Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Hemelsleutel

Sedum · Crassulaceae

Ook bekend als: vetkruid, vetplant

De hemelsleutel (Sedum), ook bekend als sedum, vetkruid of vetplant, is een vaste plant met vlezige bladeren die weinig vraagt. Hij groeit langzaam, houdt van zon en doorlatende grond en doet het goed in de border, de rotstuin, een bak of op een groen dak.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Laag
Luchtvochtigheid
Laag
Temperatuur
15–28 °C, min. -25 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
5–60 cm

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de hemelsleutel

Sedum is een groot geslacht van vetplanten uit de vetplantenfamilie (Crassulaceae). Ze komen vooral voor op het noordelijk halfrond, in Europa, Azië en Noord-Amerika, en reiken tot in Afrika en Zuid-Amerika. In het wild groeien ze op rotsachtige grond, kliffen, muren, droge graslanden en schrale grond.

De groeiwijze loopt uiteen: laag, uitlopend en matvormend, of juist rechtopstaand en in pollen. De bladeren zijn vlezig, plat tot cilindrisch en kunnen groen, grijs, zilver, rood of brons zijn. De stervormige bloemetjes hebben meestal vijf kroonbladen en staan in schermen. Ze bloeien van juli tot en met oktober, afhankelijk van de soort, in geel, wit, roze, rood of paars. Daarna blijven kleine droge vruchtjes met piepkleine zaden over.

Kweken en verzorging

Licht en standplaats

De meeste soorten staan het best in volle zon tot halfschaduw. Binnen hebben ze helder, direct licht nodig. In de Nederlandse tuin is de hemelsleutel winterhard en verdraagt hij de gebruikelijke winterkou ruimschoots. Hij past op hellingen, in rotstuinen, op muurtjes en op groene daken, en ook in bakken en op het balkon.

De plant trekt bijen, vlinders en zangvogels aan. Herten kunnen er schade aan toebrengen.

Water geven

Geef spaarzaam water en laat de grond tussen twee gietbeurten opdrogen. De hemelsleutel is zeer droogtebestendig en houdt niet van natte omstandigheden, wat in ons vochtige klimaat extra aandacht vraagt. Wat meer water is vooral in juni, juli en augustus nuttig. De luchtvochtigheid hoeft laag te zijn.

Grond en verpotten

Kies grof, schraal en goed doorlatend substraat, bij voorkeur cactusgrond. Grind, zand en leem zijn ook geschikt, en arme of stenige grond is geen bezwaar. Verpotten doe je het best tussen april en juni.

Voeden

Voeden kan in april en mei. Meer is niet nodig, want schrale grond past bij deze plant.

Snoeien

Knijp hoge soorten in maart of april terug, zodat ze dikkere stengels vormen. Verwelkte bloemhoofden kun je na de bloei afknippen als je dat netter vindt.

Planten en zaaien

Plant in volle zon in goed doorlatende grond. Buiten planten kan in april, mei, juni en september. Zaaien kan binnen in februari en maart, en ook in maart en april.

Overwinteren

Winterharde soorten hebben geen bescherming nodig. Gevoelige soorten houd je vorstvrij en droog. De rustperiode loopt van november tot en met februari.

Vermeerderen

Vermeerderen gaat makkelijk met stekken van stengels of bladeren, door deling of met zaad. De beste tijd voor stekken is mei tot en met juli. De stengels wortelen waar ze de grond raken. Bladeren vallen snel af en zijn bruikbaar als stek.

Veelvoorkomende problemen

Slakken en de taxuskever kunnen de plant aantasten. Wortelrot en stengelrot zijn de belangrijkste ziekten.

Rottende stengels komen door natte of slecht gedraineerde grond: verbeter de drainage en geef minder water. Hoge soorten die uitzakken staan te schaduwrijk of in te rijke grond: kies een zonnige plek en knijp in het voorjaar terug. Vallen er gemakkelijk bladeren af, dan is dat kenmerkend voor de plant of komt het door aanraking. Ga voorzichtig te werk en gebruik de gevallen blaadjes voor nieuwe planten.

Eetbaar?

De bladeren van de meeste soorten zijn eetbaar. Sedum reflexum wordt bijvoorbeeld als zurig saladekruid gebruikt. Sommige soorten, zoals Sedum rubrotinctum en Sedum acre, zijn hiervoor niet geschikt. Weet je de soort niet zeker, eet dan niets.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Is hemelsleutel winterhard?Ja, hemelsleutel is winterhard en overleeft tot ongeveer -25 °C, terwijl een gewone winter in Nederland rond -12 °C blijft. Gevoelige soorten houd je vorstvrij en droog.
Hoeveel water heeft een sedum nodig?Weinig. Laat de grond tussen twee gietbeurten opdrogen en vermijd natte grond. Alleen in juni, juli en augustus is wat meer water nuttig.
Wanneer snoei je hemelsleutel?In maart of april. Knijp hoge soorten terug voor dikkere stengels. Verwelkte bloemhoofden kun je na de bloei afknippen.
Hoe vermeerder je een sedum?Met stengelstekken, bladstekken, deling of zaad. Stekken kan het best van mei tot en met juli.
Is hemelsleutel giftig voor katten en honden?Hij kan licht giftig zijn voor katten en honden. Houd de plant buiten bereik. Dit is alleen informatie en geen veterinair advies.
Waarom zakt mijn sedum uit elkaar?Hoge soorten zakken uit door schaduw of te rijke grond. Plant ze in volle zon en knijp ze in het voorjaar terug.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina