Gewone esdoorn
Acer pseudoplatanus · Sapindaceae
Ook bekend als: bergesdoorn
De gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus), ook bekend als bergesdoorn, is een grote loofboom met een brede, gewelfde kroon. Hij is volledig winterhard en past zich aan de meeste grondsoorten aan. Wel heeft hij veel ruimte nodig.
- Licht
- Volle zon, Zon tot halfschaduw
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 8–22 °C, min. -31 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 18–35 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de gewone esdoorn
De gewone esdoorn komt van nature voor in Midden- en Zuid-Europa, van Frankrijk tot Oekraïne, de Kaukasus en Noord-Turkije. Hij groeit daar vooral in berg- en heuvelbossen met gemengd loofhout, vaak op vochtige, kalkrijke grond. Ook kustwind verdraagt hij.
De boom wordt 18 tot 35 meter hoog en 7,5 tot 12 meter breed, met een stevige stam en een brede, ronde kroon. Hij groeit matig snel. De grote, handvormige bladeren hebben vijf grof getande lobben. Ze zijn donkergroen en leerachtig, aan de onderkant lichter, en zitten aan lange, roodachtige stelen.
In mei en juni verschijnen groengele bloemen in hangende pluimen van 10 tot 20 cm. Ze komen samen met of na het blad en zitten vol nectar en stuifmeel. In de herfst rijpen de gepaarde gevleugelde vruchten, waarvan de vleugels ongeveer een rechte hoek maken. Ze draaien als propellers door de lucht.
Kweken en verzorging
Standplaats
Plant de gewone esdoorn in volle zon tot halfschaduw. Jonge bomen verdragen schaduw goed. Reken vanwege de eindhoogte en de kroonbreedte op een ruime plek, ver van huis, schuttingen en leidingen. Voor een kleine stadstuin is deze boom meestal te groot.
Water geven
De boom houdt van gelijkmatig vochtige, goed doorlatende grond. Een aangeplante boom heeft de eerste jaren regelmatig water nodig als het droog is. Een volwassen exemplaar verdraagt wat droogte.
Grondsoort
De gewone esdoorn past zich aan vrijwel elke goed doorlatende tuingrond aan: leem, klei, zand en humusrijke grond. Ook stedelijke en kalkrijke bodems gaan goed. De pH ligt bij voorkeur tussen 5,5 en 8.
Planten
De beste plantmomenten zijn maart, oktober en november. Geef de boom een grote plantkuil in doorlatende grond en houd de wortels de eerste tijd vochtig.
Snoeien
Snoei in augustus en september. Verwijder dan dood, ziek of storend hout. Takken met kankerplekken snijd je helemaal weg tot in gezond hout.
Overwinteren
De gewone esdoorn is volledig winterhard en heeft geen bescherming nodig. Tot ongeveer -31 °C overleeft hij, en een gewone Nederlandse winter is dus geen probleem. De boom rust in januari, februari, november en december.
Vermeerderen
Je vermeerdert de boom door zaaien of enten. Zaaien doe je in oktober en november. De zaden vind je in de gevleugelde vruchten.
Veelvoorkomende problemen
Een bekend probleem is de enorme zaadproductie. De boom zaait zich massaal uit en geeft dichte tapijten van zaailingen. Trek ze vroeg uit de grond. In delen van Noord-Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland is hij zelfs invasief en verdringt hij inheemse planten.
Zwarte vlekken op de bladeren komen door de schimmel die teervlekkenziekte veroorzaakt. Harken en afvoeren van afgevallen blad helpt. Ingezonken kankerplekken op takken komen door kankerschimmels. Ook roetschorsziekte komt voor bij deze boom.
Gebruik
Het sap van de boom is eetbaar. In het voorjaar kan het sap worden afgetapt voor siroop en drankjes.
Voor bijen is de boom waardevol, want de bloemen leveren nectar en stuifmeel voor honing. In zijn oorspronkelijke verspreidingsgebied leven veel ongewervelden en schimmels van deze boom.
















































































