Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Gewone esdoorn

Acer pseudoplatanus · Sapindaceae

Ook bekend als: bergesdoorn

De gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus), ook bekend als bergesdoorn, is een grote loofboom met een brede, gewelfde kroon. Hij is volledig winterhard en past zich aan de meeste grondsoorten aan. Wel heeft hij veel ruimte nodig.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
8–22 °C, min. -31 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
18–35 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBloeiRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de gewone esdoorn

De gewone esdoorn komt van nature voor in Midden- en Zuid-Europa, van Frankrijk tot Oekraïne, de Kaukasus en Noord-Turkije. Hij groeit daar vooral in berg- en heuvelbossen met gemengd loofhout, vaak op vochtige, kalkrijke grond. Ook kustwind verdraagt hij.

De boom wordt 18 tot 35 meter hoog en 7,5 tot 12 meter breed, met een stevige stam en een brede, ronde kroon. Hij groeit matig snel. De grote, handvormige bladeren hebben vijf grof getande lobben. Ze zijn donkergroen en leerachtig, aan de onderkant lichter, en zitten aan lange, roodachtige stelen.

In mei en juni verschijnen groengele bloemen in hangende pluimen van 10 tot 20 cm. Ze komen samen met of na het blad en zitten vol nectar en stuifmeel. In de herfst rijpen de gepaarde gevleugelde vruchten, waarvan de vleugels ongeveer een rechte hoek maken. Ze draaien als propellers door de lucht.

Kweken en verzorging

Standplaats

Plant de gewone esdoorn in volle zon tot halfschaduw. Jonge bomen verdragen schaduw goed. Reken vanwege de eindhoogte en de kroonbreedte op een ruime plek, ver van huis, schuttingen en leidingen. Voor een kleine stadstuin is deze boom meestal te groot.

Water geven

De boom houdt van gelijkmatig vochtige, goed doorlatende grond. Een aangeplante boom heeft de eerste jaren regelmatig water nodig als het droog is. Een volwassen exemplaar verdraagt wat droogte.

Grondsoort

De gewone esdoorn past zich aan vrijwel elke goed doorlatende tuingrond aan: leem, klei, zand en humusrijke grond. Ook stedelijke en kalkrijke bodems gaan goed. De pH ligt bij voorkeur tussen 5,5 en 8.

Planten

De beste plantmomenten zijn maart, oktober en november. Geef de boom een grote plantkuil in doorlatende grond en houd de wortels de eerste tijd vochtig.

Snoeien

Snoei in augustus en september. Verwijder dan dood, ziek of storend hout. Takken met kankerplekken snijd je helemaal weg tot in gezond hout.

Overwinteren

De gewone esdoorn is volledig winterhard en heeft geen bescherming nodig. Tot ongeveer -31 °C overleeft hij, en een gewone Nederlandse winter is dus geen probleem. De boom rust in januari, februari, november en december.

Vermeerderen

Je vermeerdert de boom door zaaien of enten. Zaaien doe je in oktober en november. De zaden vind je in de gevleugelde vruchten.

Veelvoorkomende problemen

Een bekend probleem is de enorme zaadproductie. De boom zaait zich massaal uit en geeft dichte tapijten van zaailingen. Trek ze vroeg uit de grond. In delen van Noord-Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland is hij zelfs invasief en verdringt hij inheemse planten.

Zwarte vlekken op de bladeren komen door de schimmel die teervlekkenziekte veroorzaakt. Harken en afvoeren van afgevallen blad helpt. Ingezonken kankerplekken op takken komen door kankerschimmels. Ook roetschorsziekte komt voor bij deze boom.

Gebruik

Het sap van de boom is eetbaar. In het voorjaar kan het sap worden afgetapt voor siroop en drankjes.

Voor bijen is de boom waardevol, want de bloemen leveren nectar en stuifmeel voor honing. In zijn oorspronkelijke verspreidingsgebied leven veel ongewervelden en schimmels van deze boom.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Hoe groot wordt een gewone esdoorn?Een gewone esdoorn wordt 18 tot 35 meter hoog en 7,5 tot 12 meter breed. Hij groeit matig snel.
Wanneer kun je een gewone esdoorn planten?Plant hem in maart, oktober of november. Kies een ruime plek in volle zon of halfschaduw.
Wanneer snoei je een gewone esdoorn?Snoei in augustus en september. Verwijder zieke takken, zoals takken met kankerplekken, tot in gezond hout.
Is de gewone esdoorn winterhard?Ja, hij is volledig winterhard en overleeft tot ongeveer -31 °C. Bescherming in de winter is niet nodig.
Wat zijn de zwarte vlekken op esdoornblad?Dat is teervlekkenziekte, een schimmel. Hark afgevallen bladeren bij elkaar en voer ze af.
Is de gewone esdoorn goed voor bijen?Ja, de bloemen in mei en juni geven bijen veel nectar en stuifmeel.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina