Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Sleedoorn

Prunus spinosa · Rosaceae

Ook bekend als: sleedoornstruik

De sleedoorn, ook wel Prunus spinosa of sleedoornstruik genoemd, is een stevige, stekelige heester die in Nederland van nature in heggen en aan bosranden groeit. Hij is wintergroen noch kieskeurig: een zonnige plek en gewone grond zijn genoeg. In het vroege voorjaar bloeit hij wit voor de bladeren verschijnen, en in het najaar rijpen de blauwzwarte sleeën.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Laag
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
8–25 °C, min. -30 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
2–6 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBloeiOogstRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de sleedoorn

De sleedoorn is een bladverliezende, meerjarige heester. Hij wordt meestal 2 tot 6 meter hoog en groeit als een grote, dichte struik die uitlopers vormt. Soms ontwikkelt hij zich tot een kleine boom. De stijve takken zijn bezet met doorns en vormen samen een ondoordringbaar struweel. Een sleedoorn kan naar verluidt tot zo'n 100 jaar oud worden.

De ovale bladeren zijn 2 tot 4,5 cm lang, groen en aan de rand gezaagd. De bloemen zijn klein, ongeveer 1,5 cm, met vijf roomwitte kroonbladeren. Ze openen in maart en april, vóór het blad. De vrucht is de slee: een steenvrucht van 10 tot 12 mm, zwart met een blauwe waas, die in de late herfst rijpt.

De soort komt van nature voor in Europa, West-Azië en plaatselijk in Noordwest-Afrika. Hij groeit daar in heggen, struweel, aan bosranden en in ruig grasland op uiteenlopende gronden.

Kweken en verzorging

Standplaats

De sleedoorn groeit het best in volle zon. In halfschaduw redt hij het ook, maar dan bloeit en draagt hij minder vrucht.

Door zijn dichte, doornige groei en zijn uitlopers is hij vooral geschikt als haag, in een wilde heg of als losse heester op een ruime plek. In een pot of op een balkon past hij niet.

Grond

De struik is weinig veeleisend. Hij groeit in gewone tuingrond, leem, klei en ook op kalkrijke grond, van zware klei tot lichte leem.

Planten

Plant de sleedoorn in maart of in oktober, november of december. Zet hem op een zonnige plek met voldoende ruimte, want hij vormt uitlopers en kan een dicht struweel worden. Voor een haag plant je de struiken dicht genoeg naast elkaar om een gesloten scherm te krijgen.

Snoeien

Snoei de sleedoorn in mei, juni of juli. Als haagplant kun je hem in die periode in vorm houden. Draag handschoenen, want de doorns zijn stevig.

Winter

De sleedoorn is volledig winterhard. Hij verdraagt vorst tot ongeveer -30 °C, ruim onder de gebruikelijke winterminima in Nederland van rond -12 °C. Het is een rustperiode van december tot en met februari; bescherming is niet nodig.

Vermeerderen

Vermeerderen en zaaien doe je in oktober en november.

Plagen

Bladluizen en rupsen kunnen de struik bezoeken. De sleedoorn is een gemakkelijke soort en meestal is dit geen reden tot zorg. De struik is voor veel nachtvlinderrupsen een waardplant, wat gunstig is voor de biodiversiteit in de tuin.

Oogsten en gebruiken

Sleeën oogst je in oktober en november. Ze zijn erg wrang en worden pas milder na de eerste vorst. Ze worden gebruikt voor sloe gin, pacharán en jam of ingemaakte sleeën. De pit eet je niet.

Voor de natuur is de struik van waarde: de vroege bloemen voeden insecten en het dichte, doornige struweel geeft vogels beschutting.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Wanneer bloeit de sleedoorn?In maart en april, vóór de bladeren verschijnen. De kleine bloemen zijn roomwit en hebben vijf kroonbladeren.
Wanneer kan ik sleeën plukken?In oktober en november. De sleeën zijn dan rijp, maar ze zijn zeer wrang tot ze door vorst zijn aangetast.
Wanneer snoei ik een sleedoorn?In mei, juni of juli.
Is de sleedoorn winterhard?Ja, hij is volledig winterhard en verdraagt vorst tot ongeveer -30 °C.
Kan een sleedoorn in de schaduw staan?In halfschaduw groeit hij, maar je krijgt dan minder bloemen en vruchten. Volle zon is het beste.
Is de sleedoorn giftig voor honden en katten?Hij kan giftig zijn voor beide. Houd de plant buiten bereik van huisdieren. Dit is alleen informatie, geen diergeneeskundig of medisch advies.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina