Ruwe berk

Betula pendula · Betulaceae

Ook bekend als: zilverberk, hangberk, Ruwe berk/Zilverberk

De ruwe berk (Betula pendula), ook bekend als zilverberk of hangberk, is een snelgroeiende, bladverliezende boom met witte, afschilferende bast en hangende twijgen. Hij is volledig winterhard en doet het goed op een zonnige plek met vochtige, goed doorlatende grond.

Licht: Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water: Gemiddeld
Luchtvochtigheid: Gemiddeld
Temperatuur: 10–24 °C, min. -36 °C
Moeilijkheid: Gemiddeld
Hoogte: 15–25 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de ruwe berk

De ruwe berk wordt gewoonlijk 15 tot 25 meter hoog. In zijn jeugd heeft de boom een slanke, piramidevormige kroon, die met de jaren ovaal wordt. Opvallend zijn de witte, afschilferende bast en de overhangende twijgen.

De bladeren zijn driehoekig tot eirond, 3 tot 7 cm lang, met een spitse top en dubbel gezaagde rand. Jonge bladeren voelen harsachtig aan. In de herfst kleuren ze geel.

In april en mei verschijnen mannelijke en vrouwelijke katjes op dezelfde boom. De mannelijke zijn geelbruin en hangend, de vrouwelijke groenachtig en rechtopstaand. De bloemen geuren niet. In de late zomer vallen de cilindervormige katjes van 2 tot 4 cm uiteen en komen talloze kleine, gevleugelde zaadjes vrij.

In het wild is de soort een pionier op kale, verbrande of verstoorde grond, in lichte bossen en op heide, vooral op lichte, zure of zandige bodems. De boom is goed voor insecten en vogels, en de larven van veel nachtvlinders voeden zich met het blad. Het lichte bladerdak laat bovendien ruimte voor planten eronder.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Zet de ruwe berk bij voorkeur in volle zon. Lichte schaduw verdraagt hij ook, en tijdens warme zomers is wat schaduw in de middag welkom. Houd rekening met de uiteindelijke hoogte van 15 tot 25 meter.

Water geven

Houd de grond steeds licht vochtig, vooral bij jonge bomen. Droogte verdraagt de ruwe berk slecht. Geef daarom extra water in juni, juli en augustus. Een mulchlaag houdt de wortels koel.

Grond

De boom staat graag in vochtige, goed doorlatende grond die zuur tot neutraal is (pH ongeveer 4,5 tot 7). Zandgrond, leem en grindrijke grond passen goed; ook op klei kan hij groeien. De wortels zijn ondiep en breiden zich zijwaarts uit.

Bemesten

Bemest eventueel in maart en april, aan het begin van het groeiseizoen.

Snoeien

Snoei alleen in de rustperiode van de boom en vermijd winter en voorjaar, omdat de boom dan hevig uitbloedt. De late zomer is ook geschikt. Dat kan in juli, augustus en november. Haal dood hout weg tijdens de rust.

Planten

Plant jonge bomen in koele, vochtige grond. De beste momenten zijn maart, oktober en november. Een grote boom is lastig te verplanten, kies dus meteen de definitieve plek.

Overwinteren

De ruwe berk is volledig winterhard en overleeft temperaturen tot ongeveer -36 °C, ver onder de temperaturen van een gewone Nederlandse winter. Sneeuw op de wortels is gunstig. De rustperiode loopt van november tot en met februari.

Vermeerderen

Vermeerderen kan met zaad, stek of enten. Zaaien doe je in maart en april. Stekken kan in juni en juli. De zaden rijpen in de late zomer, in augustus en september.

Veelvoorkomende problemen

Afsterven van takken en een ijlere kroon wijzen op hitte, droogte of stress door boorders. Mulch, geef water in droge perioden en snoei dood hout in de rustperiode.

Hevig bloeden na het snoeien komt doordat je snoeit terwijl het sap stijgt. Snoei in de late zomer of tijdens de rust.

Een berk laat voortdurend twijgjes vallen. Dat is normaal; harken in de herfst volstaat.