Pinus mugo
Pinaceae
Ook bekend als: bergden, dwergden
Pinus mugo, ook bergden of dwergden genoemd, is een winterharde, groenblijvende conifeer die in Nederland gewoon buiten kan blijven staan. Hij groeit langzaam, is makkelijk in onderhoud en past in de border, de rotstuin en een pot.
- Licht
- Volle zon, Zon tot halfschaduw
- Water
- Gemiddeld
- Luchtvochtigheid
- Gemiddeld
- Temperatuur
- 5–22 °C, min. -39 °C
- Moeilijkheid
- Makkelijk
- Hoogte
- 1–25 m
Verzorging door het jaar heen
Kalender voor het klimaat Oceanisch.
Kenmerken van de bergden
De bergden hoort bij de Pinaceae en komt van nature voor in de bergen van Midden- en Zuidoost-Europa, onder meer in de Alpen, de Karpaten en de Balkan. Via de westelijke ondersoort groeit hij ook in de Pyreneeën. Hij staat er vooral in de subalpiene zone vlak onder de boomgrens, meestal op ongeveer 1000 tot 2200 m hoogte.
Meestal is het een lage, brede, dichte struik met meerdere stammen. De westelijke vorm kan ook als eenstammige boom groeien. De hoogte loopt daardoor uiteen van ongeveer 1 m tot 25 m. De groei is langzaam.
De donkergroene, stijve naalden staan in paren, zijn 3 tot 6 cm lang en blijven meerdere jaren zitten. In de winter kunnen ze wat geel worden. Echte bloemen heeft de plant niet. In mei en juni verschijnen kleine gelige mannelijke stuifmeelkegels en purperen vrouwelijke kegels. De houtige kegels worden 2,5 tot 6 cm lang, zijn jong roodpaars en rijpen uit tot bruin. De plant geurt.
Kweken en verzorging
Standplaats
Een plek in volle zon is het beste. Wat halfschaduw verdraagt de bergden ook. Dankzij de compacte, dichte groei past hij goed in de rotstuin, als haag of als bonsai. Insecten, waaronder nachtvlinders, hebben er baat bij, en herten laten hem met rust.
Water geven
De waterbehoefte is gemiddeld. De boom houdt van vochtige, goed doorlatende grond. Natte of slecht drainerende plekken kun je beter vermijden. In juli en augustus is wat extra water welkom.
Grond en verpotten
Kies leemgrond of zandgrond met goede afwatering. Klei en een breed pH-bereik verdraagt hij ook. Een plant in een pot verpot je in maart of april.
De bergden vormt normaal geen penwortel. Daarom is hij gemakkelijk te verplanten.
Bemesten
Bemesten kan in maart en april, aan het begin van het groeiseizoen.
Snoeien
Om de struik compact te houden, knijp of snijd je de nieuwe kaarsen in. Je kunt ook in februari of maart licht snoeien.
Planten
Plant de bergden op een plek in volle zon. Dat kan in het voorjaar (maart tot en met mei) of in het najaar (september en oktober). Door het ontbreken van een penwortel gaat het planten en verplanten meestal goed.
Overwinteren
De bergden is volledig winterhard. Een gewone Nederlandse winter is geen probleem. Bij strenge vorst is het verstandig om de wortels van planten in pot te beschermen. De rustperiode loopt van november tot en met februari.
Vermeerderen
Vermeerderen gaat met zaad of door enten. Zaaien en vermeerderen doe je in maart of april.
Gebruik
Van jonge kegels en knoppen wordt een siroop gemaakt die mugolio heet.























































































