Koelreuteria
Koelreuteria paniculata · Sapindaceae
Ook bekend als: blazenboom, lampionboom, Chinese vernisboom, Gele zeepboom
De koelreuteria (ook blazenboom of lampionboom genoemd) is een bladverliezende sierboom met een brede kroon, gele zomerbloei en oranje herfstkleur. Hij is makkelijk in de teelt en in Nederland volledig winterhard. Houd wel rekening met de ruimte die de kroon nodig heeft.
- Licht
- Volle zon
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 15–28 °C, min. -33 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 6–12 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Wat voor boom is de koelreuteria?
Koelreuteria paniculata hoort bij de zeepboomfamilie (Sapindaceae) en komt oorspronkelijk uit het noorden en midden van China, inclusief Binnen-Mongolië, en uit Korea en Mantsjoerije. Het is een overblijvende, bladverliezende boom met een ronde, wijd uitgespreide kroon, koepelvormig of eerder vaasvormig.
De grote geveerde bladeren hebben 7 tot 15 grof getande of gelobde deelblaadjes. Het jonge blad is roze-bronskleurig, later groen. In de herfst kleurt het geel tot oranje.
In juli en augustus verschijnen grote pluimen met kleine, gele bloemen met vier kroonblaadjes. Als de bloemblaadjes vallen, lijkt het alsof het goud regent. Daarna volgen opgeblazen, driedelige papierachtige doosvruchten, eerst groen, dan oranjeroze en uiteindelijk bruin. Ze bevatten harde, zwarte zaden. De bloemen trekken bijen aan en de boom is volgens de gegevens enigszins hertenbestendig.
Kweken en verzorging
Standplaats en ruimte
Kies een plek in volle zon. Daar bloeit de boom het best, al verdraagt hij ook wat schaduw.
De kroon wordt breed: reken meestal op 6 tot 12 meter. Plant de boom daarom niet te dicht bij gebouwen. Zet hem ook liever niet naast terras of bestrating, want vallende bloemen en bladeren geven rommel.
Water geven
De waterbehoefte is matig. Geef een jonge boom regelmatig water, zeker in juni en juli, wanneer hij meer nodig heeft. Een gevestigde boom redt zich in droge perioden meestal zelf. De luchtvochtigheid in de tuin is geen punt van aandacht.
Bodem
De koelreuteria past zich goed aan de grond aan: gewone tuingrond, leem, klei en zand zijn allemaal prima, ook kalkrijke grond. De pH mag grofweg tussen 5,5 en 8,5 liggen. Het liefst staat hij in vochtige, goed doorlatende grond, dus zonder natte voeten.
Planten
Plant in het voorjaar (maart of april) of in oktober. Kies een zonnige plek en houd ongeveer 6 meter afstand tot andere bomen of obstakels, zodat de kroon zich kan ontwikkelen.
Bemesten
Bemest eenmaal per jaar in april. Meer is voor deze genoegzame boom niet nodig.
Snoeien
Snoei in februari of maart, tijdens de rustperiode, vlak voor de boom uitloopt. Wil je minder zaailingen, haal dan de doosvruchten weg voordat ze vallen.
Overwinteren
De boom overleeft volgens de gegevens temperaturen tot ongeveer -33 °C, ruim onder het typische Nederlandse winterminimum van -12 °C. Een gevestigde boom heeft geen bescherming nodig. De rustperiode loopt van november tot en met februari.
Vermeerderen
Je kunt de koelreuteria vermeerderen met zaad of wortelstekken. Zaaien kan in oktober en november. Wortelstekken doe je ook in oktober.
Veelvoorkomende problemen
Het grootste nadeel is de zaadvorming: de boom zaait zich gemakkelijk uit. Verwijder de doosvruchten voordat ze vallen en trek jonge zaailingen uit. In delen van het oosten van de Verenigde Staten, onder meer Florida, staat de soort als invasief te boek.
Wat ook kan storen is de rommel van vallende bloemen en bladeren op bestrating. Plant de boom daarom niet naast terras of pad.













































































