Aardbeiboom
Arbutus unedo · Ericaceae
Ook bekend als: arbutus
De aardbeiboom (Arbutus unedo, kortweg arbutus) is een langzaam groeiende, groenblijvende boom of struik met glanzend blad en afschilferende bast. Hij bloeit en draagt rijpe vruchten tegelijk in het najaar. In Nederland is hij winterhard, mits je hem een zonnige, beschutte plek geeft.
- Licht
- Volle zon, Zon tot halfschaduw
- Water
- Laag
- Luchtvochtigheid
- Laag
- Temperatuur
- 10–28 °C, min. -12 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 4–7 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de aardbeiboom
De aardbeiboom hoort bij de heidefamilie (Ericaceae). Hij komt van nature voor rond het Middellandse Zeegebied en in West-Europa, van Portugal en Spanje via Frankrijk, Italië, de Balkan en Griekenland tot Turkije en de Levant, plus Noord-Afrika. In Ierland is hij ingeburgerd. Zijn natuurlijke omgeving is droog maquis, open bos en rotsachtige hellingen.
Het is een dichte, ronde, vaak meerstammige struik of kleine boom met afschilferende bast. Het blad is glanzend donkergroen, laurierachtig en getand, ongeveer 5 tot 10 cm lang en aan de onderkant lichter, aan roodachtige twijgen. De geurende bloemen zijn wit tot roze en verschijnen van oktober tot december.
De vruchten zijn ruwe, ronde rode bessen van 1,5 tot 2 cm. Ze rijpen in ongeveer twaalf maanden. Een volwassen aardbeiboom wordt meestal 4 tot 7 m hoog en 3 tot 5 m breed, maar hij groeit langzaam.
Kweken en verzorging
Standplaats en licht
De aardbeiboom staat het mooist in volle zon, maar verdraagt ook halfschaduw. Kies een zonnige, beschutte plek. In een vochtig klimaat heeft hij het moeilijker, dus zet hem niet op een natte, tochtige plek.
Houd rekening met de vruchtval: rijpe bessen worden zacht en vallen af. Plant de boom daarom liever niet boven een terras of pad.
Water geven
Jonge planten krijgen regelmatig water. Een gevestigde aardbeiboom redt zich in droge periodes goed. Geef in droge zomers (juni, juli en augustus) toch wat extra water, want zomerdroogte kan de vruchtzetting schaden.
Vermijd natte voeten. Staand water is de meest voorkomende oorzaak van problemen.
Grond, voeding en verpotten
De boom is niet kieskeurig: hij groeit op leem, zand en klei, zowel op zure als op kalkrijke grond (pH ongeveer 5,5 tot 8). Voor een heidefamilielid is die kalktolerantie ongewoon. De grond moet wel goed doorlatend zijn, hoewel hij best wat vocht mag vasthouden. Arme grond is geen bezwaar.
Wil je de boom voeden of verpotten, doe dat dan in april.
Snoeien
Snoei de scheuten regelmatig licht om de vorm te houden. De beste tijd is april of mei. Je kunt de aardbeiboom opkweken als meerstammige struik of als boom met één stam. Omdat hij ook als haagplant kan dienen, kun je hem ook in vorm houden als dichte groenblijvende haag.
Planten
Plant de aardbeiboom in april of mei, of in september en oktober. Kies een zonnige, beschutte plek. Geef jonge planten de eerste tijd regelmatig water.
Overwinteren
De aardbeiboom is winterhard en overleeft ongeveer -12 °C, wat overeenkomt met een typische koude winter in Nederland. Jonge planten zijn gevoeliger: bescherm ze in december, januari en februari tegen strenge vorst en koude wind. Dat zijn ook de maanden waarin de boom rust.
Vermeerderen
Je kunt de aardbeiboom vermeerderen met zaad, stekken of door afleggers. Stekken doe je in juli en augustus. Zaaien kan binnen in februari en maart, of in maart en april.
Problemen en plagen
Wortelrot en vergeelde bladeren wijzen op te natte grond. Verbeter de drainage en geef minder water.
Geeft de boom weinig vruchten, dan ligt dat vaak aan droogte in de zomer of aan vorst tijdens de bloei. Geef water in droge zomers en zorg voor beschutting.
Mogelijke plagen zijn schildluis en trips. Ziekten die kunnen voorkomen zijn antracnose, Phytophthora, wortelrot en roest.
Oogsten en gebruiken
De bessen oogst je van oktober tot december. Ze zijn eetbaar, maar smaken nogal flauw en zanderig. Je eet ze vers of verwerkt ze tot jam, gelei en brandewijn, zoals vooral in Portugal gebeurt.
De nectarrijke bloemen worden door bijen bestoven en vogels eten de vruchten en verspreiden de zaden.
























































































