Amandelboom

Prunus amygdalus · Rosaceae

Ook bekend als: amandelboompje, prunus dulcis

De amandelboom (Prunus amygdalus, ook wel Prunus dulcis of amandelboompje genoemd) is een kleine, brede loofboom die in maart en april bloeit met geurende witte tot roze bloemen. In het najaar rijpen de vruchten waarin de amandel zit. De boom kan buiten blijven staan, maar vraagt een zonnige, beschutte plek.

Licht: Volle zon
Water: Laag
Luchtvochtigheid: Laag
Temperatuur: 15–30 °C, min. -15 °C
Moeilijkheid: Gemiddeld
Hoogte: 3–4,5 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstVorstbeschermingRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de amandelboom

De amandelboom is een bladverliezende boom uit de rozenfamilie (Rosaceae). Hij wordt ongeveer 3 tot 4,5 m hoog, heeft een korte stam en een open, afgeronde, uitgespreide kroon. De smalle, lancetvormige bladeren zijn 8 tot 13 cm lang, groen en aan de rand fijn getand.

De geurende bloemen hebben vijf kroonbladeren, zijn 3 tot 5 cm breed en staan alleen of in paren. Ze verschijnen in het vroege voorjaar vóór de bladeren, in wit of roze. De vrucht is een steenvrucht van 3,5 tot 6 cm met een lederachtige, grijsgroene en donzige bolster die bij rijpheid openbarst. Daarbinnen zit een houtige steenschil met het eetbare zaad: de amandel.

In het wild komt de soort van nature voor in West- en Centraal-Azië, op droge, rotsachtige hellingen met een warm-gematigd of mediterraan klimaat. Dat verklaart zijn voorkeur voor zon en droge grond.

Kweken en verzorging

Standplaats

Plaats de amandelboom in de volle zon. Hij houdt van warme, droge zomers. Kies een beschutte plek: de vroege bloesem is gevoelig voor late voorjaarsvorst, en een hoek met wat luwte helpt de bloei te beschermen.

Water geven

De amandelboom heeft weinig water nodig en verdraagt droogte redelijk goed. Een lage luchtvochtigheid is voor de boom geen probleem. Geef iets meer water in de zomermaanden juni, juli en augustus, maar laat de grond niet drassig worden. Natte voeten zijn voor deze boom een groter risico dan droogte.

Grond

Kies een diepe, lichte en goed doorlatende grond. Zware of drassige grond is niet geschikt. In een nat klimaat als in Nederland is goede afwatering dus extra belangrijk.

Bemesten

Het voorjaar is het moment om te bemesten: in maart en april.

Planten

Plant de amandelboom in het najaar (oktober, november) of in het vroege voorjaar (maart, april). Kies een zonnige, beschutte en goed doorlatende plek.

Veel cultivars hebben een tweede variëteit nodig voor bestuiving. Wil je amandelen oogsten, informeer dan bij aankoop of de gekozen boom zelfvruchtbaar is of een bestuiver nodig heeft.

Snoeien

Snoei de boom in juli en augustus.

Overwinteren en vorstbescherming

De amandelboom is winterhard en kan tot ongeveer -15 °C verdragen. Een normale Nederlandse winter met lage temperaturen rond -12 °C is dus meestal geen probleem. De boom heeft juist een koude periode nodig: ongeveer 200 tot 700 uur onder 7 °C. Zijn rustperiode loopt grofweg van november tot en met februari.

Het echte gevaar zit in het voorjaar. De vroege bloesem kan bevriezen, dus bescherm de boom tegen vorst in februari, maart en april, en kies vanaf het begin een beschutte plek.

Vermeerderen

Amandelbomen worden vermeerderd door enten of door zaaien. Enten doe je in juli en augustus; zaaien kan in oktober.

Plagen en ziekten

Mogelijke plagen zijn bladluizen en spinnenmijten. Daarnaast worden ook de navel orangeworm en de perzikscheutboorder genoemd. Veelvoorkomende ziekten zijn krulziekte, monilia (bruinrot), schotschimmel en bacteriekanker. Een luchtige, goed doorlatende plek helpt om de kans op ziekten te beperken.

Oogsten en gebruiken

De vruchten rijpen in het najaar, zo'n zeven tot acht maanden na de bloei. Oogst in september en oktober. Als de groene bolster openbarst, is de vrucht rijp.

De kernen worden heel, gepeld of gemalen gegeten en gebruikt in desserts zoals marsepein. Alleen zoete soorten kun je rauw eten: kernen van bittere amandelen bevatten cyanogene stoffen.