Opuntia ficus-indica

Cactaceae

Ook bekend als: cactusvijg

De opuntia ficus-indica, ook bekend als vijgcactus, cactusvijg of schijfcactus, is een grote, vertakte cactus met platte, bladachtige stengelsegmenten. Hij is overblijvend, blijft het hele jaar groen en kan in Nederland buiten staan. Hij heeft vooral volle zon, een zeer goed doorlatende grond en een droge winter nodig.

Licht: Volle zon
Water: Laag
Luchtvochtigheid: Laag
Temperatuur: 18–35 °C, min. -19 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 2–5 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterVorstbeschermingRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de vijgcactus

De opuntia ficus-indica groeit als een grote, vertakte struik of kleine boom met dikke, platte segmenten die cladodiën heten. Hij wordt meestal 2 tot 5 meter hoog, maar groeit langzaam. De echte bladeren zijn piepklein en vallen snel af. De groene, langwerpige tot lepelvormige segmenten met een wasachtig, waterafstotend oppervlak nemen de fotosynthese over.

In de eerste helft van de zomer verschijnen op één- tot tweejarige segmenten grote bloemen in geel, oranje, rood of wit. Daarna volgen vlezige, eetbare vruchten met veel harde zaden. De plant komt waarschijnlijk oorspronkelijk uit centraal Mexico en groeit van nature op droge, rotsachtige hellingen en open, droge grond. De wortels zijn ondiep en breiden zich wijd uit.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Deze cactus heeft volle, hete zon nodig. Zet hem op de zonnigste en warmste plek van tuin of terras. Bij te weinig licht groeit hij dun, bleek en uitgerekt. Verplaats hem dan naar een plek in volle zon.

Water geven en luchtvochtigheid

De vijgcactus is zeer droogtebestendig en houdt van een lage luchtvochtigheid. Geef in de zomer spaarzaam water. Iets meer water mag in juni, juli en augustus, als de plant het meest groeit. In de winter houd je hem droog.

Te veel water en koude nattigheid zijn de belangrijkste risico's voor deze plant.

Grond en verpotten

Kies een zeer goed doorlatende, minerale grond, bijvoorbeeld zandig, grindrijk of cactusgrond. Arme, kalkrijke grond verdraagt de plant ook. Staat hij in een pot, verpot hem dan in april of mei.

Bemesten

De behoefte aan voeding is laag. Geef alleen af en toe een lichte gift in het groeiseizoen, bijvoorbeeld in mei, juni en juli.

Snoeien

Snoei bij voorkeur in mei of juni. Draag stevige handschoenen, want de segmenten hebben glochiden, fijne stekelharen.

Planten en zaaien

Plant de vijgcactus in volle zon op goed doorlatende grond, bij voorkeur in juni. Ga voorzichtig te werk vanwege de glochiden, die gemakkelijk in de huid blijven zitten.

Zaaien kan binnen in februari en maart, of vanaf maart en april. Houd er rekening mee dat de plant langzaam groeit. De plant is ook geschikt voor een pot en wordt wel als haag gebruikt.

Overwinteren

De opuntia ficus-indica is winterhard en overleeft temperaturen tot ongeveer -19 °C. Een gewone Nederlandse winter met ongeveer -12 °C blijft daar ruim boven. Het gaat vooral om de combinatie van kou en vocht, want die veroorzaakt rot. Houd de plant daarom droog en koel.

De rustperiode loopt van oktober tot en met februari. Bescherming tegen vorst is vooral nuttig van oktober tot en met maart, bijvoorbeeld met een overkapping die regen tegenhoudt.

Vermeerderen

Het gemakkelijkst vermeerder je de plant met stekken van een stengelsegment, in mei, juni of juli. Vermeerderen uit zaad kan ook, maar dat kost meer tijd.

Problemen en plagen

Zachte, donkere en rottende segmenten wijzen op te veel water of koude nattigheid. Snijd het rotte deel weg en houd de plant droog.

Dunne, bleke en uitgerekte groei komt door te weinig licht. Zet de plant in volle zon.

Witte, watteachtige plekken wijzen op cochenilleluis. Spoel ze af of behandel de plant met insectenzeep. Ook wolluizen kunnen voorkomen.

Oogsten en gebruik

De vruchten, ook wel cactusvijgen genoemd, rijpen van augustus tot oktober. Ze zijn bleekgroen tot diep rood of paars. Ze worden rauw gegeten of verwerkt tot jam en likeur. Jonge segmenten, nopalitos genoemd, worden gekookt als groente.