Hieronder lees je wat voor alle eiken geldt.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
10–25 °C, min. -25 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
5–40 m

Soorten en rassen

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenMeer waterBloeiOogstRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Eikenboom: kenmerken

Eiken horen tot de napjesdragersfamilie (Fagaceae) en komen van nature voor op het noordelijk halfrond: in gematigd Europa, Azië en Noord-Amerika, tot in subtropisch Azië en Midden-Amerika. Ze groeien in bossen, aan bosranden, in savannes en in mediterrane struikvegetatie, van nat tot droog en van kust tot gebergte.

Het zijn meestal grote, langzaam groeiende bomen met een brede, uitwaaierende kroon. Sommige groenblijvende eiken blijven struikachtig. De bladeren zijn enkelvoudig en staan wisselstandig aan de twijg. Ze zijn vaak gelobd, bij sommige soorten getand of gaaf. Het blad is groen en kleurt in de herfst rood, oranje, geel of bruin.

In april en mei bloeit de eik. Mannelijke en vrouwelijke bloemen zitten op dezelfde boom: de mannelijke hangen in katjes, de vrouwelijke zijn klein en vallen nauwelijks op. De vrucht is een eikel, een noot in een geschubd napje, die meestal in de herfst rijpt.

Kweken en verzorging

Standplaats

De meeste eiken staan het liefst in volle zon, sommige verdragen ook halfschaduw. Houd bij het kiezen van de plek rekening met de uiteindelijke omvang: het is meestal een grote boom met een brede kroon die veel ruimte nodig heeft.

Water geven

Een eik is in de natuur te vinden op zowel natte als droge plekken. Extra water is vooral in juni en juli aan te raden, zeker bij een jonge boom in een droge periode. In de winterrust, van november tot en met maart, is dat niet nodig.

Planten

Plant een eikenboom in maart, oktober of november. Kies de plek goed, want de boom groeit langzaam en is later moeilijk te verplaatsen.

Winterhardheid

Eiken zijn winterhard. Het Nederlandse klimaat met winters rond -12 °C is geen probleem voor een boom die tot ongeveer -25 °C overleeft. Van november tot en met maart is de boom in rust.

Snoeien

Snoei in januari, februari of december, als de boom in rust is. Een eik heeft van nature een brede, evenwichtige kroon, dus beperk je tot het wegnemen van wat echt nodig is.

Vermeerderen

Eiken vermeerder je met zaad of door enten. Zaaien en vermeerderen kan in oktober en november, wanneer de eikels vers zijn.

Plagen en ziektes

Mogelijke plagen zijn de eikenprocessierups, galwespen, bladluizen en andere rupsen. Kaalvraat door rupsen, zoals die van de eikenprocessierups, houd je het best nauwlettend in de gaten en laat je zo nodig professioneel bestrijden.

Bij ziektes gaat het om echte meeldauw, sudden oak death (plotselinge eikensterfte) en acute oak decline. Een wit poeder op de bladeren wijst op meeldauw. Dat kun je meestal laten gaan; zorg voor goede luchtcirculatie.

Eikels en gebruik

Eikels rijpen meestal in september en oktober. Ze zijn onder andere voedsel voor gaaien, eekhoorns en varkens. Eiken zijn goed voor bestuivers en ondersteunen meer dan 950 soorten rupsen en veel zoogdieren, vogels en schimmels. De schors werd van oudsher gebruikt voor het looien van leer.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Is een eikenboom winterhard?Ja, eiken zijn winterhard tot ongeveer -25 °C. Een gewone Nederlandse winter met lage temperaturen rond -12 °C is geen probleem.
Wanneer plant je een eikenboom?In maart, oktober of november. Kies de plek zorgvuldig, want de boom groeit langzaam en wordt groot.
Wanneer snoei je een eik?In januari, februari of december, tijdens de winterrust.
Hoe kweek je een eik uit een eikel?Eikels rijpen in september en oktober. Zaaien kan in oktober en november. Eiken vermeerder je ook door enten.
Is een eikenboom giftig voor honden en katten?Eiken kunnen licht giftig zijn voor honden en katten, dus houd ze uit de buurt van de boom. Dit is alleen informatie en geen veterinair advies.
Wat is een eikenprocessierups?Het is een rups die eiken kan kaalvreten. Houd de boom goed in de gaten en laat bestrijding door een professional uitvoeren.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina