Steeneik

Quercus ilex · Fagaceae

Ook bekend als: groenblijvende eik, azijnhout

De steeneik (Quercus ilex), ook groenblijvende eik genoemd, is een traag groeiende, altijd groene boom uit het Middellandse Zeegebied. Hij is makkelijk te houden in de tuin, houdt van zon en doorlatende grond en kan ook als hoge haag worden geknipt. Alleen jonge bomen hebben in strenge winters wat bescherming nodig.

Licht: Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water: Laag
Luchtvochtigheid: Laag
Temperatuur: 10–28 °C, min. -15 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 15–28 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenMeer waterBloeiOogstVorstbeschermingRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de steeneik

De steeneik is een groenblijvende boom met een grote, ronde en dicht bebladerde kroon. De buitenste takken hangen vaak licht over. Op volwassen leeftijd wordt hij ongeveer 15 tot 28 m hoog en 10 tot 25 m breed, maar hij groeit langzaam.

De bladeren zijn leerachtig, smal ovaal tot lancetvormig en 4 tot 8 cm lang. Aan de bovenkant zijn ze glanzend donkergroen, aan de onderkant grijs of bruinachtig viltig. Bij jonge bomen zijn de bladranden stekelig getand, bij oudere bomen zijn ze glad. In mei verschijnen onopvallende geelgroene hangende katjes. De eikels zitten met één tot drie samen aan een kort, donzig steeltje, zijn 12 tot 20 mm lang en rijpen al in het eerste seizoen.

Eikels dienen als voedsel voor onder meer gaaien en andere dieren. De boom vormt een symbiose met truffels en wordt daarom gebruikt in de truffelteelt. Hij is ook geschikt als bonsai.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

De steeneik staat het liefst in de zon. Als jonge boom verdraagt hij wat schaduw. Kies een beschutte, zonnige plek met goed doorlatende grond. Door zijn diepe penwortel en uitgebreide zijwortels heeft hij ruimte nodig, dus kies een plek waar hij kan uitgroeien. Aan de kust is hij bruikbaar als windscherm.

Water geven

Een gevestigde steeneik heeft weinig water nodig en is zeer droogtebestendig. Jonge bomen krijgen in droge perioden water, vooral in juni, juli en augustus, wanneer ze meer water nodig hebben. De boom heeft geen hoge luchtvochtigheid nodig.

Grond

Elke goed doorlatende grond voldoet, ook arme, droge en kalkrijke grond. Leem, zand en grind zijn geschikt. De pH ligt bij voorkeur tussen 6,0 en 8,0. Natte, slecht drainerende grond past niet bij deze boom.

Voeding

In de volle grond is bemesten niet nodig.

Snoeien en knippen

Een haag van steeneik knip je in de late lente of zomer, in de praktijk in juni en juli. Jonge bomen kun je in model snoeien. Verder is snoeien nauwelijks nodig.

Planten

Plant jonge, in pot gekweekte bomen op een beschutte, zonnige en goed doorlatende plek. Geschikte plantmaanden zijn april, mei, september en oktober. Voor een haag plant je meerdere bomen op een rij en knip je ze later in model.

Overwinteren en vorst

De steeneik overleeft ongeveer -15 °C, terwijl een typische Nederlandse winter tot rond -12 °C kan gaan. Volgroeide bomen redden zich meestal, maar strenge vorst kan jonge bomen schaden. Bescherm ze in januari, februari, november en december. Koude, continentale winters verdraagt de soort niet goed.

Vermeerderen

Vermeerderen gaat met zaad, dat wil zeggen met eikels. Oogst ze in oktober en november en zaai ze in dezelfde periode.