Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Pruikenboom

Cotinus coggygria · Anacardiaceae

Ook bekend als: pruikeboom

De pruikenboom, ook wel pruikeboom of Cotinus coggygria genoemd, is een winterharde sierstruik die in de zomer wolkachtige, rookachtige pluimen vormt. Hij is makkelijk, houdt van zon en droge grond en heeft in de herfst opvallende bladkleuren. Hieronder lees je hoe je hem plant, snoeit en gezond houdt.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Laag
Luchtvochtigheid
Laag
Temperatuur
15–28 °C, min. -29 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
3–7 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

UitplantenSnoeienVermeerderenBloeiRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Wat is een pruikenboom?

De pruikenboom is een bladverliezende, overblijvende struik uit de familie Anacardiaceae. Hij groeit meerstammig, open en uitwaaierend, wat onregelmatig van vorm, en wordt zelden een kleine boom. Je rekent op een hoogte van ruwweg 3 tot 7 meter. Van nature komt hij voor in Zuid- en Midden-Europa, oostwaarts via de Kaukasus en Iran tot de Himalaya en Noord-China.

De bladeren zijn eenvoudig, afwisselend geplaatst, rond tot eirond en ongeveer 3 tot 8 cm lang, met een gladde rand en een waslaagje met blauwgroene glans. Er zijn veel cultivars met purperen blad. In de herfst kleurt het blad geel, oranje, rood of paars.

In juni, juli en augustus bloeit de struik. De kleine lichtgele bloemetjes staan in grote pluimen van ongeveer 15 tot 30 cm. De meeste bloemen worden niet bevrucht, waarna de stelen uitgroeien tot donzige roze tot paarsachtige pluimen die op rook lijken. De kleine niervormige vruchtjes vallen nauwelijks op en zitten tussen de pluimen.

Kweken en verzorging

Standplaats

Zet de pruikenboom het liefst in volle zon. Halfschaduw gaat ook, maar bij purperbladige vormen kan het blad in de schaduw groen worden. Staat je struik te schaduwrijk, dan is verplaatsen naar een zonnige plek de oplossing.

Door zijn open, brede groei heeft hij ruimte nodig. Hij is bruikbaar als solitair, in een border, als haag en als snijbloem voor de pluimen. Ook bijen en vlinders profiteren ervan: hij wordt gebruikt in vlinder- en bijentuinen.

Water geven

Een pruikenboom heeft weinig water nodig en kan als hij is aangeslagen goed tegen droogte. Geef alleen jonge planten water, zodat ze goed wortelen. Bij een gevestigde struik is extra water meestal niet nodig.

Grond

Bijna elke goed doorlatende grond is geschikt. De struik doet het zelfs op arme, droge of kalkrijke grond en verdraagt een breed pH-bereik, ruwweg van 6 tot 8. Leem en grindachtige grond werken goed. Het belangrijkste is dat water goed wegloopt; natte grond kun je beter vermijden.

Planten

Plant in volle zon in goed doorlatende grond. De beste momenten zijn april en mei, of september en oktober. Het wortelstelsel is vezelig en de struik laat zich gemakkelijk verplanten.

Snoeien

Snoei in de late winter, dus in februari of maart. Wil je veel pluimen houden, dan dun je de struik alleen licht uit.

Wil je vooral mooi blad, bijvoorbeeld bij een purperbladige cultivar, of wil je een oude struik verjongen, dan kun je hem hard terugsnoeien tot 15 à 20 cm. Reken er dan op dat hij dat jaar niet bloeit.

Draag bij het snoeien handschoenen en kleding met lange mouwen: het harsachtige sap kan bij gevoelige mensen huidirritatie geven.

Overwinteren

De pruikenboom is winterhard en heeft in Nederland geen bescherming nodig. In de winter staat hij kaal en rust hij, ruwweg van november tot en met februari.

Vermeerderen

Je kunt de pruikenboom vermeerderen met stekken, zaad of afleggers. Het stekken doe je in juni en juli.

Problemen

Er zijn geen plagen bekend, maar de struik kan last krijgen van verticilliumverwelking, roest en bladvlekken.

Plotseling verwelkende takken wijzen op verticilliumverwelking. Verwijder de aangetaste takken en voorkom natte grond.

Wordt purper blad groen, dan staat de struik te schaduwrijk. Verplaats of plant hem in volle zon.

Gebruik

De pluimen zijn geschikt als snijbloem. Het hout is vroeger gebruikt als bron van gele verfstof, bekend als jonge fustiek.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Wanneer moet je een pruikenboom snoeien?In de late winter, dus in februari of maart. Licht uitdunnen behoudt de bloei, hard terugsnoeien verjongt de struik maar kost dat jaar de pluimen.
Hoe hoog wordt een pruikenboom?Ruwweg 3 tot 7 meter. Hij groeit meerstammig, open en onregelmatig, en zelden als kleine boom.
Waarom wordt mijn paarse pruikenboom groen?Meestal staat hij te schaduwrijk. Plant of verplaats hem naar een plek in volle zon.
Is de pruikenboom winterhard?Ja, hij heeft in de winter geen bescherming nodig.
Waarom verwelken plotseling takken van mijn pruikenboom?Dat kan verticilliumverwelking zijn. Verwijder de aangetaste takken en vermijd natte grond.
Hoeveel water heeft een pruikenboom nodig?Weinig. Geef alleen jonge planten water; een gevestigde struik kan goed tegen droogte.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina