Struisvaren
Matteuccia struthiopteris · Onocleaceae
De struisvaren vormt kransen van veerachtige, frisgroene bladeren die tot 170 cm hoog worden. Het is een winterharde, snelgroeiende vaste plant voor schaduwrijke, vochtige hoeken. Let wel op: via uitlopers kan hij een flinke kolonie vormen.
- Licht
- Halfschaduw, Schaduw
- Water
- Hoog
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 10–24 °C, min. -40 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 0,9–1,7 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de struisvaren
De struisvaren (Matteuccia struthiopteris) hoort bij de familie Onocleaceae en komt van nature voor in de gematigde streken van het noordelijk halfrond: in Midden- en Noord-Europa, Noord-Azië en Noord-Amerika. Daar groeit hij vooral op moerassige, vochtige plekken, langs rivieroevers en in struikgewas en de ondergroei van bossen, in zware vochtige grond.
De plant heeft een vaasvormige krans van rechtopstaande, overhangende bladeren. De onvruchtbare bladeren zijn heldergroen, veerachtig en taps toelopend naar de voet, tot 100-170 cm hoog. In het midden staan kortere bruine, vruchtbare bladeren met sporen; die blijven de hele winter staan. Struisvarens bloeien niet en dragen geen vruchten. De hele plant wordt ongeveer 90 tot 170 cm hoog en 60 tot 120 cm breed. In de herfst kleurt het blad bruin, brons, geel of oranje.
De struisvaren groeit snel en is eenvoudig te houden. Hij wordt ook als bodembedekker gebruikt, en hij is geschikt voor vochtige of natte plekken, bijvoorbeeld bij een vijver. Herten laten hem met rust, en enkele nachtvlindersoorten gebruiken hem als voedselplant voor hun rupsen.
Kweken en verzorging
Standplaats en licht
Het liefst staat de struisvaren in halfschaduw tot diepe schaduw. In een koel klimaat verdraagt hij ook zon, mits de grond constant vochtig blijft. Kies een beschutte plek: wind kan de bladeren in de zomer bruin en rafelig maken.
Water geven
Houd de grond altijd vochtig. De struisvaren heeft veel water nodig en verdraagt droogte slecht, maar hij kan tegen een af en toe natte standplaats. Geef vooral in juni, juli en augustus extra water. Droogte is een van de oorzaken van bruine, rafelige bladeren in de zomer.
Grond
Zware, vochtige grond of lichtere, rijke grond met veel organisch materiaal werkt goed. Humusrijke grond, leem, klei en zandgrond zijn allemaal mogelijk, zolang de grond vocht vasthoudt.
Planten
Plant de struisvaren in schaduw op een plek met constant vocht. Geschikte maanden zijn maart, april, september en oktober. Houd ongeveer 90 cm afstand en geef de plant ruimte, want hij breidt zich uit.
Bemesten
Bemest in maart en april. Grond met veel organisch materiaal past het best bij deze plant.
Snoeien en uitlopers beheersen
Snoei in februari of maart. De bladeren sterven in de winter af, terwijl de bruine vruchtbare bladeren overeind blijven staan.
De struisvaren verspreidt zich met ondergrondse uitlopers en kan dichte, woekerende kolonies vormen. Verwijder daarom elk voorjaar de overtollige kronen.
Overwinteren
De struisvaren is volledig winterhard: hij overleeft tot ongeveer -40 °C, terwijl een typisch winterminimum in Nederland rond -12 °C ligt. Je hoeft hem dus niet te beschermen. Van november tot en met februari rust de plant.
Vermeerderen
Je kunt de struisvaren delen of uit sporen kweken. Delen doe je in maart of april. Omdat de plant zelf nieuwe kronen vormt via uitlopers, is dit meestal de eenvoudigste manier.
Problemen
Bruine, rafelige bladeren in de zomer komen door wind, hagel of droogte. Zorg dan voor beschutting en gelijkmatig vocht.
Groeit de plant te enthousiast? Dat komt door de krachtige uitlopers. Haal elk voorjaar de overtollige kronen weg.
Eetbare jonge scheuten
De jonge, opgerolde bladeren (zogeheten 'fiddleheads') zijn in het noordoosten van Noord-Amerika en in Japan een gekookte delicatesse. De bruine schubben worden verwijderd en rauw eten wordt vermeden. Oogsttijd is april en mei.
In Rusland wordt de plant traditioneel gebruikt tegen darmparasieten.

















































































