Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Olijfboom

Olea europaea · Oleaceae

Ook bekend als: olijfbomen, olijf, olijven

De olijfboom (Olea europaea, ook kortweg olijf) is een groenblijvende boom met grijsgroen, leerachtig blad en een knoestige, gedraaide stam. In Nederland houd je hem het best in een pot op het balkon of binnen, omdat hij onze winters niet zonder bescherming doorstaat. Met veel zon, een doorlatende grond en een koele winterrust is hij een makkelijke plant.

Licht
Volle zon
Water
Laag
Luchtvochtigheid
Laag
Temperatuur
15–30 °C, min. -10 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
6–9 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiVorstbeschermingRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de olijfboom

De olijfboom hoort bij de olijffamilie (Oleaceae) en komt van nature uit het Middellandse Zeegebied, met uitlopers tot in delen van Afrika, Iran, Afghanistan en zuidelijk China. Hij groeit daar in droog struikgewas en open bos met hete, droge zomers en milde, natte winters.

De boom groeit langzaam en krijgt een ronde kroon op een stam die met de jaren steeds grilliger wordt. In de volle grond kan hij 6 tot 9 m hoog en 4,5 tot 7,5 m breed worden. De bladeren zijn tot 7 cm lang, aan de bovenkant grijsgroen en aan de onderkant zilverkleurig. In de zomer (juni en juli) verschijnen kleine, geurige witte bloemetjes in trossen van ongeveer 5 cm. Daarna kunnen ovale vruchten van 3 tot 4 cm volgen, eerst groen en later purperzwart.

In sommige gebieden met een mediterraan klimaat is de olijfboom invasief geworden. Dat speelt in Nederland niet, maar het laat zien hoe taai de soort is.

Kweken en verzorging

Licht en plek

Een olijfboom wil volle zon en warme zomers voor een goede groei en vruchtzetting. Kies dus de zonnigste plek op balkon of terras. Binnen zet je hem bij het lichtste raam dat je hebt.

Water geven

Eenmaal ingeburgerd is de olijfboom goed bestand tegen droogte. Een boom in een pot geef je matig water: laat de grond tussen twee gietbeurten opdrogen. In de warmste maanden, juni tot en met augustus, heeft hij wat meer water nodig. Tijdens de rustperiode (januari, februari, november en december) houd je het bescheiden.

Grond en verpotten

Zorg voor vruchtbare, goed doorlatende grond. De olijfboom verdraagt klei, leem en zand en een breed pH-bereik, ongeveer 6,0 tot 8,5. In een pot gebruik je een grofkorrelig, gritrijk mengsel zodat overtollig water snel wegloopt.

Verpotten doe je in april.

Bemesten

Bemest de boom in het groeiseizoen, van april tot en met juni. In de rustperiode is bemesten niet nodig.

Snoeien

Snoei in maart of april, voordat de nieuwe groei goed op gang komt. Omdat de boom langzaam groeit, gaat het vooral om het in vorm houden van de kroon. Je kunt de olijfboom ook als bonsai kweken.

Planten en uitplanten

Wil je olijven oogsten, plant dan twee cultivars naast elkaar voor kruisbestuiving. Zet de boom liever niet boven of vlak naast bestrating, want vallende vruchten zorgen voor rommel.

Na de winter kan de boom in mei weer naar buiten. Zaaien kan binnen in maart, al groeit een olijfboom uit zaad langzaam.

Overwinteren

De olijfboom is in Nederland niet winterhard genoeg voor de volle grond: hij overleeft ongeveer -10 °C, terwijl de temperatuur in een gewone winter hier tot rond -12 °C kan dalen. Bescherm hem daarom of zet hem binnen. Let vooral op vorst van januari tot en met maart en van oktober tot en met december.

De boom heeft ongeveer twee maanden koele temperaturen van 4 tot 10 °C nodig om te kunnen bloeien. Een koele, vorstvrije overwintering is dus ook goed voor de bloei van het volgende seizoen.

Vermeerderen

Je kunt een olijfboom vermeerderen met zaad, stekken of enten. Stekken kan in juni en juli. Enten is het werk van kwekers en wordt vooral gebruikt voor specifieke cultivars.

Vruchten en gebruik

De vrucht is eetbaar, maar rauw bitter. Olijven worden eerst gecureerd en kunnen daarna gegeten worden, of ze worden geperst voor olijfolie. Een boom in een pot geeft in ons klimaat niet snel veel oogst, dus zie de vruchten als bonus.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Kan een olijfboom buiten overwinteren in Nederland?Meestal niet zonder bescherming. De boom overleeft ongeveer -10 °C, terwijl het in een gewone winter hier tot rond -12 °C kan worden. Bescherm hem of zet hem binnen.
Hoeveel zon heeft een olijfboom nodig?Volle zon. Voor goede groei en vruchtzetting heeft de boom veel licht en warme zomers nodig.
Hoe vaak moet je een olijfboom water geven?Matig: laat de grond tussen twee gietbeurten opdrogen. In juni tot en met augustus mag het wat meer zijn.
Wanneer snoei je een olijfboom?In maart of april.
Waarom bloeit mijn olijfboom niet?De boom heeft ongeveer twee maanden koele temperaturen van 4 tot 10 °C nodig om te bloeien. Ook veel zon is belangrijk.
Kan ik van mijn eigen olijfboom olijven oogsten?Ja, de vruchten zijn eetbaar na het curen. Plant twee cultivars voor kruisbestuiving als je wilt oogsten.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina