Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Zwarte den

Pinus nigra · Pinaceae

Ook bekend als: oostenrijkse den

De zwarte den, ook wel Oostenrijkse den of Pinus nigra genoemd, is een grote, groenblijvende conifeer die weinig vraagt. Hij houdt van volle zon, past zich aan veel grondsoorten aan en is volledig winterhard. Daarom is hij een betrouwbare keuze als solitair, windscherm of afscherming.

Licht
Volle zon
Water
Laag
Luchtvochtigheid
Laag
Temperatuur
8–25 °C, min. -39 °C
Moeilijkheid
Makkelijk
Hoogte
12–55 m

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenVermeerderenBloeiRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de zwarte den

De zwarte den is een grote conifeer die groenblijvend is. Jong heeft hij een piramidevorm. Met de jaren wordt de kroon rond of koepelvormig, met een rechte stam en stevige, uitstaande takken. De groei is matig.

De naalden staan in paren, zijn stijf, scherp en donkergroen, en worden 4 tot 18 cm lang. Ze blijven meerdere jaren aan de boom zitten. In het voorjaar draagt dezelfde boom mannelijke en vrouwelijke kegels: gele pollenkegels en kleine, paarsachtige vrouwelijke kegels. De bloei valt in mei en juni.

De soort komt van nature voor in Zuid-Europa, van het Iberisch schiereiland en Oostenrijk tot het oostelijke Middellandse Zeegebied, Turkije, Corsica, Cyprus en de Krim, en in de bergen van Noordwest-Afrika. Hij groeit daar meestal in bossen en op berghellingen, vaak op kalksteen.

Kweken en verzorging

Standplaats

Geef de zwarte den een plek in volle zon. Houd rekening met zijn uiteindelijke omvang: het is een grote boom die ruimte nodig heeft. Hij is geschikt als solitair, als scherm of als windbreker. Ook zout en luchtvervuiling in de stad verdraagt hij.

Water geven

Jonge bomen houden het liefst vochtige, goed doorlatende grond. Zodra de boom goed is aangeslagen, kan hij tegen droogte en heeft hij weinig water nodig.

Grondsoort

De zwarte den past zich aan veel grondsoorten aan: leem, klei, zand en ook kalkrijke grond. De zuurgraad ligt bij voorkeur ruwweg tussen pH 5,5 en 8,5. Belangrijker is dat de grond vochtig maar goed doorlatend is.

Planten

De boom is makkelijk te verplanten. In ons klimaat plant je hem in maart en april, of in oktober en november. Kies meteen een definitieve plek in de zon, want hij wordt groot.

Overwinteren

De zwarte den is volledig winterhard en verdraagt vorst tot ongeveer -39 °C. Een gewone Nederlandse winter is dus geen probleem. In januari, februari en december staat de boom in rust. Extra bescherming is niet nodig.

Vermeerderen

Vermeerderen gaat via zaad. Zaaien kan in maart en april.

Ziekten en plagen

Bij de zwarte den kunnen onder meer bladluizen, dennenwolluizen (adelgiden), schorskevers, bladwespen, dennenschildluis, dennenschuimcicaden, spintmijten, de Zimmerman-dennenmot en de dennenhoutnematode voorkomen. Van de schimmelziekten zijn Diplodia-topsterfte en Dothistroma-naaldziekte het bekendst.

Bruine scheuttoppen wijzen op Diplodia. Snijd aangetaste toppen weg en probeer de naalden niet nat te maken. Bruine banden op de naalden duiden op Dothistroma. Zorg voor betere luchtdoorstroming en gebruik zo nodig een fungicide.

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Hoe groot wordt een zwarte den?Het is een grote conifeer met een rechte stam en stevige takken. De groei is matig, en de vorm gaat met de jaren van piramidevormig naar rond of koepelvormig.
Is de zwarte den winterhard?Ja, hij is volledig winterhard en verdraagt vorst tot ongeveer -39 °C. Een Nederlandse winter geeft dus geen problemen.
Wanneer kan ik een zwarte den planten?Plant in maart en april, of in oktober en november. De boom is makkelijk te verplanten.
Hoeveel water heeft een zwarte den nodig?Jonge bomen staan liefst op vochtige, goed doorlatende grond. Als de boom goed is aangeslagen, verdraagt hij droogte.
Wat is de oorzaak van bruine toppen aan mijn zwarte den?Dat kan Diplodia-topsterfte zijn. Snijd de aangetaste toppen weg en vermijd nat blad.
Op welke grond groeit de zwarte den?Op bijna elke grond: leem, klei, zand en kalkrijke grond, zolang die vochtig en goed doorlatend is.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina