Hazelnoot

Corylus avellana · Betulaceae

Ook bekend als: hazelnootstruik

De hazelaar (Corylus avellana), ook hazelnootstruik genoemd, is een winterharde, bladverliezende heester die in de Nederlandse tuin goed tot zijn recht komt als haag, solitair en notenstruik. Hij is makkelijk in onderhoud, maar vraagt ruimte, omdat hij wortelopslag vormt.

Licht: Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water: Gemiddeld
Luchtvochtigheid: Gemiddeld
Temperatuur: 10–24 °C, min. -30 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 3–8 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de hazelaar

De hazelaar is een meerstammige, bladverliezende heester met een wirwar van gedraaide scheuten. Hij wordt ongeveer 3 tot 8 m hoog en meestal zo'n 3 tot 6 m breed. De bladeren zijn rond, zacht behaard, 6 tot 12 cm groot en hebben een dubbel gezaagde rand. In de herfst kleuren ze geel.

De struik is eenhuizig: de bleekgele katjes van 5 tot 12 cm en de piepkleine vrouwelijke bloempjes met rode stempels verschijnen vóór de bladeren, van januari tot en met maart. De noot is rond tot ovaal, 15 tot 20 mm groot, geelbruin en zit met 1 tot 5 bij elkaar in een kort, bladachtig omhulsel.

De soort komt van nature voor in Europa en West-Azië, van de Britse Eilanden en Iberië tot Scandinavië, de Kaukasus, de Oeral en het noordwesten van Iran. Je vindt hem vaak in bosondergroei, hagen en struweel, waar hij van oudsher als hakhout werd beheerd.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

De hazelaar staat het best in volle zon. Halfschaduw verdraagt hij, maar dan dragen de struiken minder noten. Geef de plant genoeg ruimte, want hij wordt breed en loopt uit via wortelopslag. Door zijn dichte groei is hij ook geschikt als haagplant.

Water geven

Jonge planten geef je regelmatig water. Een gevestigde struik heeft weinig extra water nodig. Geef wat meer water in juni, juli en augustus, als het droog is.

Grond

Kies een goed doorlatende, vochtige, humusrijke leemgrond. De hazelaar verdraagt ook ondiepe, stenige grond. De zuurgraad ligt bij voorkeur tussen pH 6 en 8.

Bemesten

Bemest in maart en april, aan het begin van het groeiseizoen.

Snoeien

Snoei in februari en maart, rond of na de bloei. Haal oude stammen en wortelopslag weg. De hazelaar kan ook op de stronk worden gezet (hakhout).

Verwijder de wortelopslag regelmatig, anders kan de struik gaan woekeren.

Planten

Wortelnaakte struiken plant je van de herfst tot het vroege voorjaar. In de praktijk zijn de beste maanden november, december, februari en maart. Houd voldoende afstand tot andere planten, omdat de struik wortelopslag vormt.

Overwinteren

De hazelaar is volledig winterhard en verdraagt tot ongeveer -30 °C. Een gewone Nederlandse winter is dus geen probleem. Van november tot en met januari staat de struik in rust.

Vermeerderen

Je kunt hazelaar vermeerderen door zaaien, afleggers en scheuren (delen). Zaaien doe je in oktober. Afleggen en delen gaat in november en december of van januari tot en met maart.

Veelvoorkomende problemen

Genoemde plagen zijn Japanse kevers, hazelnootkevers en bladluis. Aangevreten bladeren komen door Japanse kevers: pluk ze met de hand weg of gebruik vallen. Als ziekten worden Eastern filbert blight en meeldauw genoemd.

Veel wortelopslag hoort bij de natuurlijke groeiwijze; verwijder die regelmatig. Draagt de struik weinig noten, dan ligt dat aan slechte bestuiving of schaduw. Plant dan een tweede cultivar op een zonnige plek.

Oogst en gebruik

De noten rijpen in de late zomer tot de herfst; oogsten kan in september en oktober. Hazelnoten eet je rauw, geroosterd of gemalen tot pasta.

De struik is ook nuttig voor de tuinfauna: de bladeren voeden rupsen van nachtvlinders, de noten worden gegeten door eekhoorns en kraaiachtigen, en zangvogels vinden er beschutting.