Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Gevlekte scheerling

Conium maculatum · Apiaceae

Ook bekend als: scheerling

Giftig voor katten en honden · details ↓

De gevlekte scheerling (Conium maculatum, kortweg scheerling) is een hoge, tweejarige schermbloemige met fijn, kantachtig blad. Alle delen van de plant zijn zeer giftig, en ze verspreidt zich snel via zaad. Daarom wordt ze niet aanbevolen voor tuinen.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
10–25 °C, min. -20 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
0,5–3 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

BloeiRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Herkenning en kenmerken

De gevlekte scheerling hoort bij de schermbloemenfamilie (Apiaceae) en komt van nature voor in Europa, Noord-Afrika en West-Azië. Je vindt haar vooral op verstoorde grond, langs wegen, sloten, akkerranden en beekoevers, meestal op vochtige, stikstofrijke bodem.

Het is een hoge, rechtopgaande, vertakkende tweejarige plant van ongeveer 50 tot 300 cm hoog en 60 tot 150 cm breed. Ze groeit snel. In het eerste jaar vormt ze een bladrozet, in het tweede jaar een holle bloemstengel.

Het blad is fijn verdeeld, kantachtig en geveerd, lijkt op peterselie, is driehoekig van omtrek, tot 60 cm lang en kaal. De kleine witte bloemen zitten in schermen van 2 tot 5 cm breed en bloeien van juni tot en met augustus. De vrucht is klein, eivormig, grijsbruin en geribbeld (2,5 tot 3,5 mm) en splitst zich in twee zaden. De wortel is een lange, witte, vlezige penwortel die op een pastinaak lijkt, meestal zonder zijwortels.

In de oudheid werd de plant onder meer als kalmerend middel en als gif gebruikt, beroemd in het oude Griekenland. Ze is veel te gevaarlijk voor eigen gebruik. Eetbaar is ze niet.

Kweken en verzorging

Licht en standplaats

De plant groeit in volle zon tot halfschaduw. Ze gedijt op vochtige, stikstofrijke plekken, vaak op verstoorde grond.

Water

De gevlekte scheerling houdt van vochtige grond en heeft een matige waterbehoefte.

Bodem

Ze groeit op leem, humusrijke grond en klei. De bodem is bij voorkeur vochtig maar goed doorlatend en stikstofrijk.

Planten: liever niet

Vanwege de extreme giftigheid en het invasieve karakter wordt de gevlekte scheerling niet aangeraden voor tuinen. Buiten haar oorspronkelijke verspreidingsgebied geldt ze als een agressief onkruid.

Overwinteren

De plant is winterhard en overleeft ongeveer -20 °C, ruim onder de gebruikelijke winterminima in Nederland. Ze overwintert als eerstejaars rozet en bloeit het jaar erna. De rustperiode loopt van november tot en met februari; het loof sterft in de winter af.

Vermeerdering en verspreiding

De plant vermeerdert zich door zaad. De zaden blijven lang kiemkrachtig, waardoor ze zich snel over verstoord terrein verspreidt.

Verspreiding beheersen

Wil je de plant kwijt, dan is de aanpak: maai of trek haar uit vóór de zaadzetting, draag daarbij handschoenen en controleer de plek enkele jaren, omdat de zaden lang kiemkrachtig blijven.

Veiligheid

Giftig voor katten en honden
Katten
Giftig
Honden
Giftig
Paarden
Giftig
Mensen
Zeer giftig

De gevlekte scheerling is zeer giftig voor mensen en giftig voor katten, honden en paarden. Alle delen zijn giftig: bladeren, stengels, wortels, zaden, bloemen en vruchten. De giftige stoffen zijn coniine, gamma-coniceïne en andere piperidine-alkaloïden. Mogelijke verschijnselen zijn kwijlen, braken, diarree, trillen, zwakte, verwijde pupillen, verlamming, stuipen, coma en overlijden door ademhalingsfalen. Dit is alleen informatie en geen veterinair of medisch advies; twijfel je, vraag dan een dierenarts of arts.

Bron: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox, English Wikipedia

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Is gevlekte scheerling giftig?Ja, voor mensen is de plant zeer giftig en voor katten, honden en paarden giftig. Alle plantendelen bevatten giftige alkaloïden zoals coniine.
Hoe herken ik gevlekte scheerling?Let op de holle stengel, het fijne, peterseliachtige blad en de witte schermen van 2 tot 5 cm breed in de zomer. De wortel lijkt op een pastinaak.
Wanneer bloeit de gevlekte scheerling?Ze bloeit in juni, juli en augustus, in het tweede jaar na kieming.
Is gevlekte scheerling winterhard?Ja, ze overleeft ongeveer -20 °C. Ze overwintert als rozet en bloeit het jaar erop.
Hoe raak ik gevlekte scheerling kwijt?Trek of snijd de planten met handschoenen weg vóór de zaadzetting. Controleer de plek enkele jaren, omdat de zaden lang kiemkrachtig blijven.
Kan ik gevlekte scheerling in de tuin zetten?Dat wordt afgeraden vanwege de extreme giftigheid en de snelle verspreiding.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina