Lijsterbes (Sorbus) met trossen rode bessen

Foto: Rosa-Maria Rinkl, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Foto: Tom Scavo, CC BY 4.0, iNaturalist

Foto: Sam Thomas, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Foto: Sam Thomas, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Foto: Jiròni B., CC0, Wikimedia Commons

Foto: Jiròni B., CC0, Wikimedia Commons

Sierbomen Struiken

Lijsterbes

Sorbus · Rosaceae

Ook bekend als: lijsterbessen, Meelbes

De lijsterbes (Sorbus, ook wel lijsterbessen genoemd) is een winterharde, bladverliezende boom of struik met witte bloemschermen in het late voorjaar en rode of oranje bessen in zware trossen. Hij is makkelijk te telen en past in de meeste tuinen met een zonnige tot halfbeschaduwde plek.

Licht: Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water: Gemiddeld
Luchtvochtigheid: Gemiddeld
Temperatuur: 8–22 °C, min. -30 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 1–30 m

Soorten en rassen

Wilde lijsterbes

Sorbus aucuparia

Volle zon
Gemiddeld

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de lijsterbes

Sorbus hoort bij de rozenfamilie (Rosaceae) en komt van nature voor in de koele, gematigde streken van Europa, Azië en Noord-Amerika. Je vindt hem daar in bossen, op heuvels, berghellingen en rotsachtige grond.

Het is een bladverliezende boom of struik, meestal met 1 tot 8 stammen en schilferige grijze tot bruine bast. Hij groeit rechtop tot opgaand. Afhankelijk van de soort wordt hij ongeveer 1 tot 30 meter hoog.

De bladeren zijn geveerd, met getande deelblaadjes, en lijken op die van de es. In mei en juni verschijnen platte schermen met kleine bloemen met vijf kroonblaadjes, wit tot crème. Daarna volgen de vruchten: vlezige appelvruchtjes met 3 tot 5 zaden, meestal rood of oranje, zelden bruin of geel. De bloemen trekken bestuivers aan.

Kweken en verzorging

Plek in de tuin

Kies een plek in volle zon tot halfschaduw. Houd bij het planten rekening met de uiteindelijke hoogte: sommige soorten blijven struikachtig, andere groeien uit tot grote bomen. Als haag wordt de lijsterbes niet gebruikt.

Water geven

De waterbehoefte is gemiddeld. De grond mag vochtig zijn, maar niet blijvend nat. Geef vooral extra water in juni, juli en augustus, zeker bij jonge bomen die nog wortelen.

Grond

De lijsterbes houdt van vochtige, goed doorlatende grond. Zware grond waar water blijft staan is minder geschikt.

Planten en zaaien

Plant in maart, oktober of november. Zaaien kan in oktober en november.

Bemesten

Bemest in maart en april, als de groei op gang komt.

Snoeien

Snoei in januari, november of december, in de rustperiode van de boom. Januari, februari en december zijn de rustmaanden.

Overwinteren

De lijsterbes is winterhard en heeft in de Nederlandse winter geen bescherming nodig. Het geslacht verdraagt volgens de gegevens temperaturen tot ongeveer -30 °C, ruim onder een typisch winterminimum van -12 °C.

Vermeerderen

Vermeerder de lijsterbes met zaad of door te enten. Zaaien en vermeerderen kan in oktober en november.

Vruchten en gebruik

De vruchten rijpen in september en oktober. Ze hangen in zware trossen aan de boom en geven de tuin in het najaar kleur.