Kurkeik
Quercus suber · Fagaceae
De kurkeik (Quercus suber) is een langzaam groeiende, groenblijvende eik uit het westelijke Middellandse Zeegebied. Hij is makkelijk in de verzorging en heeft weinig water en voeding nodig, maar hij heeft wel veel zon en ruimte nodig. In Nederland ligt de grens van zijn winterhardheid ongeveer bij de koudste winters.
- Licht
- Volle zon, Zon tot halfschaduw
- Water
- Laag
- Luchtvochtigheid
- Laag
- Temperatuur
- 12–28 °C, min. -12 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 10–25 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de kurkeik
De kurkeik komt van nature voor in Zuidwest-Europa en Noordwest-Afrika: Iberië, Zuid-Frankrijk, Italië, Sardinië, Sicilië, Marokko, Algerije en Tunesië. Hij groeit daar in bossen en open boomgaarden rond de westelijke Middellandse Zee. Deze kurkeikenbossen bieden onderdak aan veel diersoorten, waaronder de Iberische lynx en de keizerarend.
De boom heeft een ronde, brede kroon op een korte stam met dikke takken. De groenblijvende bladeren zijn leerachtig, eirond tot elliptisch en 2,5 tot 10 cm lang. De rand is golvend en spaarzaam getand. Boven zijn ze donkergroen, onder witharig. In april en mei verschijnen onopvallende geelgroene mannelijke katjes en kleine groepjes vrouwelijke bloemen. De boom is eenhuizig. De langgerekte eikel zit voor ongeveer de helft in een ruig napje en rijpt in één seizoen.
Kweken en verzorging
Standplaats en licht
Kies een plek in volle zon. Lichte schaduw verdraagt de kurkeik, maar op een zonnige plek doet hij het het best. Houd rekening met de uiteindelijke omvang: de brede kroon heeft veel ruimte nodig.
Water geven
Een aangeslagen kurkeik is goed bestand tegen droogte en heeft weinig water nodig. Jonge bomen geef je water tijdens droge perioden. Vooral in ons natte klimaat is het belangrijker om te veel water te voorkomen dan om extra te gieten.
Bodem
De boom stelt weinig eisen aan de kwaliteit van de grond, zolang die goed doorlatend is. Zure tot neutrale grond (pH ongeveer 5 tot 7) is geschikt, zowel zandgrond als leemgrond. Zware, natte grond is ongunstig, want daar krijgt de boom sneller last van wortelrot.
Bemesten
Bemesten is niet nodig.
Snoeien
Snoei alleen wat nodig is, bij voorkeur in januari of februari. Verwijder aangetast hout en probeer verwondingen aan de boom te vermijden, want via wonden kan een schimmelziekte binnendringen.
Planten
Plant jonge bomen op een zonnige plek met voldoende ruimte voor de grote kroon. De kurkeik vormt een diepe penwortel van 1 tot 2 m met lange zijwortels. Die penwortel verdraagt verstoring slecht, dus kies de plek zorgvuldig. Later verplanten is niet aan te raden.
Overwinteren
De kurkeik is redelijk winterhard en verdraagt ongeveer -12 °C, wat in Nederland gelijk is aan een typisch koud winterminimum. Bij strenge vorst verliest hij zijn bladeren. De rustperiode loopt van december tot en met februari.
Vermeerderen
Vermeerderen gaat met zaad. Zaai in oktober of november, rond de tijd dat de eikels rijpen.
Plagen en ziekten
Mogelijke plagen zijn de plakker (spongy moth), de groene eikenbladroller, de ringelspinner en de eikenkernkever. Ziekten die voorkomen zijn Diplodia-kanker, houtskoolkanker, Phytophthora-wortelrot, meeldauw en bladvlekken.
Bladverdroging met kankers die sap lekken wijst op de schimmel Diplodia corticola. Snijd aangetast hout weg en voorkom wonden aan de boom. Achteruitgang van bomen op natte grond komt door Phytophthora cinnamomi. Zorg daarom voor goede drainage.
Eikels en gebruik
De eikels kun je in oktober en november oogsten. De vrucht staat te boek als eetbaar. Als sierboom is de kurkeik vooral waardevol als solitair met een brede, groenblijvende kroon.

















































































