Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Monnikspeper

Vitex agnus-castus · Lamiaceae

Ook bekend als: kuisheidsboom, monnikenpeper

Monnikspeper (Vitex agnus-castus, ook kuisheidsboom of monnikenpeper genoemd) is een snelgroeiende, geurende struik met lange bloemaren in de zomer. Hij houdt van zon en een goed doorlatende grond en is makkelijk te verzorgen. Hij is winterhard tot ongeveer -23 °C.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Laag
Luchtvochtigheid
Laag
Temperatuur
18–32 °C, min. -23 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
3–5 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstVorstbeschermingRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Wat is monnikspeper?

Monnikspeper is een bladverliezende, overblijvende struik uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). Hij komt van nature voor in het Middellandse Zeegebied tot in West-Azië en India, en in Noord-Afrika.

De struik wordt meestal 3 tot 5 meter hoog en 3 tot 4,5 meter breed. Hij groeit snel en heeft een open, vaasvormige of ronde groeiwijze met meerdere stammen. Je kunt hem ook opkweken tot een kleine boom op één stam.

Het blad staat tegenover elkaar en is handvormig, met 5 tot 9 smalle, lancetvormige deelblaadjes. Boven zijn ze grijsgroen, onder grijs. Wrijf je erover, dan ruik je menthol.

In de zomer verschijnen geurende, buisvormige bloemen in lange aren of pluimen, in paars, violet, roze of wit. Bijen en vlinders komen er graag op af. Daarna volgen kleine, paarszwarte vruchtjes van 3 tot 4 mm met een peperachtige smaak. Elk vruchtje bevat vier zaden.

Kweken en verzorging

Zon en standplaats

Zet monnikspeper in de volle zon, want dan bloeit hij het best. Lichte schaduw verdraagt hij wel. Kies een beschutte plek met ruimte om uit te groeien. Door zijn snelle groei en formaat is hij ook geschikt als haag of als solitair.

Water geven

Geef de struik regelmatig water totdat hij is aangeslagen. Daarna is water alleen nodig bij langdurige droogte. Extra water is vooral van belang in juni, juli en augustus. Monnikspeper is goed bestand tegen droogte en heeft weinig luchtvochtigheid nodig. Houd de grond niet permanent nat, want dat is slecht voor de wortels.

Grond

Elke goed doorlatende tuingrond voldoet. Het best gedijt hij op leemgrond die neutraal tot kalkrijk is. Ook zandige of grindachtige grond gaat goed. De pH ligt bij voorkeur tussen 6 en 8. Zorg altijd voor vrije afwatering.

Bemesten

Bemest in april en mei, als de struik weer begint te groeien.

Snoeien

Snoei in maart of april, in het vroege voorjaar. De bloemen ontstaan namelijk aan nieuw hout. Haal verwelkte bloemaren weg voor een tweede bloei. Wil je de struik verjongen, dan kun je hem stevig terugsnoeien.

Planten

Plant monnikspeper in april of mei op een zonnige, beschutte plek met vrij afwaterende grond. Houd rekening met de eindmaat van enkele meters in doorsnee.

Overwinteren

De struik is winterhard, maar bij kou kan hij tot de grond afsterven. De diepe, houtige wortels lopen meestal weer uit. Leg een mulchlaag rond de voet. Bescherming is vooral van belang in november, december en van januari tot en met maart. Snoei dood hout in het voorjaar weg: de bloemen komen toch aan de nieuwe scheuten.

Vermeerderen

Je kunt monnikspeper vermeerderen met stekken, zaad of door afleggers. Stekken doe je in juli en augustus. Zaaien kan binnen in februari en maart, of buiten in maart en april.

Let op: de struik zaait zich gemakkelijk uit en kan op sommige plaatsen woekeren.

Problemen

Bij monnikspeper komen tripsen en cicaden voor. Daarnaast kunnen bladvlekkenziekte en wortelrot optreden.

Als stengels in de winter afsterven, komt dat door koud en nat weer. Snoei het dode hout in het voorjaar weg.

Bij gevlekte, vallende bladeren gaat het om bladvlekkenziekte. Zorg voor meer luchtdoorstroming en verwijder aangetast blad.

Vergeelt de struik en gaat hij achteruit, dan staat hij waarschijnlijk te nat en is er wortelrot. Verbeter de drainage en geef minder water.

Oogst en gebruik

De vruchten kun je in september en oktober oogsten. Ze worden als kruid gebruikt, vandaar de naam monnikspeper. Monnikspeper wordt van oudsher gebruikt in de traditionele kruidengeneeskunde. De veronderstelde werking tegen seksuele lust is niet bewezen.

De struik trekt bijen, vlinders en andere bestuivers aan, en zangvogels komen langs. Herten laten hem met rust.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Is monnikspeper winterhard in Nederland?Ja, monnikspeper verdraagt tot ongeveer -23 °C, ruim onder een typisch winterminimum van -12 °C. Bij kou en nattigheid kan hij tot de grond afsterven, maar de wortels lopen meestal weer uit. Mulch de voet.
Wanneer snoei je monnikspeper?Snoei in maart of april, want de bloemen vormen zich aan nieuw hout. Verwelkte bloemen verwijderen geeft kans op een tweede bloei.
Wanneer bloeit monnikspeper?Monnikspeper bloeit van juli tot en met september, met geurende aren in paars, violet, roze of wit.
Hoeveel zon heeft monnikspeper nodig?Volle zon geeft de beste bloei. Lichte schaduw wordt verdragen.
Hoeveel water heeft monnikspeper nodig?Geef regelmatig water tot de struik is aangeslagen, daarna alleen bij langdurige droogte. Houd de grond niet constant nat, want dat leidt tot wortelrot.
Waarom heet het monnikspeper?De peperachtige vruchtjes worden als kruid gebruikt. Daarom spreekt men van monnikspeper of monnikenpeper.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina