Pijnboom (Pinus) met groene naalden en kegels

Foto: Matt Lavin, CC BY 4.0, iNaturalist

Foto: Forest Service Northern Region from Missoula, MT, USA, Public domain, Wikimedia Commons

Foto: Jim Morefield, CC BY 4.0, iNaturalist

Foto: Jim Morefield, CC BY 4.0, iNaturalist

Foto: Michael Ellis, CC BY 4.0, iNaturalist

Foto: Michael Ellis, CC BY 4.0, iNaturalist

Coniferen Sierbomen

Pijnboom

Pinus · Pinaceae

Ook bekend als: den, dennenboom

De pijnboom (Pinus), ook wel den of dennenboom genoemd, is een groenblijvende conifeer die in Nederland goed buiten kan staan. Op een zonnige plek in doorlatende grond heeft hij weinig zorg nodig. Hieronder lees je wat je moet weten over planten, water geven, snoeien en oogsten.

Licht: Volle zon
Water: Laag
Luchtvochtigheid: Gemiddeld
Temperatuur: 10–25 °C, min. -30 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 3–80 m

Soorten en rassen

Grove den

Pinus sylvestris

Volle zon
Laag

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Wat is een pijnboom?

Pinus is een geslacht in de dennenfamilie (Pinaceae) en komt van nature voor in een groot deel van het noordelijk halfrond, van de boreale bossen van Eurazië en Noord-Amerika tot het Middellandse Zeegebied, Midden-Amerika en Zuidoost-Azië. Het zijn harsrijke bomen, soms struiken, met takken in schijnkransen en een kegelvormige tot afgeronde kroon. De hoogte loopt sterk uiteen: van ongeveer 3 m tot wel 80 m, afhankelijk van de soort.

De groene naalden zitten meestal met 2 tot 5 bij elkaar in een bundel met een schede aan de voet en blijven jarenlang aan de boom. Bekende soorten zijn onder andere Pinus sylvestris, Pinus mugo, Pinus nigra, Pinus strobus, Pinus pinea en Pinus cembra.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

De meeste pijnbomen hebben volle zon nodig en verdragen schaduw slecht. Kies daarom een open, zonnige plek. Houd bij het kiezen rekening met de uiteindelijke hoogte van de soort.

Water geven

In juli en augustus is extra water nodig, vooral bij jonge of pas geplante bomen. De rest van het jaar heeft de pijnboom weinig water nodig. Zorg dat er nooit water blijft staan.

Grond en verpotten

Pijnbomen willen vrij doorlatende grond. Dat past ook bij hun natuurlijke leefomgeving, van droge mediterrane bossen tot taiga. Een pijnboom in een pot of bonsaischaal verpot je in maart of april.

Bemesten

Bemest in april, aan het begin van het groeiseizoen.

Snoeien

Een pijnboom heeft weinig snoei nodig. Wil je de boom compact houden, kort dan in mei of juni de nieuwe scheuten (de 'kaarsen') in. Snoei nooit in kaal, oud hout.

Planten

Plant in maart en april of in oktober en november. Kies meteen de definitieve plek, in de zon en met goed doorlatende grond.

Overwinteren

De pijnboom is winterhard. Hij verdraagt temperaturen tot ongeveer -30 °C, terwijl de winter in Nederland meestal niet kouder wordt dan ongeveer -12 °C. In december, januari en februari is de boom in rust.

Vermeerderen

Pijnbomen vermeerder je in maart. Zaaien kan in maart en april. De zaden zitten in de houtige kegels, twee per schub, en zijn meestal gevleugeld.

Oogsten en gebruiken

De pijnboom bloeit in mei en juni. De kleine mannelijke kegels geven in het voorjaar stuifmeel af, terwijl de vrouwelijke kegels 1,5 tot 3 jaar nodig hebben om rijp te worden. De zaden (pijnboompitten) oogst je in oktober.

Naast de zaden zijn ook jonge mannelijke kegels en de binnenbast eetbaar. Pijnboompitten gebruik je in pesto en gebak. Hars geeft retsina, een Griekse wijn, zijn smaak.