Navigatie overslaan, naar inhoud springen
Inhoud overslaan, naar voettekst springen

Helleborus niger

Ranunculaceae

Ook bekend als: kerstrozen

Giftig voor katten en honden · details ↓

Helleborus niger, ook wel kerstroos of kerstrozen genoemd, is een groenblijvende vaste plant die midwinter bloeit, wanneer er in de tuin verder weinig te zien is. Hij staat het liefst beschut in halfschaduw op vochtige, kalkrijke grond en wordt het mooist als je hem met rust laat.

Licht
Halfschaduw, Schaduw
Water
Gemiddeld
Luchtvochtigheid
Gemiddeld
Temperatuur
5–18 °C, min. -30 °C
Moeilijkheid
Gemiddeld
Hoogte
23–30 cm

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiRustperiode
Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van de kerstroos

Helleborus niger vormt een compacte, langzaam groeiende pol van ongeveer 23 tot 30 cm hoog. De donkergroene, leerachtige en glanzende bladeren zitten onderaan de plant. Ze zijn handvormig verdeeld in 7 tot 9 getande deelblaadjes aan lange stelen. Het blad blijft het hele jaar groen.

De grote, komvormige bloemen worden tot circa 8 cm breed. Ze zijn wit, soms licht roze getint, met een kring gele meeldraden in het midden. Ze verschijnen in december en van januari tot en met maart. Na de bloei vormen zich groene vruchtjes, omgeven door de blijvende kelkbladeren.

In het wild groeit de soort in de bergen van Midden- en Zuid-Europa, in Oostenrijk, Duitsland (Beieren), Zwitserland, Slovenië, Kroatië en Noord-Italië. Daar staat hij meestal in bergbossen en op rotsachtige hellingen op kalkrijke grond. De vroege bloemen zijn voor insecten een welkome nectarbron. Herten en konijnen laten de plant met rust.

Kweken en verzorging

Licht en plek

De kerstroos staat het best in lichte of halfschaduw. Volle zon verdraagt hij slecht, en felle winterzon ook niet. Een plek onder bladverliezende struiken of bomen is ideaal, want daar krijgt hij in de winter licht en in de zomer schaduw.

De plant is winterhard en kan in de Nederlandse winter buiten blijven staan.

Water geven

De behoefte aan water is matig. De grond moet vochtig blijven maar goed doorlaten. Droogte is een van de oorzaken van achteruitgang en slechte bloei.

In juli en augustus is de plant in rust, maar dan heeft hij iets meer water nodig. Houd de grond in die maanden dus in de gaten.

Grond en verpotten

Kies een vochtige, humusrijke grond die neutraal tot kalkrijk is, met een pH van ongeveer 6,5 tot 8. Is de grond zware klei of juist lichte zandgrond, werk dan bladcompost door. Is de grond zuur, geef dan kalk.

Planten in een pot verpot je bij voorkeur in september of oktober.

Bemesten

Bemest in maart en in september.

Snoeien

Verwijder oude of beschadigde bladeren in november of december, of anders in de loop van de winter. Zo komen de bloemen beter uit en blijft de plant overzichtelijk.

Planten

Plant in maart, april, september of oktober op een beschutte, schaduwrijke plek, bijvoorbeeld onder bladverliezende struiken of bomen. Laat de plant daarna met rust: een gevestigde kerstroos verdraagt verplanten slecht. Dankzij zijn groenblijvende blad werkt hij goed als bodembedekker.

Vermeerderen

Vermeerderen kan door zaaien in juni of juli, of door deling in september of oktober. De plant groeit langzaam, dus verwacht niet snel een grote pol.

Problemen

Zwarte vlekken op bladeren en stelen wijzen op bladvlekkenziekte of op de ziekte hellebore black death, een virus. Verwijder aangetaste bladeren en vernietig sterk aangetaste planten.

Bloeit de plant slecht of gaat hij achteruit, dan ligt dat vaak aan zure grond, volle zon of droogte. Geef kalk en bladcompost en verplaats de plant naar lichte schaduw.

Veiligheid

Giftig voor katten en honden
Katten
Giftig
Honden
Giftig
Paarden
Giftig

Helleborus niger is giftig voor katten, honden, paarden en mensen. Alle delen van de plant zijn giftig, vooral de wortels en het sap. De giftige stoffen zijn onder meer hartglycosiden, bufadienoliden, saponinen en protoanemonine. Bij dieren geeft het kwijlen, buikpijn, braken, diarree, koliek en sloomheid. Bij mensen veroorzaakt het een brandend gevoel in de mond, krampen en zenuwklachten. Het sap kan de huid irriteren. Dit is alleen informatie en geen medisch of diergeneeskundig advies. Twijfel je, vraag dan een dierenarts of arts om raad.

Bron: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox

Voor jouw plant

Veelgestelde vragen

Wanneer bloeit de kerstroos?Helleborus niger bloeit in december en van januari tot en met maart. De bloemen zijn wit, soms licht roze getint.
Waar plant ik een kerstroos het best?Kies een beschutte plek in lichte of halfschaduw, bijvoorbeeld onder bladverliezende struiken of bomen. Volle zon en felle winterzon zijn niet geschikt.
Is de kerstroos giftig voor honden en katten?Ja, alle delen van de plant zijn giftig voor katten, honden, paarden en mensen. Dit is informatie, geen diergeneeskundig advies; twijfel je, bel dan een dierenarts.
Wanneer snoei ik de kerstroos?Verwijder oude of beschadigde bladeren in november of december. Zo komen de bloemen beter tot hun recht.
Is de kerstroos winterhard?Ja, de plant is winterhard en kan het hele jaar buiten blijven staan.
Waarom bloeit mijn kerstroos slecht?Vaak is de grond te zuur, staat de plant in volle zon of is het te droog. Geef kalk en bladcompost en zet hem in lichte schaduw.
Sla de voettekst over, ga naar het begin van de paginaGa naar het begin van de pagina