Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Juniperus communis

Cupressaceae

Ook bekend als: gewone jeneverbes, jeneverbesstruik, jeneverboom, jeneverstruik

Juniperus communis, in het Nederlands jeneverbes, gewone jeneverbes of jeneverbesstruik, is een langzaam groeiende, groenblijvende conifeer. Hij is volledig winterhard, kan tegen droogte en vraagt weinig onderhoud. Van oudsher worden de bessen gebruikt als specerij en om gin op smaak te brengen.

Licht
Volle zon, Zon tot halfschaduw
Water
Laag
Luchtvochtigheid
Laag
Temperatuur
5–22 °C, min. -42 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
0,3–10 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenBloeiOogstRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de jeneverbes

De jeneverbes is een groenblijvende struik die in de natuur erg wisselend van vorm is: van een rechtopgaande struik of kleine boom tot een laag, kruipend tapijt op winderige, open plekken. De hoogte loopt volgens de gegevens uiteen van ongeveer 30 cm tot zo'n 10 m. De plant groeit langzaam en wordt zeer oud.

In het wild groeit hij op heide, veengrond, in open bos en op rotsige hellingen, van laagland tot hoog in de bergen. Het verspreidingsgebied loopt rondom de noordpool door het koele noordelijk halfrond.

De jeneverbes is tweehuizig: mannelijke en vrouwelijke planten staan apart. De kleine, onopvallende mannelijke kegeltjes zijn geel, 2-3 mm groot en stuiven in maart en april. De bessenachtige kegels meten 4-12 mm, zijn eerst groen en worden in ongeveer 18 maanden paarszwart met een blauwe waslaag. Meestal zitten er drie zaden in.

Kweken en verzorging

Standplaats

Zet de jeneverbes in volle zon of in zon tot halfschaduw. De soort komt van nature voor op open, vaak winderige plekken en is daar goed op aangepast. Dat maakt hem geschikt voor de rotstuin, als bodembedekker of als haag.

Water geven

Jonge planten krijgen water tot ze goed zijn aangeslagen. Een volgroeide jeneverbes heeft nauwelijks extra water nodig en is zeer droogtetolerant. Wat hij niet verdraagt is een natte wortelzone, iets om rekening mee te houden in ons vochtige klimaat.

Grond en verpotten

De jeneverbes redt zich op arme, droge en stenige grond van elke structuur: zand, grind, leem of gewone tuingrond. Belangrijk is dat de grond goed doorlatend is en geen water vasthoudt.

Staat de struik in een pot, dan is april het moment om te verpotten.

Bemesten

Bemesting is weinig of niet nodig, want de plant stelt lage eisen aan voedingsstoffen. Wil je toch bemesten, doe dat dan in april.

Snoeien

Snoeien is nauwelijks nodig. Verwijder alleen dood of beschadigd hout, in april of augustus. Snoei nooit terug in kaal, oud hout.

Planten en zaaien

Planten kan in maart en april, en in september, oktober en november. Zaaien kan in oktober.

Overwinteren

De jeneverbes is volledig winterhard en heeft geen bescherming nodig. De ondergrens ligt volgens de gegevens op -42 °C, ver onder een gewone Nederlandse winter. De rustperiode loopt van november tot en met februari.

Vermeerderen

Vermeerderen kan met zaad of stekken. Stekken doe je in augustus of september. Zaaien kan in oktober.

Oogsten en gebruiken

De bessen oogst je in september en oktober. Gedroogde, rijpe bessen worden gebruikt als specerij bij wildgerechten en om gin op smaak te brengen. De bessen worden van oudsher gebruikt als vochtafdrijvend middel en ter ondersteuning van de spijsvertering.

Vogels eten de kegels en verspreiden de zaden. De dichte begroeiing biedt ook beschutting.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Is de jeneverbes winterhard?Ja, hij is volledig winterhard en heeft geen bescherming nodig. Hij verdraagt volgens de gegevens temperaturen tot ongeveer -42 °C.
Hoeveel water heeft een jeneverbes nodig?Jonge planten geef je water tot ze zijn aangeslagen. Volgroeide planten hebben weinig extra water nodig en zijn zeer droogtetolerant. Natte grond is wel te vermijden.
Wanneer moet je een jeneverbes snoeien?In april of augustus, en alleen dood of beschadigd hout. Snoei nooit terug in kaal, oud hout.
Kun je jeneverbessen eten?Gedroogde, rijpe bessen worden gebruikt als specerij bij wildgerechten en om gin op smaak te brengen. De plant kan wel licht giftig zijn voor katten en honden, dus houd hem buiten hun bereik.
Hoe vermeerder je een jeneverbes?Met zaad of stekken. Zaaien kan in oktober, stekken in augustus of september.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina