Kruipend zenegroen

Ajuga reptans · Lamiaceae

Ook bekend als: ajuga

Kruipend zenegroen, ook bekend als ajuga, is een laag, blijvend kruid dat snel een dichte mat vormt. Het is een gemakkelijke bodembedekker voor halfschaduw, met blauwviolette bloemaren in het voorjaar. Houd er rekening mee dat de plant flink uitbreidt.

Licht: Halfschaduw, Zon tot halfschaduw
Water: Gemiddeld
Luchtvochtigheid: Gemiddeld
Temperatuur: 10–24 °C, min. -31 °C
Moeilijkheid: Makkelijk
Hoogte: 10–35 cm

Verzorging door het jaar heen

Kalender voor het klimaat Oceanisch.

Binnenshuis zaaienZaaienUitplantenSnoeienVermeerderenBemestenMeer waterBloeiOogstRustperiode

Wanneer uit te voerenRustperiodeHuidige maand

Kenmerken van kruipend zenegroen

Kruipend zenegroen (Ajuga reptans) is een vaste plant uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). Het is een laag, matvormend kruid dat half wintergroen is en zich uitbreidt met bovengrondse uitlopers. De wortels zijn vezelig en de uitlopers wortelen bij de knopen.

De glanzende bladrozetten zijn ovaal tot lepelvormig met een gekartelde rand. Het blad kan groen, bronskleurig, paars of bont zijn. Van april tot en met juli verschijnen rechtopstaande, dichte bloemaren met blauwviolette, tweelippige bloemen in kransen.

De soort komt van nature voor in Europa, Noord-Afrika en zuidwestelijk Azië, meestal in de ondergroei van gemengd bos en in vochtige weiden. De groei is snel.

Kweken en verzorging

Standplaats en licht

Kruipend zenegroen verdraagt alle lichtomstandigheden, maar doet het het best in halfschaduw. In meer zon kleurt het blad rijker. Zorg voor een goede luchtcirculatie.

De plant verspreidt zich via uitlopers en zaad en kan agressief woekeren. Houd de plant daarom uit de buurt van gazon en borders waar uitbreiding een probleem zou zijn.

Water geven

De plant houdt van vochtige grond, maar verdraagt ook een korte periode van matige droogte. Geef extra water in juli en augustus, vooral als de grond uitdroogt. Stilstaand water en natte, zware grond zijn niet goed voor de plant.

Grond

Kruipend zenegroen groeit in veel grondsoorten: leem, klei, zand en humusrijke grond. Een vochtige, goed doorlatende grond met een zuurgraad (pH) van ongeveer 5,5 tot 7,5 is ideaal. Natte, zware grond is de enige echte uitzondering.

Bemesten

Een gift in april, aan het begin van het groeiseizoen, is voldoende.

Snoeien en in toom houden

Knip uitgebloeide bloemstengels af, in juli is daar een goed moment voor. Verwijder of steek uitlopers regelmatig af om de uitbreiding te beperken. Een strakke rand rond de mat voorkomt dat de plant in gazon en borders groeit.

Planten

Plant kruipend zenegroen in april, mei of september. Kies een plek met ruimte en goede luchtcirculatie, en denk vooraf na over hoe je de uitbreiding wilt begrenzen.

Zaaien kan binnen in maart, of buiten in april en mei.

Overwinteren

De plant is volledig winterhard en overleeft temperaturen tot ongeveer -31 °C. Dat is ruim voldoende voor een gewone Nederlandse winter, waarin het ongeveer -12 °C kan worden. Het blad blijft deels groen. In december, januari en februari staat de plant in rust en is geen verzorging nodig.

Vermeerderen

Delen is de eenvoudigste methode en kan in april, mei en september. Ook uitlopers die al wortel hebben geschoten, kun je losmaken en verplanten. Zaaien kan ook, binnen in maart of buiten in april en mei.

Veelvoorkomende problemen

Kroonrot ontstaat bij vochtige omstandigheden in combinatie met zware grond. Verbeter de drainage en zorg voor meer luchtcirculatie. Verder kunnen bladvlekken en fusarium voorkomen.

Het meest voorkomende probleem is dat de plant gazon en borders binnendringt door de krachtige uitlopers. Steek ze regelmatig af en verwijder ze.

Gebruik

Jonge bladeren worden in kleine hoeveelheden gegeten in salades of als thee. Oudere bladeren worden bitter. De oogst valt in april en mei.

In de Oostenrijkse volksgeneeskunde wordt kruipend zenegroen traditioneel gebruikt als thee bij luchtwegklachten en werd het vroeger gebruikt om bloedingen te stelpen.

De bloemen zijn een nectarbron voor veel vlinders en bijen. Herten mijden de plant bovendien.