Vlier (Sambucus) met witte bloemschermen in bloei

Foto: Eric Lamb, CC BY 4.0, iNaturalist

Foto: Eric Lamb, CC BY 4.0, iNaturalist

Foto: Lynn Harper, CC0 1.0, iNaturalist

Foto: Sean Haight, CC0 1.0, iNaturalist

Foto: Chase brothers company, Rochester, N.Y., Public domain, Wikimedia Commons

Foto: Lynn Harper, CC0 1.0, iNaturalist

Fruitstruiken Haagplanten

Vlier

Sambucus · Viburnaceae

Ook bekend als: vlierstruik, vlierbes, Vlierbessen, Elderberry

De vlier (ook vlierstruik of vlierbes, botanisch Sambucus) is een snelgroeiende, winterharde struik die je goed als haag of fruitstruik kunt gebruiken. Hij is makkelijk in onderhoud en stelt weinig eisen aan de grond. Let wel op de giftigheid voor huisdieren.

Licht: Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water: Gemiddeld
Luchtvochtigheid: Gemiddeld
Temperatuur: 10–25 °C, min. -30 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 3–10 m

Soorten en rassen

Gewone vlier

Sambucus nigra

Volle zon
Gemiddeld

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBemestenBloeiOogstRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de vlier

Vlier is een bladverliezende, overblijvende struik die vaak uitlopers vormt. Hij wordt meestal 3 tot 10 meter hoog en groeit snel. Soms groeit hij uit tot een kleine boom.

De bladeren staan tegenover elkaar en zijn geveerd, met 5 tot 9 gezaagde deelblaadjes. Het blad is 5 tot 30 cm lang en ruikt sterk als je het kneust. In mei en juni verschijnen grote, platte bloemschermen met kleine witte tot crèmekleurige, geurende bloemen. Daarna volgen trossen bessen die zwart, blauwzwart of rood rijpen, zelden geel of wit.

Tot dit geslacht behoren onder meer Sambucus nigra, Sambucus racemosa en Sambucus ebulus.

Kweken en verzorging

Standplaats

Vlier groeit in zon en halfschaduw, maar heeft wel voldoende licht nodig. In het wild staat hij langs heggen, bosranden en op voedselrijke, verstoorde grond bij boerderijen en dorpen. Reken op ruimte: de struik wordt hoog en breed en breidt zich uit met uitlopers.

Water geven

De waterbehoefte is gemiddeld. Houd de grond vochtig maar goed doorlatend.

Grond

Vlier is niet kieskeurig over grondsoort of zuurgraad. Gewone tuingrond, leem en humusrijke grond zijn allemaal geschikt. Hij gedijt het best in voedselrijke grond.

Bemesten

Bemest in maart en april, als de groei op gang komt. Op voedselrijke grond doet de vlier het het best.

Snoeien

Snoei oude takken in februari of maart stevig terug. Zo vernieuwt de struik zich en krijg je grotere bloemschermen en meer vruchten.

Planten en zaaien

Plant in maart, oktober of november. Zaaien kan in oktober. Als haagplant is vlier snel dicht, en de bloemen en bessen zijn goed voor insecten, vogels en zoogdieren.

Overwinteren

Vlier is winterhard en heeft geen bescherming nodig. Van november tot en met februari rust de struik.

Vermeerderen

Je vermeerdert vlier met stekken, zaad of afleggers. Stekken en afleggers maak je in de rustperiode: januari, februari, november of december.

Oogsten en gebruiken

De oogst valt in juni, augustus en september. De bloemen gebruik je voor siroop en thee. De bessen zijn alleen eetbaar als ze gekookt zijn, bijvoorbeeld in siroop, jam of wijn. Bessen, bloemen en bladeren worden van oudsher gebruikt in huismiddeltjes.