Wijnruit
Ruta graveolens · Rutaceae
Ook bekend als: Ruitenkroon, Krans van Wijnruit, Kroon van wijnruit
Wijnruit (Ruta graveolens, ook wel ruit genoemd) is een geurige, blauwgroene halfstruik die goed tegen droogte kan en in Nederland winterhard is. Hij houdt van zon en schrale, goed doorlatende grond. Draag bij het werken met de plant handschoenen, want het sap kan huidirritatie geven.
- Licht
- Volle zon, Zon tot halfschaduw
- Water
- Laag
- Luchtvochtigheid
- Laag
- Temperatuur
- 15–28 °C, min. -25 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 0,5–1 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Wat is wijnruit?
Wijnruit hoort bij de Rutaceae en komt oorspronkelijk uit de Balkan en de Krim. Hij is breed aangeplant en op veel plekken verwilderd. In het wild groeit hij op droge, rotsachtige, zonnige hellingen en op arme, kalkrijke grond.
De plant wordt 50 tot 100 cm hoog en 60 tot 90 cm breed. Hij groeit in een bolle, rechtopstaande vorm en verhout met de jaren aan de voet. De bijna groenblijvende bladeren zijn blauwgroen, dubbel geveerd, met afgeronde lobben en kleine klieren. Ze ruiken sterk en smaken bitter.
In de zomer, van juni tot en met augustus, verschijnen kleine dofgele bloempjes met 4 of 5 kroonbladen in schermen aan de toppen. Daarna volgen bruine, gelobde doosvruchten die opensplijten en donkere zaden vrijgeven. Bijen en andere bestuivers bezoeken de bloemen, en de plant is een waardplant voor de koninginnenpage. Herten en konijnen laten hem met rust, en katten houden niet van de geur.
Kweken en verzorging
Zon en plek
Wijnruit staat het mooist in volle zon, maar verdraagt ook lichte schaduw. Hij past in de border, in een rotstuin, als lage haag of in een pot. Door zijn compacte vorm en blauwe blad is hij een mooie aanvulling in de kruidentuin.
Water geven
Geef weinig water. De plant is zeer droogtetolerant en houdt van een lage luchtvochtigheid. Natte grond is de grootste vijand: die leidt tot wortelrot. Laat de grond tussen twee beurten goed opdrogen en gebruik in een pot altijd een gat in de bodem.
Grond en verpotten
Kies een schrale tot matig voedzame, goed doorlatende grond. Zand, grind en leem zijn prima, zelfs stenige grond gaat goed. Wijnruit verdraagt kalkrijke grond en groeit bij een pH van ongeveer 6 tot 8. Wil je een plant in een pot verpotten, doe dat dan in april.
Snoeien
Snoei in maart of april terug tot op het oude hout om de plant compact te houden. Zonder snoeien wordt hij houtig en ijl. Draag daarbij handschoenen en lange mouwen.
Planten en zaaien
Zet wijnruit op een zonnige plek in droge, goed ontwaterde grond. Houd ongeveer 60 cm plantafstand aan.
Je kunt in maart binnen voorzaaien of in april en mei buiten zaaien. Plant jonge planten in mei of juni uit. Wijnruit zaait zichzelf ook uit.
Overwinteren
Wijnruit is winterhard en kan in de volle grond blijven staan. De winterrust loopt van november tot en met februari. Bescherm de plant in december, januari en februari met een mulchlaag en houd hem vooral droog.
Vermeerderen
Vermeerder wijnruit door zaaien of met stekken. Stekken doe je tussen mei en juli.
Veelvoorkomende problemen
Vergeling en instorten komt meestal door wortelrot in natte grond. Verbeter de drainage en geef minder water.
Een huiduitslag na het aanraken komt door het fototoxische sap. Draag handschoenen en lange mouwen.
Een houtige, ijle plant is meestal te oud of te weinig gesnoeid. Snoei in het voorjaar terug, of vervang de plant na ongeveer 5 jaar, want wijnruit is kortlevend.
Oogsten en gebruik
Je kunt de bladeren en jonge takken van mei tot en met september oogsten. De smaak is bitter, dus gebruik ze spaarzaam. In de mediterrane keuken wordt wijnruit in kleine hoeveelheden gebruikt, onder meer om grappa op smaak te brengen. Het kruid is niet geschikt tijdens de zwangerschap. In de volksgeneeskunde werd het traditioneel gebruikt, en in sommige tradities geldt het als beschermende plant.









































































































