Kornoelje

Cornus mas · Cornaceae

Ook bekend als: gele kornoelje, kornoeljes, eetbare kornoelje

De kornoelje, ook wel gele kornoelje of Cornus mas genoemd, is een winterharde struik die al in februari en maart geel bloeit, nog voordat er blad aan zit. In de zomer volgen rode, eetbare vruchten. Hij is makkelijk te telen en past in de border, als vrijstaande boom of in een haag.

Licht: Volle zon, Halfschaduw
Water: Gemiddeld
Luchtvochtigheid: Gemiddeld
Temperatuur: 10–25 °C, min. -33 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 5–12 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de kornoelje

De kornoelje (Cornus mas) hoort bij de kornoeljefamilie (Cornaceae) en komt van nature voor in Zuid- en Midden-Europa, de Kaukasus en Zuidwest-Azië. Het is een bladverliezende, meerjarige struik of kleine boom met een dichte, ronde tot ovale kroon. Hij groeit vaak meerstammig en vormt wortelopslag.

Met 5 tot 12 meter hoogte en ongeveer 4 tot 6 meter breedte wordt hij groot, maar de groei is langzaam. De bladeren zijn glanzend donkergroen, eirond tot elliptisch en 4 tot 10 cm lang. In de herfst kleurt het blad geel tot paars.

De kleine gele bloemen zitten in trosjes van 10 tot 25 op de kale takken. Ze geuren niet bijzonder. De vruchten zijn olijfvormige rode steenvruchten van ongeveer 2 cm. Er bestaan ook vormen met gele vruchten.

Kweken en verzorging

Standplaats

Kies een plek in de zon of halfschaduw. In de zon bloeit en draagt de kornoelje het best vrucht, maar halfschaduw verdraagt hij ook. Houd rekening met de eindgrootte: de struik heeft 3,5 tot 7 meter ruimte nodig.

Water geven

De kornoelje houdt van vochtige, goed doorlatende grond. Droogte verdraagt hij matig: een aangeslagen plant redt zich bij lichte droogte, maar de droogtetolerantie is niet groot. Geef in juli en augustus iets meer water, vooral in een droge periode. Een gemiddelde luchtvochtigheid is voldoende, dus buiten hoef je daar niets voor te doen.

Grondsoort

Deze struik is flexibel en groeit in leem, klei, zand en humusrijke grond. Hij doet het goed op vochtige, voedselrijke grond, zelfs als die kalkrijk is. De pH ligt ruwweg tussen 6 en 8,5. Zorg wel dat overtollig water kan wegtrekken.

Bemesten

Bemest de kornoelje in maart en april, aan het begin van het groeiseizoen. Meer is meestal niet nodig bij zo'n makkelijke struik.

Snoeien

De kornoelje heeft weinig snoei nodig. Snoei, indien nodig, in april en mei, na de bloei. Dun de struik dan uit en verwijder wortelopslag zo snel mogelijk. Omdat hij snoeien goed verdraagt, kun je hem ook als haag houden.

Planten

Plant in de herfst of het vroege voorjaar. Volgens de kalender zijn maart en oktober tot en met december geschikte plantmaanden. Zet de struik op een plek in zon tot halfschaduw en houd ongeveer 4 meter afstand tussen de planten, ook bij een haag als je ze vrij wilt laten groeien.

Overwinteren

De kornoelje is volledig winterhard en kan tot ongeveer -33 °C verdragen. Een gewone Nederlandse winter, met lage temperaturen rond -12 °C, is dus geen probleem. De rustperiode loopt van december tot januari, en je hoeft de plant niet te beschermen.

Vermeerderen

Vermeerderen kan met stekken, afleggers, enten of zaad. Volgens de kalender zijn juni, juli en november geschikt voor vermeerderen, en oktober om te zaaien. Zaaien werkt langzaam, en enten is vooral iets voor wie ervaring heeft.

Oogsten en gebruiken

De vruchten rijpen in de loop van de zomer en kunnen in augustus en september geoogst worden. Rijpe vruchten smaken zuur, een beetje naar cranberry met zure kers. Je kunt ze verwerken tot jam, compote, drankjes, ingelegde vruchten en likeur. Onrijpe vruchten zijn wrang, dus wacht tot ze helemaal rood zijn.

De vroege bloemen zijn een bron van voedsel voor bijen, en zangvogels en kleine zoogdieren eten de vruchten. Vruchten en bladeren worden traditioneel gebruikt in de geneeskunde van Zuidwest- en Centraal-Azië, en de vrucht ook in de Chinese geneeskunde.