Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Lavendel

Lavandula · Lamiaceae

Lavendel (lavandula) is een geurende, grijsgroene halfstruik die in de zomer vol paarse bloemaren staat en bijen aantrekt. Hij komt van droge, zonnige Mediterrane hellingen en groeit het best met veel zon, weinig water en goed doorlatende grond. Hieronder lees je hoe je dat in een mild, nat klimaat als dat van Nederland voor elkaar krijgt.

Licht
Volle zon
Water
Laag
Luchtvochtigheid
Laag
Temperatuur
15–28 °C, min. -15 °C
Moeilijkheid
Gemiddeld
Hoogte
0,3–1,2 m

Soorten en rassen

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBloeiOogstVorstbeschermingRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van lavendel

Lavendel is een overblijvende halfstruik die meestal groenblijvend is. Hij vormt een bolvormige, vertakte pol van 30 tot 120 cm hoog en 30 tot 60 cm breed. De groei is gemiddeld.

De bladeren zijn meestal grijsgroen, fijn behaard en rijk aan geurende oliën. Afhankelijk van de soort is het blad ongedeeld, getand of ingesneden. De buisvormige bloemen zitten in kransen aan aren boven het blad, vaak met gekleurde schutbladen, in paars, violet, blauw of wit. Bijen en vlinders bezoeken ze graag. Tot het geslacht horen onder meer Lavandula angustifolia, L. intermedia, L. stoechas en L. dentata.

Kweken en verzorging

Standplaats

Lavendel wil volle zon. Kies een plek met goede luchtcirculatie. In gebieden met hete zomers helpt een beetje schaduw in de middag, maar in Nederland is een open, zonnige plek meestal het beste.

De plant past goed in een rotstuin, een border, een bak op het balkon of een grote pot.

Water geven

Lavendel is droogtetolerant en houdt van een lage luchtvochtigheid. Geef na het aanwortelen spaarzaam water en laat de grond tussen twee keer water geven opdrogen. Natte grond is het grootste risico, want die veroorzaakt wortelrot. Dat geldt extra in een natte periode of in een pot zonder goede afvoer.

Grond en verpotten

Kies zeer goed doorlatende, schrale grond: zandig, grindrijk of leemhoudend, met een zuurgraad (pH) tussen 6,0 en 8,0. Zware, zure klei is ongeschikt. Meng bij potten grit of perliet door de potgrond.

Verpot in april, als dat nodig is.

Bemesting

Lavendel heeft weinig of geen bemesting nodig. Rijke grond gaat ten koste van geur en bloei.

Snoeien

Snoei de plant in het voorjaar (april) licht, wanneer er geen vorst meer wordt verwacht, en knip uitgebloeide aren weg. Ook in augustus en september kun je snoeien, bij voorkeur na de bloei. Snoei elk jaar, anders wordt de plant houtig en kaal. Knip niet in het oude, kale hout.

Planten en zaaien

Plant lavendel in april of mei op een zonnige plek met een plantafstand van ongeveer 45 cm. Gebruik geen organische mulch rond de voet van de plant.

Wil je zelf zaaien, doe dat dan binnen in februari of maart.

Overwinteren

Lavendel is winterhard en overleeft ongeveer -15 °C, terwijl een gewone winter hier tot ongeveer -12 °C komt. Buiten in de grond redt hij zich dus meestal. Bescherm de plant in januari, februari en december tegen vorst, vooral in een pot. De rustperiode loopt van november tot en met februari.

Vermeerderen

Je kunt lavendel vermeerderen met stekken, zaad of afleggers. Stekken en afleggers maak je in juni en juli.

Problemen

Wortelrot en bladvlekken zijn de bekendste ziekten.

Als de plant onderaan geel wordt of inzakt, is natte grond meestal de oorzaak. Zorg voor betere drainage, gebruik grit en leg geen mulch tegen de stengels. Wordt de plant houtig en ijl, dan is er te weinig gesnoeid: snoei elk jaar na de bloei.

Oogsten en gebruik

Lavendel bloeit van juni tot en met augustus en je oogst vooral in juni en juli. De bloemen zijn goed te gebruiken als snijbloem. Bloemen en bladeren kun je spaarzaam gebruiken in thee, gebak en kruidenmengsels.

De etherische olie wordt veel gebruikt voor parfum, zeep en cosmetica, en lavendel wordt traditioneel gebruikt in de volksgeneeskunde. Herten en konijnen laten de plant meestal links liggen.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Hoeveel zon heeft lavendel nodig?Lavendel wil volle zon. Alleen bij heel hete zomers helpt wat middagschaduw.
Wanneer snoei je lavendel?Snoei licht in het voorjaar (april), als er geen vorst meer wordt verwacht, en knip uitgebloeide aren weg. Ook in augustus en september kan dat. Snoei niet in oud, kaal hout.
Hoe vaak moet je lavendel water geven?Spaarzaam. Laat de grond tussen twee keer water geven opdrogen, want natte grond veroorzaakt wortelrot.
Is lavendel winterhard?Ja, lavendel overleeft ongeveer -15 °C. Bescherm hem in januari, februari en december tegen vorst, vooral in een pot.
Is lavendel giftig voor katten en honden?Lavendel is licht giftig voor katten en honden. Houd hem buiten bereik. Dit is alleen informatie en geen diergeneeskundig advies.
Kan lavendel in een pot?Ja, op het balkon of in een pot gaat het goed, mits je grit of perliet door de potgrond mengt voor goede afvoer.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina