Wit bloeiend lelietje van dalen (Convallaria majalis) met geurende klokjes tussen groene bladeren

Foto: David Sandler, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Foto: Ranko, CC0, Wikimedia Commons

Foto: Chmee2, CC BY 3.0, Wikimedia Commons

Foto: Tero Karppinen from Finland, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Foto: Tero Karppinen from Finland, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Foto: Aleksey Baushev, CC0, Wikimedia Commons

Vaste planten Bodembedekkers

Lelietje van dalen

Convallaria majalis · Asparagaceae

Ook bekend als: lelietje-van-dalen, convallaria, Lelietje-van-Dale, Lelietje der dalen

Giftig voor katten en honden · details ↓

Het lelietje van dalen (Convallaria majalis, ook wel lelietje-van-dalen of convallaria genoemd) is een winterharde vaste plant met witte, geurende klokjes in het late voorjaar. Het is een makkelijke bodembedekker voor schaduwrijke plekken, maar hij woekert en is giftig.

Licht: Halfschaduw, Schaduw
Water: Gemiddeld
Luchtvochtigheid: Gemiddeld
Temperatuur: 10–22 °C, min. -36 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 15–35 cm

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

ZaaienUitplantenVerpottenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van het lelietje van dalen

Het lelietje van dalen hoort bij de aspergefamilie (Asparagaceae) en is een kruidachtige vaste plant uit Europa en West- en Noord-Azië. In het wild groeit hij in bossen en op half beschaduwde plekken, op zandige of lemige grond.

De plant wordt 15 tot 35 cm hoog en 30 tot 60 cm breed en groeit langzaam. Onder de grond vormt hij kruipende wortelstokken die dichte matten maken. Daarboven staan meestal twee (zelden drie) elliptische, groene bladeren met parallelle nerven, die om een korte steel gevouwen zitten.

De bloemtros heeft 6 tot 12 overhangende, witte, klokvormige bloemen met zes teruggebogen slippen. Ze geuren sterk en bloeien in april, mei en juni. Soms volgen kleine rood-oranje bessen van 5 tot 7 mm, maar die worden zelden gevormd.

Kweken en verzorging

Standplaats

Zet het lelietje van dalen in halfschaduw of schaduw, het liefst in lichte, gefilterde schaduw. Te veel zon geeft verbrande bladeren. Bij heel diepe schaduw kan de bloei juist uitblijven.

Omdat de plant een bodembedekker is, past hij goed onder bomen en struiken en in een rotstuin. Herten en konijnen laten hem met rust.

Water geven

Houd de grond gelijkmatig vochtig. Een goed ingegroeide plant verdraagt droge grond en zomerdroogte vrij goed, maar geef in juni, juli en augustus iets extra water als het droog blijft. Bruine, verschroeide bladranden wijzen op te veel zon of te droge grond.

Grond en verplanten

Het lelietje van dalen houdt van vochtige, goed doorlatende, humusrijke grond. Ook leem en zware klei zijn geschikt, en een zuurgraad (pH) tussen ongeveer 5,5 en 7,5 is prima.

Wordt een pol te dicht, deel hem dan in september of oktober.

Bemesten

Veel voeding is niet nodig. Strooi in oktober compost of bladaarde als mulchlaag over de plek; dat is meestal genoeg.

Snoeien en opruimen

Het loof sterft in de winter af. In maart kun je de plek opruimen voordat de nieuwe scheuten verschijnen. Verwijder tussentijds aangetaste bladeren.

Planten

Plant de uiteinden van de wortelstokken ongeveer 7 cm diep. Dat kan in maart, september of oktober. Voor een dichte bodembedekking plant je ze dicht op elkaar.

Wil je bessen, combineer dan verschillende klonen, dus planten van genetisch verschillende herkomst.

Let op: de plant woekert met wortelstokken en kan andere planten verdringen. Kies de plek dus bewust.

Overwinteren

Het lelietje van dalen is volledig winterhard en overleeft tot ongeveer -36 °C, ruim onder een typisch Nederlands winterminimum van -12 °C. Het loof sterft af en de wortelstokken lopen in het voorjaar weer uit. Bescherming is niet nodig.

Vermeerderen

Vermeerderen gaat het makkelijkst door de wortelstokken te delen in september of oktober. Zaaien kan ook in die maanden, maar dat gaat trager.

Problemen

Mogelijke ziekten zijn bladvlekken en roest. Bij bladvlekken door schimmel in natte omstandigheden verwijder je het aangetaste blad en zorg je voor meer luchtstroming.

Weinig of geen bloemen komen vaak door oude, overvolle pollen of te diepe schaduw. Deel de pol dan in het najaar.

Gebruik als snijbloem

De geurende trossen zijn geschikt als snijbloem; de bloei valt vooral in mei. De plant is niet eetbaar.

Veiligheid

Giftig voor katten en honden

Katten: Giftig
Honden: Giftig
Paarden: Giftig
Mensen: Giftig

Het lelietje van dalen is giftig voor katten, honden, paarden en mensen. Alle delen van de plant zijn giftig, ook de bessen. De giftige stoffen zijn cardenoliden, convallarine en hartglycosiden. Mogelijke verschijnselen zijn braken, buikpijn, een onregelmatige of trage hartslag, lage bloeddruk, desoriëntatie, stuipen en coma. Dit is uitsluitend informatie en geen veterinair of medisch advies; twijfel je, vraag dan een dierenarts of arts.

Bron: ASPCA Toxic and Non-Toxic Plants, North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox, English Wikipedia