Mannetjesvaren
Dryopteris filix-mas · Dryopteridaceae
Ook bekend als: wormvaren
De mannetjesvaren (Dryopteris filix-mas) vormt een forse, regelmatige pol van overhangende bladen en is een van de makkelijkste schaduwplanten voor de tuin. Hij is winterhard en groeit in de Nederlandse tuin vrijwel zonder zorg, mits de grond vochtig blijft.
- Licht
- Schaduw, Halfschaduw
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 8–22 °C, min. -30 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 0,6–1,2 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de mannetjesvaren
De mannetjesvaren, ook wel wormvaren genoemd, is een overblijvende, half wintergroene varen. Hij groeit als een rechtopstaande, trechtervormige pol met boogvormige bladen uit één kroon. Na verloop van tijd wordt de plant 60 tot 120 cm hoog en ongeveer 60 tot 100 cm breed. De groei is gemiddeld.
De bladen zijn dubbel geveerd, aan beide uiteinden taps toelopend en dof tot glanzend donkergroen, met 20 tot 35 paar deelblaadjes. De bladsteel is bedekt met oranjebruine schubben. In de herfst kleuren de bladen bronskleurig tot geel.
De plant bloeit niet en draagt geen vruchten. Hij vermeerdert zich met sporen, die van augustus tot november vrijkomen uit twee rijen sporenhoopjes aan de onderkant van de bladen. In het wild groeit hij in vochtig, beschaduwd bos, op heggenwallen en tussen rotsen en steenpuin. Herten en konijnen laten de plant met rust, en kleine bosdieren vinden er dekking.
Kweken en verzorging
Standplaats en licht
De mannetjesvaren staat goed in schaduw of halfschaduw, van lichte zon door bladeren heen tot diepe schaduw. Zet hem beschut tegen harde wind, want de bladen waaien anders gemakkelijk kapot. Hij past onder bomen, langs een schaduwrijke muur of in een natuurlijk aandoende border, en ook in een rotstuin.
Water geven
Houd de grond gelijkmatig vochtig, zeker tijdens droge periodes. Geef vooral in juni, juli en augustus extra water. De grond mag vochtig zijn, maar moet wel goed doorlaten.
Grond en verpotten
Het liefst staat de plant in vochtige, humusrijke grond, maar hij redt zich ook op veel andere grondsoorten, zoals leem en klei. De zuurgraad mag ongeveer tussen pH 5 en 7,5 liggen. Verpotten of verplaatsen kan het best in maart en april.
Voeding
Voeding is vooral van belang in maart en april, als de plant uitloopt. Meer is niet nodig: in humusrijke grond komt de varen niets tekort.
Snoeien
Knip de oude, verflenste bladen in februari of maart weg, vóórdat de nieuwe bladen zich ontrollen. Zo raakt het jonge groen niet beschadigd.
Planten
Plant de mannetjesvaren met de kroon op grondniveau. Houd ongeveer 90 cm afstand en plant bij voorkeur in groepen. Geschikte periodes zijn maart tot en met mei, en september en oktober.
Overwinteren
De mannetjesvaren is volledig winterhard en verdraagt volgens de gegevens temperaturen tot ongeveer -30 °C, ruim onder de gebruikelijke winterminima hier van rond -12 °C. De plant rust van december tot en met februari. Laat de bladen in de winter staan: ze beschermen de kroon, vooral op koudere plekken.
Vermeerderen
De eenvoudigste methode is delen, in maart, april of september. Vermeerdering met sporen kan ook, maar gaat langzamer. De sporen komen van augustus tot november vrij.

























































































