Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Bosnische den

Pinus heldreichii · Pinaceae

Ook bekend als: pinus leucodermis

De Bosnische den (Pinus heldreichii, ook bekend als Pinus leucodermis) is een langzaam groeiende, wintergroene conifeer uit de bergen van Zuidoost-Europa. Hij wordt uiteindelijk 25 tot 35 m hoog en verdraagt vorst tot ongeveer -45 °C. In een Nederlandse tuin draait het daarom niet om de kou, maar om een zonnige, goed doorlatende plek.

Licht
Volle zon
Water
Laag
Luchtvochtigheid
Laag
Temperatuur
5–22 °C, min. -45 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
25–35 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenVermeerderenBemestenBloeiRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de Bosnische den

In het wild groeit de Bosnische den op berghellingen van Bosnië en Herzegovina, Montenegro, Albanië, Noord-Macedonië, Kosovo, Bulgarije, Noord-Griekenland en plaatselijk Zuid-Italië. Hij komt voor op ongeveer 900 tot 2.500 m hoogte, tot aan de boomgrens, vaak op droge, rotsachtige kalkgrond.

Jonge bomen hebben een nette, kegelvormige kroon met kransvormige, omhoog buigende takken. Met de jaren wordt de kroon breder en onregelmatiger. De naalden zijn stijf, donkergroen, in bundels van twee, ongeveer 4,5 tot 10 cm lang en prikkelend.

In mei en juni verschijnen de felgele pollenkegels in dichte trossen aan de voet van de scheuten. De vrouwelijke kegels staan in groepjes van 2 tot 4 en zijn eerst donker blauwpaars. Na 16 tot 18 maanden zijn ze rijp en bruin, 5 tot 9 cm lang, met 6-7 mm grote zaden met een vleugeltje voor de wind. De boom biedt zaad en schuilplaats aan zangvogels en kleine zoogdieren.

Kweken en verzorging

Standplaats

Geef de boom volle zon, minstens 6 uur direct licht per dag. Hij heeft het moeilijk bij warme, vochtige zomers, dus kies een plek die niet bedompt is. Zet hem bij voorkeur beschut, want wind kan takken breken.

Water geven

Een gevestigde boom heeft weinig water nodig en redt zich goed op droge plekken. Jonge bomen krijgen in droge perioden water. Vermijd vooral natte voeten: staand water is veel schadelijker dan droogte.

Grond

Kies goed doorlatende grond. Leem, zand, klei en grindrijke bodem gaan allemaal, ook stenige en kalkrijke grond, zolang het water goed wegloopt. De pH ligt bij voorkeur ruwweg tussen 6,5 en 8. Zware, natte grond verdraagt de boom slecht, en in ons natte klimaat is dat het punt om op te letten.

Bemesten

Wil je bemesten, doe dat dan in april. Veel meer is niet nodig voor deze zuinige bergboom.

Planten

Plant in het voorjaar (maart en april) of in de herfst (oktober en november), op een zonnige plek met goed doorlatende grond. Houd rekening met de eindhoogte van 25 tot 35 m en de trage groei: de boom heeft jaren om zijn plek in te nemen.

Snoeien

Er is weinig snoei nodig. Haal dode of beschadigde takken weg en laat de topscheut intact.

Overwinteren

De Bosnische den is zeer winterhard en heeft geen bescherming nodig. Jonge bomen kunnen wel baat hebben bij beschutting tegen een zware sneeuwlast. De rustperiode loopt in januari, februari, november en december.

Vermeerderen

Vermeerderen kan door zaaien of enten, in maart en april. Voor de meeste tuinbezitters is een kant-en-klare boom van de kweker de praktische keuze.

Problemen

Mogelijke plagen zijn bladwespen, motten, kevers, zakdragers en boorders. Ziekten die voorkomen zijn topsterfte (tip blight), roest en wortelrot.

Bruine scheuttoppen wijzen op topsterfte: snoei de aangetaste toppen weg en zorg voor meer luchtcirculatie. Gebroken takken komen van wind: kies een beschutte plek en verwijder beschadigde takken. Kwijnende groei met vergelende naalden hoort bij een warme, vochtige omgeving of natte grond: kies een koele, goed doorlatende plek.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Hoe groot wordt een Bosnische den?Een volwassen boom wordt 25 tot 35 m hoog. Hij groeit langzaam en heeft als jonge boom een nette kegelvorm, die met de jaren breder en onregelmatiger wordt.
Is de Bosnische den winterhard?Ja, hij is zeer winterhard, tot ongeveer -45 °C. Bescherming is niet nodig, al kunnen jonge bomen beschutting tegen zware sneeuw gebruiken.
Hoeveel zon heeft een Bosnische den nodig?Volle zon, minstens 6 uur direct licht per dag. Warme, vochtige zomers verdraagt hij slecht.
Wanneer plant je een Bosnische den?In het voorjaar (maart en april) of in de herfst (oktober en november), op een zonnige plek met goed doorlatende grond.
Moet ik een Bosnische den snoeien?Nauwelijks. Verwijder alleen dode of beschadigde takken en laat de topscheut ongemoeid.
Hoe vaak moet ik een Bosnische den water geven?Een gevestigde boom redt zich op droge plekken. Geef jonge bomen water in droge perioden en voorkom dat de grond nat blijft staan.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina