Japanse esdoorn

Acer palmatum · Sapindaceae

Ook bekend als: japanse esdoorns

De Japanse esdoorn (Acer palmatum) is een kleine, gelaagde boom of grote struik met sierlijk handvormig blad en een opvallende herfstkleur. Hij is winterhard in Nederland en doet het goed op een beschutte plek in halfschaduw. Gelijkmatig vochtige grond is de belangrijkste voorwaarde.

Licht: Halfschaduw, Zon tot halfschaduw
Water: Gemiddeld
Luchtvochtigheid: Gemiddeld
Temperatuur: 10–25 °C, min. -23 °C
Moeilijkheid: Gemiddeld
Hoogte: 3–10 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiVorstbeschermingRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de Japanse esdoorn

De Japanse esdoorn komt van nature voor in Japan en Korea; sommige bronnen noemen ook China, het oosten van Mongolië en het Russische Verre Oosten. In het wild groeit hij in de ondergroei van schaduwrijke bossen, van laagland tot hogere gebieden.

Het is een bladverliezende boom met een dichte, koepelvormige tot ronde kroon en uitgespreide takken. De vorm varieert van rechtopgaand tot hangend. Hij wordt meestal 3 tot 10 meter hoog en ongeveer even breed, en groeit langzaam.

De bladeren staan tegenover elkaar en zijn handvormig verdeeld in 5 tot 9 spitse, getande lobben van 4 tot 12 cm breed. Het blad kan groen, rood, paars of bronskleurig zijn. In de herfst kleurt het rood, oranje, geel, brons of paars. In april en mei verschijnen kleine bloemen in rode tot paarse tuiltjes met witachtige kroonblaadjes: van dichtbij mooi, van veraf onopvallend. Daarna volgen gevleugelde vruchtjes in paren van 2 tot 3 cm, die in de herfst roodachtig tot bruin rijpen.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Lichte schaduw of halfschaduw is het best. Te veel zon, wind of droogte kan het blad laten verschroeien. Kies daarom een beschutte plek, bijvoorbeeld als solitair of als onderbeplanting onder grotere bomen.

De boom is matig lastig te verzorgen: hij vraagt vooral om een rustige, beschutte plek en een gelijkmatige vochtvoorziening.

Water geven

Houd de grond gelijkmatig vochtig, maar goed doorlatend. De Japanse esdoorn verdraagt droogte slecht, jonge planten nog minder. Geef in juni, juli en augustus extra water.

Grond en verpotten

Een vochtige, humusrijke en goed doorlatende grond is ideaal, licht zuur tot neutraal. Leem en humusrijke grond passen goed.

Bij een boom in pot is maart het moment om te verpotten.

Bemesten

Bemest in maart, april en mei. Daarna is extra voeding niet nodig.

Snoeien

Snoeien kan in januari, november en december, in de rustperiode van de boom. Verwijder vooral dood hout. Bij plotseling verwelkende takken kan verticillium de oorzaak zijn: snoei dan het dode hout weg en voorkom stress voor de boom.

Planten

Plant in maart, april, oktober of november. Zoek een plek in lichte schaduw met beschutting tegen uitdrogende wind.

Overwinteren

De Japanse esdoorn is winterhard en kan tot ongeveer -23 °C verdragen, ruim onder een gewone Nederlandse winter van ongeveer -12 °C. Het risico zit vooral in late vorst in april en mei, die jonge blaadjes kan beschadigen. Dek de boom dan af of kies meteen een beschutte plek. Bij planten in pot kunnen de wortels bevriezen, dus bescherm die in de winter.

Vermeerderen

Vermeerderen kan met zaad of door enten. Zaaien kan in maart en oktober. Als maanden voor vermeerdering worden ook januari, februari en augustus genoemd.

Veelvoorkomende problemen

Bruine, kurkdroge bladranden ontstaan door zon, wind of droogte. Zorg voor schaduw, beschutting en gelijkmatige vochtigheid.

Beschadigd jong blad ontstaat door late voorjaarsvorst. Plant op een beschutte plek of dek af.

Plotseling verwelkende takken wijzen op verticillium. Snoei het dode hout weg en voorkom stress.

Gebruik

In Japan worden de bladeren ingelegd en als tempura gefrituurd (momiji-tempura). Takken en bladeren worden gebruikt in de traditionele Chinese geneeskunde.

Voor bestuivers, nachtvlinders en zangvogels is de boom aantrekkelijk. Herten laten hem enigszins met rust.