Boomhazelaar
Corylus colurna · Betulaceae
Ook bekend als: turkse hazelaar, Turkse boomhazelaar
De boomhazelaar (Corylus colurna), ook Turkse hazelaar genoemd, is een langzaam groeiende, bladverliezende boom met een rechte stam en een brede kroon. Hij is volledig winterhard en kan goed tegen droogte. Hij vraagt vooral veel ruimte en een plek in de zon.
- Licht
- Volle zon, Zon tot halfschaduw
- Water
- Laag
- Luchtvochtigheid
- Laag
- Temperatuur
- 10–25 °C, min. -30 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 15–30 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de boomhazelaar
De boomhazelaar komt van nature voor in Zuidoost-Europa en Zuidwest-Azië: de zuidelijke Balkan, noordelijk Anatolië, de Kaukasus en mogelijk het noorden van Iran. Hij groeit verspreid in bergbossen, van ongeveer 100 tot 1.700 m hoogte, meestal op ondiepe, voedselarme kalkbodems. In Europa is hij veel aangeplant als straatboom en niet bekend als lastige woekeraar.
De boom wordt meestal ongeveer 15 tot 30 m hoog en 6 tot 10 m breed. Jong heeft hij een smalle, kegelvormige kroon. Met de jaren wordt die breder en onregelmatiger, met horizontale hoofdtakken. De wortels zijn vezelig en de boom maakt geen worteluitlopers.
De bladeren zijn 7 tot 13 cm lang, breed rond tot eirond, glanzend helder groen en behaard, met een grove dubbele zaagrand of ondiepe lobben. In de herfst kleuren ze geel.
De boom is eenhuizig. In februari en maart, vóór het blad, hangen er opvallende lichtgele katjes van 5 tot 10 cm. De vrouwelijke bloemen zijn piepklein: je ziet alleen de felrode stijlen. De noten zijn 1 tot 2 cm groot en zitten met 3 tot 8 samen in een zachte, stekelige bolster.
Kweken en verzorging
Standplaats
De boomhazelaar houdt van licht en doet het het best in volle zon. Wat halfschaduw verdraagt hij. Kies een plek met ruimte voor een grote kroon: reken op ongeveer 8 m afstand tot andere bomen of gebouwen.
Plant de boom liever niet boven bestrating. Bolsters, noten en katjes laten veel afval achter.
Water geven
Eenmaal ingeworteld is de boomhazelaar droogtetolerant. Geef alleen de eerste jaren na het planten regelmatig water. Een hoge luchtvochtigheid is niet nodig.
Grond en potcultuur
De boom past zich aan veel grondsoorten aan: leem, zand, klei en kalkrijke grond. Ook arme, steenachtige of verdichte grond gaat prima. De grond mag vochtig zijn, zolang het water goed wegtrekt.
In een pot houd je hem niet langdurig. Oudere bomen laten zich bovendien slecht verplanten, dus zet hem jong op de definitieve plek.
Planten
Plant jonge bomen in het voorjaar (maart en april) of in de herfst (oktober en november), op een zonnige plek met voldoende ruimte. Kies een kleine, jonge boom. Oudere exemplaren slaan na het planten vaak niet aan.
Snoeien
Veel snoeiwerk is niet nodig. Haal in januari of februari dood hout en kruisende takken weg. Laat de natuurlijke doorgaande top (de centrale leider) intact.
Overwinteren
De boomhazelaar is volledig winterhard en verdraagt vorst tot ongeveer -30 °C. In Nederland, met winterminima rond -12 °C, is geen bescherming nodig. De rustperiode loopt grofweg van november tot en met februari.
Vermeerderen
Je kunt de boomhazelaar vermeerderen door zaaien, enten of afleggen. Zaaien en vermeerderen doe je in oktober of november. Een boom uit zaad groeit langzaam.
Veelvoorkomende problemen
Afval op bestrating: bolsters, noten en katjes vallen in grote hoeveelheden. Plant de boom daarom niet boven verharding en veeg regelmatig.
Mislukt verplanten: oudere bomen verdragen verplanten slecht. Plant kleine, jonge exemplaren.
Bladschade: de Japanse kever kan aan het blad vreten. Pluk de kevers met de hand af en pak ze pas aan als de aantasting ernstig is.
Oogst en gebruik
De noten rijpen in september en oktober. Ze smaken als gewone hazelnoten en bewaren goed. Ze zijn wel klein en hebben een zeer harde schil, dus voor de oogst is de boom weinig interessant.
Voor de natuur is hij wel waardevol: de noten voeden kleine zoogdieren en vogels, en de vroege katjes leveren stuifmeel.
















































































