Tongvaren
Asplenium scolopendrium · Aspleniaceae
Ook bekend als: hertstong, tongvaren winterhard, Phyllites scolopendrium
De tongvaren (Asplenium scolopendrium, ook hertstong genoemd) is een groenblijvende varen met glanzende, ongedeelde bladeren. Hij is winterhard, makkelijk te houden en groeit goed op een beschutte plek in de schaduw. Hieronder lees je wat hij nodig heeft in tuin of pot.
- Licht
- Schaduw, Halfschaduw
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 8–22 °C, min. -20 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 20–60 cm
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de tongvaren
De tongvaren hoort bij de streepvarenfamilie (Aspleniaceae) en is een vaste, groenblijvende plant. Hij vormt een nette, groeiende rozet van overhangende bladeren die samen een beetje op een koker lijken.
Het blad is ongedeeld, riemvormig, leerachtig en glanzend groen. Bij veel vormen zijn de randen golvend. Aan de onderkant zie je paarsgewijs staande lijntjes met sporenhoopjes. De plant wordt meestal 20 tot 60 cm hoog en 30 tot 60 cm breed, en groeit vrij langzaam. Onder de grond zit een korte, stevige wortelstok met fijne wortels, waardoor de pol geleidelijk breder wordt.
In het wild groeit de tongvaren in schaduwrijke, vochtige bossen, op rotsrichels, muren, in ravijnen en in kalkspleten, vaak op kalkrijke grond. Daarom is hij ook geschikt als bodembedekker en voor de rotstuin.
Kweken en verzorging
Standplaats en licht
Kies schaduw of halfschaduw. Volle, hete zon verbrandt de bladeren. Een beschutte plek is het best, bijvoorbeeld aan de noordkant van een muur of onder struiken en bomen.
Water geven
Houd de grond gelijkmatig vochtig, maar nooit drassig. De tongvaren verdraagt droogte slecht. Geef in juni, juli en augustus extra water. Een laagje mulch helpt de grond in de zomer vochtig te houden.
De luchtvochtigheid mag gemiddeld zijn. Een schaduwrijke, beschutte plek in de tuin is daarvoor meestal voldoende.
Grond en verpotten
De tongvaren staat graag in humusrijke, vochtige, goed doorlatende grond, zoals leemgrond. Hij verdraagt kalk en doet het daar vaak juist goed op. De pH ligt bij voorkeur ongeveer tussen 6,5 en 8.
Staat de varen in een pot, verpot of deel dan een volgegroeide pol in maart of april.
Bemesten
Veel voeding heeft hij niet nodig. In april volstaat een dun laagje bladcompost (bladaarde) als mulch.
Snoeien
Verwijder oude, rafelige bladeren in februari of maart, voordat het nieuwe blad verschijnt. Zo komt de verse groei goed uit.
Planten
Plant in het voorjaar (maart tot en met mei) of in september en oktober. Kies een beschutte plek in de schaduw en zet de kroon op grondniveau. Houd ongeveer 40 cm afstand tussen de planten.
De tongvaren past ook in een pot of op een balkon, mits de schaduw en het vocht kloppen.
Overwinteren
De tongvaren is volledig winterhard en kan tot ongeveer -20 °C hebben. Dat is ruim genoeg voor een gewone Nederlandse winter. Omdat het blad groen blijft, is beschutting tegen uitdrogende wind prettig. In december, januari en februari staat de plant in rust.
Vermeerderen
Je kunt de tongvaren delen of uit sporen opkweken. Delen doe je in maart, april of september. Sporen zaaien kost meer geduld, want de plant groeit langzaam.
Problemen
Bruine, verschroeide bladranden komen door te veel zon of droge grond. Zet de plant dan op een schaduwrijkere plek en geef regelmatig water.
Rot in de kroon komt door te natte grond. Verbeter de afwatering en plant op de juiste diepte.
Let verder op slakken en de taxuskever (larven eten aan de wortels).
Gebruik
De tongvaren is geen eetbare plant. Vroeger werd hij gebruikt om een traditioneel bier op smaak te brengen. In de 19e eeuw werd hij in de volksgeneeskunde traditioneel gebruikt als tonicum voor de milt.




























































































