Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Wijfjesvaren

Athyrium filix-femina · Athyriaceae

Ook bekend als: athyrium

De wijfjesvaren is een makkelijke, winterharde varen die in de schaduw een lichte, luchtige pol vormt. Hij houdt van vochtige grond en past goed bij een bosrand, een vijveroever of een schaduwrijke border. Hieronder lees je waar hij het best staat en hoe je hem verzorgt.

Licht
Halfschaduw, Schaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
10–22 °C, min. -39 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
60–90 cm

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

UitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterOogstRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Wijfjesvaren in het kort

De wijfjesvaren (Athyrium filix-femina, kortweg Athyrium) is een bladverliezende vaste plant. Hij vormt een boogvormige pol van frondes die uit een centrale kroon groeien, en breidt zich langzaam uit. De plant wordt 60 tot 90 cm hoog en 30 tot 90 cm breed. De groei is gemiddeld.

De frondes zijn lichtgeelgroen, fijn verdeeld (drievoudig geveerd) en 20 tot 90 cm lang. Aan de onderkant zitten de sporenhoopjes met witte tot bruine, niervormige dekvliesjes. De plant bloeit niet en plant zich voort via sporen. Onder de grond groeit een korte, kruipende wortelstok die de pol vormt.

In het wild groeit de soort in vochtige, schaduwrijke bossen, langs beken, sloten en bronnen in Europa, Azië, Noord-Amerika en Noord-Afrika. Herten en konijnen laten hem meestal met rust.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Zet de wijfjesvaren in halfschaduw tot schaduw. Meer zon is mogelijk, maar alleen als de grond vochtig blijft. Door zijn herkomst voelt hij zich thuis op plekken waar het langdurig vochtig is, zoals een vijverrand of een natte hoek van de tuin.

De plant is ook geschikt als bodembedekker onder bomen en struiken. Ook in een pot kan hij groeien, mits de grond niet uitdroogt.

Water geven

Houd de grond gelijkmatig vochtig. De wijfjesvaren verdraagt droogte slecht. Geef in juni, juli en augustus extra water, zeker bij een plek met meer licht of in een pot.

Bruine randen aan de frondes wijzen meestal op droge grond of te veel zon.

Grond en verpotten

Kies een vochtige, goed doorlatende grond met veel organisch materiaal, zoals humusrijke grond of leem. Een zuurgraad (pH) van ongeveer 5 tot 7 is geschikt.

Staat de plant in een pot, verpot hem dan in maart of april.

Bemesten

Bemest in april en mei, als de nieuwe frondes uitlopen. Een laag bladcompost rond de pol helpt de grond vochtig en voedselrijk te houden.

Planten

Plant de varen in april, mei, september of oktober. Zet de kroon op grondniveau, in de schaduw, en houd ongeveer 60 cm afstand tussen de planten. Mulch daarna met bladcompost.

Snoeien

Knip de oude frondes in februari of maart terug, voordat de nieuwe groei begint. Zo kunnen de nieuwe frondes ongehinderd uitrollen.

Overwinteren

De wijfjesvaren is volledig winterhard. De frondes sterven in de winter af en de plant rust in januari, februari, november en december. Ook een Nederlandse winter met vorst is geen probleem; de soort kan volgens de gegevens tot ongeveer -39 °C aan. Extra bescherming is niet nodig.

Vermeerderen

De makkelijkste manier is delen, in maart, april of september. Door sporen kan ook, maar dat vraagt meer geduld.

Problemen

Het meest voorkomende probleem is het bruin worden van de randen van de frondes. De oorzaak is droge grond of te veel zon. Geef regelmatig water en zorg voor meer schaduw. Er zijn geen specifieke ziekten bekend.

Eetbaar gebruik

Jonge frondes (de opgerolde 'fiddleheads') en wortelstokken worden als eetbaar genoemd. In april kunnen jonge frondes geoogst worden. Ze zijn alleen na verhitting geschikt; rauw eten van varens wordt afgeraden.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Hoeveel schaduw heeft een wijfjesvaren nodig?Halfschaduw tot diepe schaduw is het best. Op een zonnigere plek lukt het alleen als de grond vochtig blijft.
Wanneer snoei je een wijfjesvaren?Knip de oude frondes in februari of maart terug, vlak voordat de nieuwe groei begint.
Is de wijfjesvaren winterhard?Ja, hij is volledig winterhard. De frondes sterven in de winter af en de plant loopt in het voorjaar opnieuw uit.
Waarom worden de randen van mijn varen bruin?Meestal door droge grond of te veel zon. Geef regelmatig water en zet de plant op een schaduwrijkere plek.
Hoe vermeerder je een wijfjesvaren?Het eenvoudigst door de pol te delen in maart, april of september. Vermeerderen via sporen kan ook.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina