Zwarte bessen
Ribes nigrum · Grossulariaceae
Ook bekend als: zwarte bes, zwarte bessenstruik, zwarte aalbes
Zwarte bessen (Ribes nigrum), ook wel zwarte bes of zwarte aalbes genoemd, zijn makkelijke, volledig winterharde fruitstruiken voor de Nederlandse tuin. Ze houden van vochtige, voedselrijke grond en geven in de zomer glanzende, bijna zwarte besjes. Met een jaarlijkse snoeibeurt en genoeg water blijft de struik goed vruchtdragen.
- Licht
- Zon tot halfschaduw, Halfschaduw
- Water
- Hoog
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 10–24 °C, min. -30 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 1–2 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de zwarte bes
De zwarte bessenstruik is een bladverliezende, vaste struik met veel stengels vanaf de basis. Hij wordt ongeveer 100 tot 200 cm hoog en breed. De bladeren zijn 3 tot 5 cm breed, hebben vijf handvormige lobben en een gezaagde rand. Ze zijn sterk aromatisch en groen.
In april en mei verschijnen hangende trossen van 10 tot 20 kleine bloemetjes van ongeveer 8 mm doorsnede, met een behaard kelkje en onopvallende kroonblaadjes. De bloemen worden bestoven door insecten, dus de struik is ook goed voor bijen en andere bestuivers. In het wild groeit de soort op vochtige, voedselrijke grond in bossen, natte struwelen en langs beekranden, van België en Frankrijk tot Siberië en Mongolië.
Kweken en verzorging
Licht en standplaats
Zwarte bessen dragen het best in de zon, maar verdragen ook lichte schaduw. Kies een plek waar de grond niet snel uitdroogt. Koude tijdens de bloei kan de oogst verminderen, dus een beschutte plek is een pluspunt.
Water geven
Deze struik heeft constant vochtige grond nodig en kan slecht tegen droogte. Staand water is echter ook niet de bedoeling. Geef vooral extra water van mei tot en met augustus, als de struik bloeit, vrucht zet en de bessen rijpen. Een laag organisch materiaal rond de voet helpt de grond vochtig te houden.
Grond
Zwarte bessen groeien het best in vochtige, voedselrijke leemgrond met veel organisch materiaal. Ook zandige tot zware grond lukt, mits goed doorlatend en vochtig. De ideale zuurgraad ligt tussen pH 5,5 en 6,5.
Bemesten
Geef in maart en april een stikstofrijke meststof of mest. Dat ondersteunt een krachtige groei van nieuwe scheuten, waaraan de meeste bessen zitten.
Snoeien
Snoei in de winter, in november, december, januari of februari. Haal elk jaar de oudste takken weg. Daardoor komen er krachtige nieuwe scheuten, en die dragen het best.
Planten
Plant zwarte bessen in de herfst of winter, dus in oktober tot en met maart. Zet de struik iets dieper dan hij eerst stond, zodat er vanaf de basis nieuwe scheuten ontstaan. Houd ongeveer 150 cm afstand tussen de struiken.
Overwinteren
De zwarte bes is volledig winterhard en heeft in de winter geen bescherming nodig. Let wel op in april en mei: open bloemen kunnen last krijgen van late voorjaarsvorst. Bescherm de struik dan als er nachtvorst wordt verwacht.
Vermeerderen
Zwarte bessen vermeerder je met stekken of door af te leggen. De beste tijd daarvoor is van oktober tot en met december.
Oogsten en gebruiken
De glanzende, bijna zwarte bessen rijpen in juli en augustus. Een struik levert ongeveer 4,5 kg op. De bessen zijn rijk aan vitamine C.
Je kunt ze rauw eten of verwerken tot jam, conserven, siroop en sap. Ook likeuren zoals cassis worden ervan gemaakt. Vogels zijn er ook dol op.


































































































