Monnikspeper
Vitex agnus-castus · Lamiaceae
Ook bekend als: kuisheidsboom, monnikenpeper
Monnikspeper (Vitex agnus-castus, ook kuisheidsboom of monnikenpeper genoemd) is een snelgroeiende, geurende struik met lange bloemaren in de zomer. Hij houdt van zon en een goed doorlatende grond en is makkelijk te verzorgen. Hij is winterhard tot ongeveer -23 °C.
- Licht
- Volle zon, Zon tot halfschaduw
- Water
- Laag
- Luchtvochtigheid
- Laag
- Temperatuur
- 18–32 °C, min. -23 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 3–5 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Wat is monnikspeper?
Monnikspeper is een bladverliezende, overblijvende struik uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). Hij komt van nature voor in het Middellandse Zeegebied tot in West-Azië en India, en in Noord-Afrika.
De struik wordt meestal 3 tot 5 meter hoog en 3 tot 4,5 meter breed. Hij groeit snel en heeft een open, vaasvormige of ronde groeiwijze met meerdere stammen. Je kunt hem ook opkweken tot een kleine boom op één stam.
Het blad staat tegenover elkaar en is handvormig, met 5 tot 9 smalle, lancetvormige deelblaadjes. Boven zijn ze grijsgroen, onder grijs. Wrijf je erover, dan ruik je menthol.
In de zomer verschijnen geurende, buisvormige bloemen in lange aren of pluimen, in paars, violet, roze of wit. Bijen en vlinders komen er graag op af. Daarna volgen kleine, paarszwarte vruchtjes van 3 tot 4 mm met een peperachtige smaak. Elk vruchtje bevat vier zaden.
Kweken en verzorging
Zon en standplaats
Zet monnikspeper in de volle zon, want dan bloeit hij het best. Lichte schaduw verdraagt hij wel. Kies een beschutte plek met ruimte om uit te groeien. Door zijn snelle groei en formaat is hij ook geschikt als haag of als solitair.
Water geven
Geef de struik regelmatig water totdat hij is aangeslagen. Daarna is water alleen nodig bij langdurige droogte. Extra water is vooral van belang in juni, juli en augustus. Monnikspeper is goed bestand tegen droogte en heeft weinig luchtvochtigheid nodig. Houd de grond niet permanent nat, want dat is slecht voor de wortels.
Grond
Elke goed doorlatende tuingrond voldoet. Het best gedijt hij op leemgrond die neutraal tot kalkrijk is. Ook zandige of grindachtige grond gaat goed. De pH ligt bij voorkeur tussen 6 en 8. Zorg altijd voor vrije afwatering.
Bemesten
Bemest in april en mei, als de struik weer begint te groeien.
Snoeien
Snoei in maart of april, in het vroege voorjaar. De bloemen ontstaan namelijk aan nieuw hout. Haal verwelkte bloemaren weg voor een tweede bloei. Wil je de struik verjongen, dan kun je hem stevig terugsnoeien.
Planten
Plant monnikspeper in april of mei op een zonnige, beschutte plek met vrij afwaterende grond. Houd rekening met de eindmaat van enkele meters in doorsnee.
Overwinteren
De struik is winterhard, maar bij kou kan hij tot de grond afsterven. De diepe, houtige wortels lopen meestal weer uit. Leg een mulchlaag rond de voet. Bescherming is vooral van belang in november, december en van januari tot en met maart. Snoei dood hout in het voorjaar weg: de bloemen komen toch aan de nieuwe scheuten.
Vermeerderen
Je kunt monnikspeper vermeerderen met stekken, zaad of door afleggers. Stekken doe je in juli en augustus. Zaaien kan binnen in februari en maart, of buiten in maart en april.
Let op: de struik zaait zich gemakkelijk uit en kan op sommige plaatsen woekeren.
Problemen
Bij monnikspeper komen tripsen en cicaden voor. Daarnaast kunnen bladvlekkenziekte en wortelrot optreden.
Als stengels in de winter afsterven, komt dat door koud en nat weer. Snoei het dode hout in het voorjaar weg.
Bij gevlekte, vallende bladeren gaat het om bladvlekkenziekte. Zorg voor meer luchtdoorstroming en verwijder aangetast blad.
Vergeelt de struik en gaat hij achteruit, dan staat hij waarschijnlijk te nat en is er wortelrot. Verbeter de drainage en geef minder water.
Oogst en gebruik
De vruchten kun je in september en oktober oogsten. Ze worden als kruid gebruikt, vandaar de naam monnikspeper. Monnikspeper wordt van oudsher gebruikt in de traditionele kruidengeneeskunde. De veronderstelde werking tegen seksuele lust is niet bewezen.
De struik trekt bijen, vlinders en andere bestuivers aan, en zangvogels komen langs. Herten laten hem met rust.




























































































