Pruikenboom
Cotinus coggygria · Anacardiaceae
Ook bekend als: pruikeboom
De pruikenboom, ook wel pruikeboom of Cotinus coggygria genoemd, is een winterharde sierstruik die in de zomer wolkachtige, rookachtige pluimen vormt. Hij is makkelijk, houdt van zon en droge grond en heeft in de herfst opvallende bladkleuren. Hieronder lees je hoe je hem plant, snoeit en gezond houdt.
- Licht
- Volle zon, Zon tot halfschaduw
- Water
- Laag
- Luchtvochtigheid
- Laag
- Temperatuur
- 15–28 °C, min. -29 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 3–7 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Wat is een pruikenboom?
De pruikenboom is een bladverliezende, overblijvende struik uit de familie Anacardiaceae. Hij groeit meerstammig, open en uitwaaierend, wat onregelmatig van vorm, en wordt zelden een kleine boom. Je rekent op een hoogte van ruwweg 3 tot 7 meter. Van nature komt hij voor in Zuid- en Midden-Europa, oostwaarts via de Kaukasus en Iran tot de Himalaya en Noord-China.
De bladeren zijn eenvoudig, afwisselend geplaatst, rond tot eirond en ongeveer 3 tot 8 cm lang, met een gladde rand en een waslaagje met blauwgroene glans. Er zijn veel cultivars met purperen blad. In de herfst kleurt het blad geel, oranje, rood of paars.
In juni, juli en augustus bloeit de struik. De kleine lichtgele bloemetjes staan in grote pluimen van ongeveer 15 tot 30 cm. De meeste bloemen worden niet bevrucht, waarna de stelen uitgroeien tot donzige roze tot paarsachtige pluimen die op rook lijken. De kleine niervormige vruchtjes vallen nauwelijks op en zitten tussen de pluimen.
Kweken en verzorging
Standplaats
Zet de pruikenboom het liefst in volle zon. Halfschaduw gaat ook, maar bij purperbladige vormen kan het blad in de schaduw groen worden. Staat je struik te schaduwrijk, dan is verplaatsen naar een zonnige plek de oplossing.
Door zijn open, brede groei heeft hij ruimte nodig. Hij is bruikbaar als solitair, in een border, als haag en als snijbloem voor de pluimen. Ook bijen en vlinders profiteren ervan: hij wordt gebruikt in vlinder- en bijentuinen.
Water geven
Een pruikenboom heeft weinig water nodig en kan als hij is aangeslagen goed tegen droogte. Geef alleen jonge planten water, zodat ze goed wortelen. Bij een gevestigde struik is extra water meestal niet nodig.
Grond
Bijna elke goed doorlatende grond is geschikt. De struik doet het zelfs op arme, droge of kalkrijke grond en verdraagt een breed pH-bereik, ruwweg van 6 tot 8. Leem en grindachtige grond werken goed. Het belangrijkste is dat water goed wegloopt; natte grond kun je beter vermijden.
Planten
Plant in volle zon in goed doorlatende grond. De beste momenten zijn april en mei, of september en oktober. Het wortelstelsel is vezelig en de struik laat zich gemakkelijk verplanten.
Snoeien
Snoei in de late winter, dus in februari of maart. Wil je veel pluimen houden, dan dun je de struik alleen licht uit.
Wil je vooral mooi blad, bijvoorbeeld bij een purperbladige cultivar, of wil je een oude struik verjongen, dan kun je hem hard terugsnoeien tot 15 à 20 cm. Reken er dan op dat hij dat jaar niet bloeit.
Draag bij het snoeien handschoenen en kleding met lange mouwen: het harsachtige sap kan bij gevoelige mensen huidirritatie geven.
Overwinteren
De pruikenboom is winterhard en heeft in Nederland geen bescherming nodig. In de winter staat hij kaal en rust hij, ruwweg van november tot en met februari.
Vermeerderen
Je kunt de pruikenboom vermeerderen met stekken, zaad of afleggers. Het stekken doe je in juni en juli.
Problemen
Er zijn geen plagen bekend, maar de struik kan last krijgen van verticilliumverwelking, roest en bladvlekken.
Plotseling verwelkende takken wijzen op verticilliumverwelking. Verwijder de aangetaste takken en voorkom natte grond.
Wordt purper blad groen, dan staat de struik te schaduwrijk. Verplaats of plant hem in volle zon.
Gebruik
De pluimen zijn geschikt als snijbloem. Het hout is vroeger gebruikt als bron van gele verfstof, bekend als jonge fustiek.











































































