Lathyrus

Lathyrus odoratus · Fabaceae

Ook bekend als: pronkerwt, siererwt, welriekende lathyrus

Lathyrus, ook bekend als pronkerwt of siererwt, is een geurende eenjarige klimmer met vlindervormige bloemen in vrijwel alle kleuren. Hij groeit snel en bloeit in Nederland van juni tot en met augustus. Met een goede steun, vochtige grond en regelmatig uitknippen houd je hem lang in bloei.

Licht: Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water: Gemiddeld
Luchtvochtigheid: Gemiddeld
Temperatuur: 10–20 °C, min. -5 °C
Moeilijkheid: Gemiddeld
Hoogte: 0,9–2,4 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenSnoeienBemestenMeer waterBloeiOogstVorstbeschermingRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van lathyrus

Lathyrus odoratus (familie Fabaceae) komt oorspronkelijk uit Zuid-Italië, Sicilië en de Egeïsche eilanden. Het is een eenjarige klimmer die in het koele seizoen groeit. Hij klimt met ranken en wordt ongeveer 90 tot 240 cm hoog en 30 tot 90 cm breed. Zonder steun vormt hij een bossige pol van circa 90 cm.

De bladeren zijn groen en geveerd, met een paar blaadjes en een rank aan het uiteinde van de gevleugelde bladstelen. De sterk geurende bloemen zijn 2 tot 3,5 cm groot en staan in langgerekte trossen. De wilde soort is paars, maar cultivars bloeien in roze, rood, wit, paars, violet, blauw en oranje. Na de bloei ontstaan behaarde peulen met ronde zaden.

Kweken en verzorging

Plek en licht

Lathyrus staat het liefst in volle zon en in een koel klimaat. Wat schaduw verdraagt hij wel. Zet hem bij een klimrek, gaas of bamboestokken, zodat de ranken houvast hebben.

Water geven

Houd de grond gelijkmatig vochtig en bedek de wortelzone met een mulchlaag. De plant verdraagt droogte slecht. Geef in de zomermaanden juni, juli en augustus extra water, zeker in droge periodes.

Grond

Kies een rijke, vruchtbare, goed doorlatende grond met veel organische stof, zoals humusrijke leemgrond. De grond moet vochtig blijven, maar het water moet goed weg kunnen.

Bemesten

Bemest in mei en juni, in de periode dat de plant volop groeit en zich opmaakt voor de bloei.

Uitknippen en snoeien

Knijp de topjes van de scheuten uit, zodat de plant zich vertakt. Knip verwelkte bloemen regelmatig weg om de bloei te verlengen. Dit doe je vooral van mei tot en met juli.

Zaaien en planten

Zaai in het vroege voorjaar (maart en april) of in de herfst (oktober en november). Week de zaden vooraf of kerf ze licht in. Je kunt ook binnen voorzaaien van januari tot en met maart en de planten in april en mei naar buiten brengen.

Geef de planten bamboestokken of gaas als steun. Plant lathyrus niet twee jaar achter elkaar op dezelfde plek.

Overwinteren

Lathyrus wordt als eenjarige geteeld. In de herfst gezaaide planten kunnen in milde streken in een koude bak overwinteren. Bescherm jonge planten tegen vorst in maart, april, oktober en november. De plant overleeft ongeveer -5 °C, terwijl een typische winter in Nederland kan dalen tot ongeveer -12 °C. Buiten in de volle grond overleeft hij de winter dus niet. In december, januari en februari is het de rustperiode.

Vermeerderen

Lathyrus vermeer je uit zaad. Laat je peulen aan de plant zitten, dan gaat dat ten koste van de bloei.

Veelvoorkomende problemen

Vaak voorkomende plagen zijn bladluizen, slakken, naaktslakken en de stuifmeelkever. Bladluizen kunnen mozaïekvirus overbrengen.

Weinig bloemen: dit komt door zaadpeulen die zich mogen ontwikkelen, of door hitte. Knip regelmatig uit en geef water in droge perioden.

Vergeelde, vervormde scheuten: dit wijst op mozaïekvirus via bladluizen. Bestrijd de luizen en verwijder aangetaste planten.

Snijbloemen en gebruik

Lathyrus is een goede snijbloem. Hij bloeit van juni tot en met augustus en trekt vlinders en bijen aan. De plant is niet eetbaar. Verwar hem niet met de eetbare tuinerwt.