Apenboom

Araucaria araucana · Araucariaceae

Ook bekend als: slangenden, apenstaartboom, Slangeden

De apenboom (Araucaria araucana) is een groenblijvende conifeer met een onmiskenbaar silhouet van touwachtige takken en scherpe, stevige bladeren. Hij wordt heel groot en vraagt dus vooral om een goede plek met veel ruimte. Eenmaal aangeplant is hij in een mild, nat klimaat goed winterhard.

Licht: Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water: Gemiddeld
Luchtvochtigheid: Gemiddeld
Temperatuur: 8–22 °C, min. -20 °C
Moeilijkheid: Gemiddeld
Hoogte: 18–40 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenVermeerderenMeer waterOogstVorstbeschermingRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de apenboom

De apenboom, ook bekend als slangenden of apenstaartboom, hoort bij de familie Araucariaceae. Van nature groeit hij op vulkanische hellingen in de Andes van midden- en zuid-Chili en west-Argentinië, op ongeveer 1.000 tot 1.700 m hoogte.

Als jonge boom is hij kegelvormig. Later wordt de kroon breder en krijgt hij de vorm van een paraplu, op een hoge, rechte stam met touwachtige takken. Een volwassen boom wordt 18 tot 40 m hoog en 6 tot 11 m breed.

De groene bladeren zijn dik, taai en driehoekig-schubvormig, 3 tot 4 cm lang. Ze staan spiraalsgewijs om de tak en eindigen in een scherpe punt. Ze blijven ongeveer 10 tot 24 jaar aan de boom zitten.

De apenboom bloeit niet. Er zijn aparte mannelijke en vrouwelijke kegels, meestal op verschillende bomen. De bestuiving gaat via de wind.

Kweken en verzorging

Standplaats en ruimte

Zet de apenboom op een open plek, in volle zon of zon tot halfschaduw. Hij komt het best tot zijn recht op een vrije plek waar de kroon zijn volle omvang kan bereiken.

Houd rekening met de wortels. Ze liggen ondiep en kunnen bestrating optillen en het maaien bemoeilijken. Plant de boom dus niet vlak naast een terras of pad. Zeewind en zoutnevel kan hij goed verdragen, luchtvervuiling niet.

Water geven

De apenboom heeft een gemiddelde waterbehoefte. Hij doet het goed bij regelmatig water en veel regen, zolang de grond goed doorlatend blijft. Geef in juni, juli en augustus wat meer water, vooral aan jonge bomen. Vermijd natte voeten.

Grondsoort

Bijna elke grond is geschikt: leem, klei, zand of humusrijke grond. De voorwaarde is dat het water goed wegtrekt. De grond mag vochtig zijn, maar er mag geen water op blijven staan.

Planten

Plant de boom in april of mei, of in september of oktober. Kies een beschutte, open plek met ruimte voor een grote kroon. Houd ook rekening met de oppervlakkige wortels, zodat ze later geen schade aan paden of gazon veroorzaken.

Overwinteren

De apenboom is winterhard tot ongeveer -20 °C. Dat is ruim genoeg voor een gewone Nederlandse winter, met minimumtemperaturen rond -12 °C.

Jonge bomen verdienen wel bescherming tegen strenge kou en uitdrogende wind. Let daar vooral op in december, januari en februari. De rustperiode van de boom valt in januari, februari, november en december.

Vermeerderen

Vermeerderen gaat via zaad. Zaaien kan in maart en april. De bomen zijn meestal tweehuizig, dus zaad krijg je alleen van vrouwelijke bomen waar bestuiving heeft plaatsgevonden.

Zaden en gebruik

De vrouwelijke zaadkegels zijn bolvormig en 12 tot 20 cm groot. Ze bevatten ongeveer 200 eetbare, nootachtige zaden en hebben 2 tot 3 jaar nodig om te rijpen. Daarna vallen ze op de grond uiteen. De oogsttijd loopt van september tot en met november.

De zaden, piñones genoemd, zijn een traditioneel voedsel van de Mapuche-Pehuenche. Ze worden gekookt of gemalen gegeten. Ook dieren eten ze.